Titulli: Administrata Trump shfaq rezerva, Samiti i NATO-s në pikëpyetje për mbajtjen në Shqipëri
Planet për mbajtjen e samitit të NATO-s në Shqipëri në vitin 2027 janë vënë në pikëpyetje. Kjo situatë vjen si pasojë e rezervave të administratës së presidentit amerikan Donald Trump dhe pakënaqësisë së disa vendeve anëtare lidhur me nivelin e shpenzimeve të mbrojtjes të Tiranës. Këto informacione janë bërë të ditura nga Reuters, duke cituar një diplomat të NATO-s, një zyrtar evropian dhe tre burime të informuara për diskutimet.
Sipas raportit, projekt-deklarata e samitit të ardhshëm të NATO-s, që do të mbahet në Ankara, nuk e përmend Shqipërinë si vendpritëse të samitit pasues. Kjo bie në kundërshtim me deklaratat e mëparshme të Aleancës, ku Shqipëria ishte përcaktuar si mikpritëse e takimit të vitit 2027.
Burimet theksojnë se administrata Trump ka shprehur shqetësime për nivelin e ulët të investimeve të Shqipërisë në fushën e mbrojtjes. Një nga burimet ka theksuar se organizimi i samitit në një vend që ende nuk ka përmbushur objektivat e NATO-s për shpenzimet ushtarake mund të krijojë tensione politike dhe reagime negative nga presidenti amerikan.
Në të njëjtën kohë, Reuters kujton se NATO po shqyrton mundësinë e heqjes dorë nga praktika e mbajtjes së samiteve çdo vit. Kjo ide, e raportuar edhe më parë, synon të shmangë përplasje të mundshme politike gjatë mandatit të Trump.
Nga ana tjetër, qeveria shqiptare ka minimizuar rëndësinë e mungesës së Shqipërisë në projekt-deklaratën aktuale. Një zëdhënës i qeverisë ka deklaruar për Reuters: “Draftet janë drafte, jo vendime”, duke nënvizuar se dokumenti është ende në proces negociatash dhe mund të ndryshojë.
Qeveria shqiptare ka bërë të ditur se po finalizon masat fiskale për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, në përputhje me angazhimet e marra në Samitin e Hagës. Sipas saj, gjatë vitit 2026 shpenzimet për mbrojtjen dhe sigurinë do të arrijnë në 2.6% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), ku 2.2% do të dedikohen për mbrojtjen bazë dhe 0.4% për sektorë të lidhur me mbrojtjen dhe sigurinë.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar kohët e fundit se Shqipëria, së bashku me Çekinë dhe Slloveninë, ka premtuar të kalojë pragun prej 2% të PBB-së për mbrojtjen gjatë këtij viti.
Megjithatë, sipas një diplomati evropian të cituar nga Reuters, mbetet ende e mundur që Shqipëria të jetë mikpritëse e samitit të NATO-s. “Ata po rrisin ritmin e përmbushjes së angazhimeve. Do të shohim ku do të përfundojë procesi, por unë ende besoj se samiti i ardhshëm do të mbahet në Shqipëri”, ka thënë ai.