Me kujdes kam analizuar titullin dhe përmbajtjen e artikullit të mëposhtëm.
**Shtyrja e kompensimit të naftës për transportin krijon debate mes Financave dhe Infrastrukturës**
Nafta vazhdon të rëndojë kostot e transportit publik në vend, dhe shoqatat kërkojnë shtyrjen e periudhës së përfitimit të kompensimit edhe me 3 muaj. Megjithatë, shtyrja e afatit të kompensimit të naftës duket se ka shkaktuar debate mes Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.
Në një letër drejtuar Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas kërkon që të merret në konsideratë opinioni i Ministrisë së Financave për paraqitjen e propozimeve lidhur me kërkesën për shtyrje të afatit. Më pas, këto propozime do të shqyrtohen nga Ministria e Financave.
“Në shkresën me nr. 83.88/1 Prot. të datës 21.05.2026, Ministria e Financave i është drejtuar Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, duke kërkuar shqyrtimin e kërkesës sonë brenda fushës së përgjegjësisë suaj institucionale dhe duke shprehur gatishmërinë për të shqyrtuar çdo propozim që mund të paraqitet nga ana juaj. Bazuar në këtë komunikim institucional, Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas kërkon trajtimin me prioritet të kësaj çështjeje, pasi sektori i transportit publik vijon të përballet me vështirësi financiare dhe operative, të cilat po ndikojnë drejtpërdrejt në qëndrueshmërinë e shërbimit publik,” theksohet në letrën e dërguar ministrisë.
Kërkesa e Ministrisë së Financave për paraqitjen e propozimeve për shtyrje të periudhës së kompensimit të naftës vjen pas letrës që shoqata e transportit i dërgoi më 13 Maj 2026 ministrive të Financave, Infrastrukturës dhe Energjisë, Pushtetit Vendor dhe Bashkisë së Tiranës. Në këtë letër, Shoqata e Transportit Publik Qytetas përsëriti kërkesën e operatorëve të transportit publik qytetas, rrethqytetas dhe ndërqytetas për zgjatjen e afatit të masës mbështetëse edhe për 3 muaj shtesë.
“Në kushtet kur karburanti përbën një nga kostot kryesore të aktivitetit të transportit publik, vazhdimësia e çmimeve të larta ka sjellë rëndim të ndjeshëm të barrës ekonomike për subjektet transportuese, duke vështirësuar përmbushjen e detyrimeve financiare dhe garantimin e vazhdimësisë normale të shërbimit publik ndaj qytetarëve. Kështu, kërkojmë marrjen e masave për zgjatjen e afatit të kompensimit financiar në masën 50 lekë/litër karburant edhe për periudhën korrik-shtator 2026, duke vijuar me të njëjtat procedura, kritere dhe dokumentacion të përcaktuar në aktin normativ në fuqi,” u theksua më herët në letër.
Pas kësaj letre, në një komunikim mes ministrive, Ministria e Financave shprehu gatishmërinë për shqyrtimin e çdo propozimi që do të paraqitet nga Ministria e Infrastrukturës, duke kërkuar propozimet për shqyrtim.
Sakaq, vendimi për dhënien e kompensimit në masën 50 lekë për litër, për një periudhë 3-mujore, më pak se sa kërkuan shoqatat e transportit, u miratua nga qeveria në mes të muajit Maj. Vendimi përcakton se kompensimi do të llogaritet mbi shumën e konsumit të karburantit për periudhën mars-prill-maj 2026, por jo më shumë se sasia e konsumuar për të njëjtën periudhë të vitit 2025, për secilën nga shoqëritë.
Efektet financiare llogariten në vlerën e 250 milionë lekëve, ose rreth 2.6 milionë euro, të cilat do të përballohen në masën 120 milionë lekë nga fondi rezervë i buxhetit të shtetit dhe 130 milionë lekë nga buxheti i Bashkisë së Tiranës. Pas hyrjes në fuqi të vendimit, aplikimet për përfitimin e kompensimit nisën më 30 Maj dhe përfundojnë më 1 Gusht 2026.
Para miratimit të vendimit për dhënien e kompensimit, shoqatat e transportit publik ngritën disa herë shqetësimin se rritja e çmimit të naftës, e ndikuar nga situata në Iran, kishte rritur ndjeshëm shpenzimet e operatorëve. Me qëllim mos-reduktimin e shërbimit apo rritjen e çmimit të biletës, operatorët kërkuan nga institucionet kompensimin e naftës për 6 muaj dhe rishikimin e barrës fiskale mbi karburantin, veçanërisht në drejtim të akcizës dhe taksës së qarkullimit.
Në mungesë të reagimit të institucioneve për dhënien e kompensimit, ku operatorët, si në Tiranë ashtu edhe në rrethe, i kanë “duart e lidhura” për rritjen e çmimit të biletës (të cilat ndryshojnë vetëm me udhëzim qeverie ose të këshillit bashkiak), u detyruan të reduktonin deri në 60% shërbimin e transportit publik për rreth 2 ditë në të gjithë vendin.
Por edhe pas përfitimit të kompensimit dhe kalimit të periudhës emergjente për çmimet e larta të naftës, të ndikuara nga kriza në Iran, operatorët ngrenë shqetësimin se shpenzimet për naftën vijojnë të mbeten të larta. Po ashtu, sipas operatorëve, kostot e larta përfshijnë edhe taksat, mirëmbajtjen e autobusëve, pagat për punonjësit, etj., si dhe detyrimet e tjera që e vështirësojnë situatën financiare për garantimin e vijueshmërisë së shërbimit.
“Në këto kushte, mbështetje përmes vijimit të skemës së kompensimit mbetet e domosdoshme, për të garantuar vazhdimësinë normale të transportit publik qytetas, ruajtjen e flotës aktive në operim, si dhe shmangien e reduktimeve të mëtejshme të shërbimit ndaj qytetarëve,” theksohet ndër të tjera në letrën që Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas i ka dërguar Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.