Gati 32% e shqiptarëve përballen me pasiguri ushqimore, shifër katër herë më e lartë se mesatarja europiane
Rreth 31.8% e popullsisë shqiptare përjeton pasiguri ushqimore të moderuar ose të rëndë në periudhën 2023-2025, sipas vlerësimeve të Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO). Megjithëse ky tregues ka pësuar një përmirësim të lehtë, ai mbetet ndjeshëm më i lartë krahasuar me mesataren europiane dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.
Brenda një viti, niveli i pasigurisë ushqimore në Shqipëri është ulur me 1.2 pikë përqindjeje. Pavarësisht kësaj, në vendin tonë ky tregues është rreth 4.3 herë më i lartë se mesatarja europiane (7.4%) dhe rreth 5.5 herë më i lartë se mesatarja e Europës Jugore (5.8%).
Shqipëria rezulton gjithashtu në një pozicion më të dobët krahasuar me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Për periudhën 2023-2025, pasiguria ushqimore e moderuar ose e rëndë është vlerësuar si më poshtë:
- Maqedonia e Veriut: 9.2%
- Mali i Zi: 9%
- Bosnja-Hercegovina: 8.7%
- Serbia: 6.7%
Në total, 8.3% e popullsisë së Shqipërisë përballet me pasiguri të rëndë ushqimore. Pasiguria e rëndë ushqimore përshkruhet si situata kur familjet nuk kanë ushqim të mjaftueshëm, konsumojnë sasi më të vogla se nevojat e tyre, përjetojnë uri ose kalojnë një ditë të plotë pa ngrënë për mungesë parash ose burimeve të tjera.
Përmirësime dhe përkeqësime në treguesit e ushqyerjes
Treguesit lidhur me ushqyerjen e fëmijëve kanë treguar përmirësim. Përqindja e fëmijëve nën pesë vjeç me zhvillim të vonuar fizik ka rënë nga 16.5% në vitin 2012 në 7.4% në vitin 2024. Gjithashtu, mbipesha te fëmijët është reduktuar nga 20.9% në 16.7%.
Në drejtim të kundërt, obeziteti te të rriturit është në rritje. Në vitin 2024, 24.1% e popullsisë mbi 18 vjeç vuante nga obeziteti, krahasuar me 17.8% në vitin 2012. Numri i të rriturve obezë vlerësohet të jetë rreth 500 mijë.
Anemia te gratë në moshën 15-49 vjeç është përkeqësuar, duke u rritur nga 20.1% në vitin 2012 në 24.7% në vitin 2023.
Kostoja e dietës së shëndetshme dhe përballueshmëria financiare
Dieta ditore në Shqipëri është rreth 70% më e shtrenjtë se në vitin 2017 dhe 30% mbi mesataren europiane.
Në vitin 2025, kostoja minimale e një diete të shëndetshme për një person në Shqipëri arrinte në 5.16 dollarë ndërkombëtarë (në bazë të paritetit të fuqisë blerëse) për ditë. Kjo kosto ka pësuar një rritje prej rreth 70% nga 3.04 dollarë në vitin 2017.
Dieta e shëndetshme në Shqipëri është rreth 30% më e shtrenjtë se mesatarja europiane (3.97 dollarë) dhe 12% më e shtrenjtë se mesatarja e Europës Jugore (4.62 dollarë).
Sipas metodologjisë së FAO, vlera prej 5.16 dollarësh përfaqëson koston ditore minimale për një dietë të shëndetshme, duke përfshirë ushqimet më të lira që sigurojnë energjinë dhe larmishmërinë e nevojshme ushqimore. Kjo shifër tregon pragun ekonomik minimal për një ushqyerje të ekuilibruar.
Pavarësisht shtrenjtimit, përqindja e shqiptarëve që nuk mund ta përballojnë financiarisht një dietë të shëndetshme ka shënuar një rënie të ndjeshme, duke u vlerësuar në 11.9% të popullsisë në vitin 2025.