Përplasja diplomatike e Kallas me Izraelin shkakton reagime në Europë, ja si reaguan Merz dhe liderët e tjerë të BE.
Një debat diplomatik mes kryediplomates së BE-së, Kaja Kallas, dhe Izraelit, lidhur me pretendimet se ajo e ka krahasuar vendin me Afrikën e Jugut gjatë epokës së aparteidit, ka nxitur reagime të ndryshme nga udhëheqësit evropianë në samitin e BE-së në Bruksel.
“Unë nuk e ndaj këtë vlerësim. Duhet të flasim për këtë në një moment, por unë nuk e ndaj fare këtë vlerësim”, ka deklaruar kancelari gjerman Friedrich Merz, në margjinat e samitit të Këshillit Evropian të enjten.
Komentet vijnë pas raportimeve mediatike që pretendojnë se Kallas, gjatë një udhëtimi në Meksikë muajin e kaluar, u kishte thënë privatisht diplomatëve të BE-së se trajtimi i palestinezëve nga Izraeli i ngjante regjimit të aparteidit në Afrikën e Jugut.
Raportimet kanë shtyrë Ministrin e Jashtëm të Izraelit, Gideon Sa’ar, të deklarojë se nuk kishte “zgjidhje tjetër veçse të ndërpriste të gjitha kontaktet me znj. Kallas, derisa ajo të tërhiqte shpifjet e gjakut që i hodhi shtetit të vetëm hebre”.
I pyetur lidhur me këto komente të supozuara, kryeministri i Sllovenisë, Janez Janša, ka thënë se nuk beson se Izraeli po praktikonte aparteid dhe se nuk e kishte dëgjuar Kallasin të thoshte këtë, por nëse e kishte dëgjuar, ajo gabonte.
Në kundërshtim, kryeministri irlandez Micheál Martin, shpesh kritik ndaj Izraelit, i ka dalë hapur në mbrojtje asaj. “Është e papranueshme. Kaja Kallas është Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian”, ka thënë ai.
Kallas nuk e ka konfirmuar dhe as mohuar këtë deklaratë, duke bërë thirrje që dialogu dhe angazhimi të vazhdojnë si bazë për diplomacinë.
“Ne nuk jemi gjithmonë dakord me izraelitët. Për shembull, në lidhje me kolonët e dhunshëm dhe zgjerimin e vendbanimeve në Bregun Perëndimor, ne kemi qenë shumë kritikë”, ka thënë Kallas, duke vënë në dukje se vendbanime të tilla e bëjnë shumë të vështirë arritjen e një zgjidhjeje me dy shtete.
Debati mes diplomatit më të lartë të BE-së dhe qeverisë izraelite nënvizon përçarjet midis shteteve anëtare mbi mënyrën se si duhet t’i qasen Izraelit, të ndara mes atyre që duan një qëndrim më të ashpër dhe atyre që kundërshtojnë konfrontimin.
“Ne duhet ta mbështesim Kallasin”, ka thënë një diplomat i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti.
Në takimin e fundit të ministrave të punëve të jashtme të BE-së, 20 shtete anëtare i kërkuan Komisionit Evropian të propozojë mundësi për kufizime tregtare kundër vendbanimeve izraelite në territoret e pushtuara palestineze.
Komisioni, nga ana tjetër, ka qenë skeptik në lidhje me propozimet e reja, duke vënë në dukje se nuk ka shumicë të kualifikuar në Këshillin e BE-së për të pezulluar marrëveshjen e asociimit me Izraelin – një hap shumë më i rëndësishëm, i bllokuar nga Gjermania dhe Italia.
“Shpresoj që kjo të zgjidhet mes miqve”, ka thënë kryeministrja estoneze Kristen Michal, duke shtuar se Evropa është miku më i mirë i Izraelit dhe mbron interesat e tij.
Kallas ka qenë gjithashtu nën presion në rritje për rolin e saj, pas raportimeve të medias në lidhje me një riorganizim të mundshëm të degës së saj diplomatike.
“Nuk mund të luftoj me hijet gjatë gjithë kohës,” ka thënë Kallas.