Alarm për të Ardhmen: Fëmijët e Lindur Sot Pritet të Arrijnë Vetëm 63% të Potencialit të Tyre Ekonomik
Shqipëria po përballet me sfida të rëndësishme në zhvillimin e kapitalit njerëzor. Agjenda Kombëtare për të Drejtat e Fëmijëve 2027–2030 thekson se fëmijët e lindur sot në vend pritet të arrijnë vetëm 63% të potencialit të tyre produktiv në moshë madhore. Ky tregues nënkupton se një fëmijë që lind sot në Shqipëri nuk po merr ende të gjitha kushtet e nevojshme për të zhvilluar plotësisht aftësitë e tij dhe për të qenë sa më produktiv kur të rritet.
Dokumenti, i publikuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, vendos këtë tregues nën mesataren rajonale prej 69%. Situata lidhet me nevojën për investime më të forta në:
- Zhvillimin e hershëm të fëmijëve
- Arsimin cilësor
- Mbrojtjen sociale
- Mirëqenien
Sipas dokumentit, sfidat shoqërohen edhe me zhvillimet demografike të viteve të fundit. Të dhënat e Censusit 2023 tregojnë një rënie të përshpejtuar të popullsisë, nivele të larta emigracioni dhe zgjerim të pabarazive territoriale. Këta faktorë, sipas agjendës, ndikojnë drejtpërdrejt në aksesin e fëmijëve në shërbime dhe në zhvillimin afatgjatë të vendit.
Agjenda vëren se Shqipëria ka bërë përparime në forcimin e kuadrit ligjor dhe institucional për të drejtat e fëmijëve. Megjithatë, mbeten sfida të konsiderueshme në garantimin e aksesit të barabartë në shërbime cilësore, forcimin e mekanizmave të mbrojtjes dhe reduktimin e pabarazive sociale dhe territoriale.
Dokumenti nënvizon gjithashtu se Raportet e Progresit të Bashkimit Evropian dhe rekomandimet e Komitetit të OKB-së për të Drejtat e Fëmijës vazhdojnë të evidentojnë nevojën për përmirësime në arsim, mbrojtje sociale dhe koordinim institucional.
Në sektorin e arsimit, agjenda referon se Shqipëria vazhdon të përballet me rezultate të ulëta në të nxënë, kompetenca digjitale nën mesataren e Bashkimit Evropian, mungesë mësuesish në zonat e largëta dhe pabarazi në aksesin ndaj shërbimeve cilësore.
Agjenda Kombëtare për të Drejtat e Fëmijëve 2027–2030, e hedhur për konsultim, e konsideron zhvillimin e kapitalit njerëzor si një nga elementët kyç për mirëqenien e brezave të ardhshëm dhe për procesin e integrimit evropian të Shqipërisë.