“`html
OKB: Të paktën 58 shtete dhe territore të kontaminuara nga minat
Të paktën 58 shtete dhe territore rezultojnë të kontaminuara nga minat kundër personit, sipas një deklarate të martën nga shefi i të drejtave të njeriut pranë OKB-së. Ai theksoi se këto armë shkaktojnë viktima të rënda civile, veçanërisht në vende si Mianmar, Siri, Afganistan dhe Ukrainë.
Volker Turk, në një deklaratë, shprehu shqetësimin e thellë për faktin se “pothuajse 30 vjet pas miratimit të Traktatit për Ndalimin e Minave Kundër Personelit, këto armë shpërthyese vazhdojnë të vrasin dhe plagosin njerëz – shpesh dekada pasi janë vendosur”.
Ai shtoi se “është thelbësore që të gjitha shtetet të riangazhohen për t’i dhënë fund prodhimit, përdorimit dhe transferimit të këtyre armëve dhe të dyfishojnë përpjekjet e tyre për të bashkëpunuar në pastrimin e minave të vendosura tashmë.”
Turk ka përgatitur një raport mbi situatën, duke u bazuar në informacione të mbledhura nga qeveritë, organizatat joqeveritare, organizatat humanitare dhe shoqëria civile.
Raporti, duke cituar Monitorin e Minave Tokësore dhe Municioneve Thërrmuese, thekson se të paktën 945 persona humbën jetën dhe 4,325 u plagosën nga minat tokësore dhe mbetjet shpërthyese të luftës vetëm gjatë vitit 2024.
Në raport thuhet gjithashtu se “midis viktimave ku statusi si ushtarak ose civil ishte i njohur, civilët përbënin afërsisht 90 për qind të të gjitha viktimave të regjistruara në vitin 2024”.
Shtetet me numrin më të lartë të viktimave në vitin 2024 ishin Mianmari me 2,029, Siria me 1,015 dhe Afganistani me 624. Pas tyre renditen Ukraina, Nigeria, Mali, Jemeni dhe Burkina Faso, secila me më shumë se 200 viktima.
Në një deklaratë të veçantë, Fushata Ndërkombëtare për Ndalimin e Minave Tokësore njoftoi se minat dhe mbetjet shpërthyese të luftës, përfshirë municionet thërrmuese, kanë vrarë ose plagosur më shumë se 5,000 njerëz në vitin 2025, me shumicën dërrmuese të tyre që janë civilë.
Zyra e Volker Turk vuri në dukje se fëmijët përbëjnë më shumë se 40 për qind të të gjitha viktimave civile të minave anti-personel të regjistruara që nga viti 1999.
Përveç humbjeve në jetë dhe gjymtimeve, minat anti-personel shndërrojnë zona të tëra në territore të ndaluara, duke penguar të drejtat themelore, duke zgjatur zhvendosjen e popullsisë dhe duke pamundësuar përdorimin e tokës për bujqësi.
Edhe pse Konventa e Otavës për ndalimin e minave ka 162 shtete palë, Turk theksoi se disa vende me rezerva të konsiderueshme të minave nuk janë ende anëtare. Estonia, Finlanda, Letonia, Lituania dhe Polonia janë tërhequr kohët e fundit, ndërsa Ukraina po pezullon zbatimin e saj.
“Shtetet që ende nuk e kanë ratifikuar traktatin duhet ta bëjnë këtë menjëherë dhe ato që janë tërhequr duhet të ribashkohen shpejt,” u shpreh Turk. Ai përshëndeti vendimin e fundit të Libanit për t’u bashkuar me Konventën e Otavës, pavarësisht luftës mes Izraelit dhe Hezbollahut.
Raporti i Turk tregoi gjithashtu se në shtatë vitet deri në vitin 2025, kontributet financiare në Fondin Vullnetar të Mirëbesimit të OKB-së për Veprimin kundër Minave kanë rënë ndjeshëm, nga 125 milionë dollarë në 46 milionë dollarë.
“`