Sondazhi i ARD/ Auron Dodi: 85% e gjermanëve e shohin ekonominë si problem më të madh se migrimi
Sondazhi i ARD, i njohur si “Deutschlandtrend”, një analizë e gjerë e opinionit publik në Gjermani, konstaton se gjermanët aktualisht e perceptojnë ekonominë si një sfidë më të madhe sesa migrimin. 85% e të anketuarve vlerësojnë gjendjen ekonomike të vendit si jo të favorshme, një nivel optimizmi kaq i ulët është vënë re së fundmi vetëm gjatë krizës së euros.
Auron Dodi nga DW sjell detaje mbi këtë situatë. Ai shtron pyetjen nëse kemi të bëjmë me një shqetësim të justifikuar apo me frikësim të publikut gjerman. Dodi shpjegon se bëhet fjalë për një dobësi aktuale reale të ekonomisë gjermane, por që mund të perceptohet më dramatike sesa është në të vërtetë. Ai thekson dy nivele të ndara: gjermanët vlerësojnë negativisht gjendjen e përgjithshme të vendit, por shprehin qetësi për situatën e tyre personale. Më shumë se gjysma e të anketuarve presin një vit stabil për veten.
Ky hendek në përgjigje është domethënës. Instituti DIW, një qendër kryesore kërkimore ekonomike në Gjermani, e ka përmbledhur qartë situatën: gjendja shpirtërore e njerëzve është më e zymtë se realiteti. Sondazhet e tilla matin mbi të gjitha ndjenjat, jo gjendjen financiare konkrete të individëve. Shifrat reflektojnë frikën, jo mirëqenien materiale.
Pesimizmi në Gjermani është më i thellë se në vende si Italia apo Greqia, pavarësisht se atje njerëzit kanë përjetuar humbje reale të mirëqenies. Edhe pse gjermanët, mesatarisht, janë objektivisht në një situatë më të mirë, ata shprehin më shumë pesimizëm për të ardhmen. Një analiste e njohur gjermane, Florence Gaub, duke jetuar në Itali, citon një shpjegim italian: përballja e vazhdueshme me probleme të shumta i ka mësuar ata se gjërat zgjidhen me kalimin e kohës. Një pjesë e pesimizmit gjerman ushqehet edhe nga mediat sociale, ku lajmet negative tërheqin më shumë vëmendje dhe mbeten më gjatë në mendje.
Megjithatë, recesioni ekonomik në Gjermani ka qenë real. Por si përputhet kjo me perceptimin në krahasim me vende të tjera evropiane? Këtu duhet të bëjmë dallimin mes ritmit të rritjes dhe nivelit të mirëqenies. Përsa i përket ritmit të rritjes, Gjermania ka pasur performancë jo të kënaqshme, me rritje të vogël ekonomike, ndonëse në një ekonomi të tretë më të madhe në botë. Bashkimi Evropian në tërësi është rritur më fuqishëm, me Spanjën, Francën dhe Poloninë që kanë shënuar rritje më të lartë.
Në anën tjetër, mirëqenia e njerëzve matet me nivelin e arritur. Këtu Gjermania vazhdon të jetë në një pozicion të fortë: papunësi e ulët, paga reale në rritje dhe të ardhura për frymë ndër më të lartat në Evropë. Një vend mund të ketë rritje ekonomike të ngadaltë dhe prapëseprapë të jetë i pasur. Për më tepër, Gjermania nuk është më në recesion, duke shënuar rritje ekonomike që nga fillimi i vitit 2026, e mbështetur kryesisht nga eksportet dhe konsumi privat. Megjithëse nuk kemi ende një kthesë të vërtetë, ka një bazë të qëndrueshme.
Në sondazhin “Deutschlandtrend” të kësaj radhe, migrimi nuk është më temë kryesore. A është qetësuar objektivisht kjo çështje? Statistikat tregojnë një rënie të ndjeshme. Aplikimet e para për azil në vitin 2025 pothuajse u përgjysmuan, duke arritur nivelin më të ulët që nga koha e pandemisë. Njëkohësisht, numri i dëbimeve u rrit rreth një të pestën, kryesisht si pasojë e kontrolleve kufitare dhe politikave më të rrepta qeveritare. Megjithatë, një detaj rrit numrin e aplikimeve të reja pas refuzimit fillestar për azil. Në fund të fundit, dukshëm më pak migrantë kanë ardhur në Gjermani. Ndoshta kjo ka qetësuar debatin e nxehtë, duke i lënë shqetësimet për ekonominë të paprekura.
Por a mund të flitet për sukses të plotë sa i përket problemit të migrimit? Fjala “sukses” është delikate, pasi Gjermania ka nevojë urgjente për imigrim për shkak të demografisë. Brezi i “Babyboomer-ëve”, me normë të lartë lindshmërie në vitet ’60, po del në pension, duke lënë çdo vit rreth 300,000 punonjës më shumë sesa hyjnë në tregun e punës. Instituti DIW llogarit se pa imigrim, potenciali i rritjes do të binte shpejt në zero. Që nga viti 2023, numri i të punësuarve të regjistruar me kontribute sociale rritet vetëm përmes të huajve, sepse gjermanët e moshuar dalin në pension më shumë sesa punësohen gjermanë të rinj. Pa imigrim, fuqia punëtore do të binte me dhjetë për qind deri në vitin 2040, duke prekur veçanërisht sektorët e kujdesit shëndetësor dhe zejtaria. Pensionet dhe mirëqenia varen drejtpërdrejt nga migrimi.
Si përputhen këto me situatën aktuale dhe çfarë do ta ndihmonte Gjermaninë më shumë? Duhet bërë një ndarje e qartë mes migrimit për azil, që ka rënë, dhe migrimit për punë, që Gjermania e kërkon me ngulm. Një qasje e zgjuar nuk do të ishte më pak migrim, por më shumë migranët e nevojshëm. Kjo mbështetet edhe nga Ligji i reformuar për Imigrimin e Specialistëve të Kualifikuar, që synon të lehtësojë hyrjen në Gjermani për fuqinë punëtore të kualifikuar. Përveç kësaj, do të ndihmonin reforma të thella, jo vetëm financiare: më pak burokraci, leje më të shpejta, energji me çmim të përballueshëm dhe braktisja e pesimizmit të tepruar. Siç paralajmëron edhe Instituti ekonomik DIW, vetë pesimizmi mund ta sjellë krizën që duam të parandalojmë.