Analizoj titullin dhe përmbajtjen e artikullit.
Fatura e kripur e koncesioneve rrugore, 5.5 milionë euro në vit vetëm për mbikëqyrjen e kontratave
Në Ministrinë e Financave ka nisur puna për përgatitjen e parashikimeve buxhetore afatmesme për periudhën 2027–2029. Megjithatë, analiza e disa zërave buxhetorë, kryesisht të lidhur me investimet publike, duket se tregon mbivlerësime dhe nënfinancime në disa sektorë të transportit rrugor.
Për shembull, sipas tabelave të dorëzuara nga Ministria e Infrastrukturës pranë Ministrisë së Financave, për vitin 2027 janë planifikuar të financohen rreth 514 milionë lekë (afro 5.5 milionë euro) për shërbime inxhinierike të pavarura nga kontratat koncesionare. Ndërkohë, për emergjencat dhe rrëshqitjet në rrugë, të cilat janë kthyer në rutinë, janë parashikuar vetëm 42 milionë lekë (400 mijë euro).
Një rast konkret është kontrata PPP për 18 kilometrat e segmentit Thumanë–Kashar, ku qeveria paguan 85 milionë lekë (gati 900 mijë euro) në vit për shërbime inxhinierike ndaj koncesionarit. Kjo shumë paguhet çdo vit gjatë periudhës së koncesionit dhe shërben për monitorimin e zbatimit të kontratës mes shtetit dhe subjektit privat.
Struktura e fondeve për shërbime inxhinierike të pavarura në vitin 2027 dominohet nga projektet e mëdha rrugore. Vetëm për paketën e segmenteve Kashar–Pëzë–Lekaj, Lekaj–Konjat–Fier dhe Milot–Thumanë, buxheti parashikon një fond për shërbime inxhinierike prej 223 milionë lekësh (2.3 milionë euro) për vitin 2027.
Ndërkohë, fazat e operimit dhe mirëmbajtjes së kontratave koncesionare ekzistuese, duke përfshirë Rrugën e Arbërit, autostradën Milot–Morinë, si dhe aksin Porti i Jahteve – Bypass Orikum–Dukat, thithin secila rreth 60 milionë lekë, pa llogaritur kontratat e tjera portuale dhe hekurudhore.
Ndërsa qeveria ka alokuar afro 515 milionë lekë (rreth 5.5 milionë euro) vetëm për shërbimet inxhinierike të pavarura dhe mbikëqyrjen e kontratave koncesionare (PPP) dhe të partneritetit publik-privat, fondet e destinuara për përballimin e ngjarjeve të papritura në rrjetin rrugor kombëtar mbeten në nivele simbolike. Sipas të dhënave nga dokumentet buxhetore të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, zëri i miratuar për emergjencat që mund të shfaqen gjatë vitit në Autoritetin Rrugor Shqiptar (ARRSH) për vitin 2027 është parashikuar në vlerën e vetëm 40 milionë lekëve.
Kjo situatë nënkupton se për çdo 4 lekë të alokuar për të përballuar situata emergjente, dëmtime apo rrëshqitje të paparashikuara në akset nacionale, shteti shpenzon mbi 50 lekë vetëm për të paguar mbikëqyrjen dhe supervizionin e projekteve të mëdha koncesionare të rrugëve dhe porteve.
Ekspertët e fushës vënë në pikëpyetje këtë buxhet, duke pasur parasysh se një fond prej 40 milionë lekësh për emergjencat rrugore është i pamjaftueshëm për të mbuluar qoftë edhe një ndërhyrje të vetme madhore rehabilituese në rast bllokimi të akseve nga moti i keq apo dëmtimeve të papritura të trupit të rrugës. / B.Hoxha