### Paga të larta dhe shtetësi ruse: Si po rekruton Rusia bjellorusët për luftën në Ukrainë
Rusia po përdor një strategji të re për të forcuar radhët e saj në luftën në Ukrainë, duke synuar qytetarë bjellorusë përmes ofertave joshëse. Këto oferta premtojnë paga të konsiderueshme, përfitime financiare dhe, në disa raste, edhe mundësinë e marrjes së shtetësisë ruse.
Gjatë muajve të fundit, reklamat për rekrutim në ushtrinë ruse janë shtuar dukshëm në platforma online të përdorura nga bjellorusët, si Telegram, Viber dhe grupe komunitare lokale. Krahas njoftimeve të zakonshme për shitje, punësime apo shërbime, shfaqen oferta tërheqëse për ata që janë të gatshëm të nënshkruajnë kontratë me ushtrinë ruse dhe të dërgohen në front. Hetime të publikuara nga DU, TVNET, CityDog dhe Current Time tregojnë një rritje të ndjeshme të këtyre njoftimeve, të cilat duket se synojnë veçanërisht persona me vështirësi ekonomike ose sociale.
#### Premtime për shuma të mëdha parash
Ofertat përfshijnë pagesa të larta, strehim, ushqim, sigurim jete dhe të tjera përfitime të lidhura me shërbimin ushtarak. Më tej, në disa raste, rekrutuesit premtojnë edhe mundësinë e marrjes së pasaportës ruse. Një tjetër element joshës është premtimi për “zgjidhjen” e problemeve ligjore. Megjithatë, pjesëmarrja e qytetarëve bjellorusë në një konflikt të armatosur jashtë vendit mund të ketë pasoja ligjore në Bjellorusi, ku aktiviteti mercenar konsiderohet vepër penale dhe dënohet me burgim. Rekrutuesit, nga ana tjetër, e paraqesin shërbimin si të ligjshëm, duke pretenduar se bëhet fjalë për shërbim në kuadër të marrëdhënieve ushtarake mes Rusisë dhe Bjellorusisë, dhe jo për aktivitet mercenar.
#### Kush po joshet nga ofertat?
Të dhënat tregojnë se objektivi kryesor i këtyre ofertave janë burrat nga qytete të vogla dhe zona rurale, sidomos ata me të ardhura të ulëta, borxhe ose probleme me ligjin. Për disa, premtimi për të ardhura të shpejta mund të jetë faktori vendimtar që i shtyn drejt pranimit të ofertës. Megjithatë, pasi mbërrijnë në Rusi dhe nënshkruajnë kontratën, ata mund të përfundojnë në zonat më të rrezikshme të luftës. Aktivistë të të drejtave të njeriut kanë shprehur shqetësimin se shtetasit e huaj të rekrutuar nga ushtria ruse shpesh përfshihen në njësi sulmuese, ku rreziku i humbjeve është shumë i lartë.
#### Nga një mesazh në rrjetet sociale, drejt frontit
Procesi i rekrutimit zakonisht fillon me një reklamë në rrjetet sociale. Personi i interesuar kontakton rekrutuesin, shpesh përmes një numri telefoni bjellorus, dhe merr informacion mbi pagën, përfitimet dhe kushtet e pretenduara të shërbimit. Më pas organizohen dokumentet dhe udhëtimi drejt Rusisë. Raportohet se disa nga të rekrutuarit udhëtojnë përmes qyteteve si Smolensku apo Pskovi. Pas mbërritjes në Rusi, ata nënshkruajnë kontratën dhe integrohen në strukturat e ushtrisë ruse. Pikërisht në këtë fazë, mundësitë për t’u tërhequr nga marrëveshja bëhen shumë më të kufizuara.
#### Shqetësim në Bjellorusi
Fushata e rekrutimit ka nxitur shqetësime në shoqërinë bjelloruse. Qytetarë kanë raportuar për një numër në rritje të mesazheve dhe reklamave që ofrojnë shërbim në ushtrinë ruse. Megjithatë, autoritetet bjelloruse nuk kanë ndërmarrë hapa të dukshëm për ta ndaluar këtë praktikë. Lidhjet e ngushta politike, ekonomike dhe ushtarake të Minskut me Moskën e bëjnë më të vështirë një përplasje të hapur të autoriteteve bjelloruse me këtë proces.
#### Pjesë e strategjisë së Moskës
Rekrutimi i shtetasve bjellorusë paraqitet nga burimet e cituara si pjesë e përpjekjeve më të gjera të Rusisë për të siguruar trupa për luftën në Ukrainë. Kuadri i Shtetit të Unionit mes Rusisë dhe Bjellorusisë i jep Moskës mundësinë të argumentojë se qytetarët e dy vendeve kanë një sërë të drejtash dhe detyrimesh të përbashkëta. Në këtë kontekst, institucionet ruse kanë tentuar ta lidhin edhe shërbimin ushtarak me këtë marrëdhënie të veçantë mes dy shteteve. Instituti për Studimin e Luftës (ISU) ka paralajmëruar se një interpretim i tillë mund të përdoret për të ushtruar presion mbi qytetarët bjellorusë dhe për të zgjeruar përpjekjet e mobilizimit për luftën në Ukrainë.