“`html
Lava si material ndërtimi? Arkitektët islandezë sjellin idenë e pazakontë, propozojnë qytetet e së ardhmes
Po sikur lava e vullkaneve, një prej forcave më shkatërruese të natyrës, të kthehej në material ndërtimi për qytetet e së ardhmes?
Dy arkitektë islandezë kanë propozuar një koncept futurist që synon përdorimin e lavës së shkrirë për ndërtimin e strukturave, duke kombinuar aktivitetin vullkanik me robotikën dhe teknologjinë e printimit 3D.
Ideja është zhvilluar nga arkitektja Arnhildur Palmadottir dhe djali i saj, Arnar Skarpheoinsson, të cilët u frymëzuan nga sasitë e mëdha të materialit të prodhuar gjatë shpërthimit të Holuhraun në Islandë në vitet 2014–2015.
Sipas tyre, lava mund të konsiderohet një lloj “betoni i shkrirë, por pa çimento”. Pas ftohjes, ajo shndërrohet në bazalt, një material i fortë dhe i qëndrueshëm që mund të përdoret në ndërtim.
Përpunimi i lavës do të ishte një sfidë e jashtëzakonshme për njerëzit për shkak të temperaturave ekstreme. Për këtë arsye, arkitektët parashikojnë përdorimin e robotëve, të cilët do të lëviznin nëpër fushat e lavës, do ta grumbullonin materialin e shkrirë dhe do ta transportonin drejt strukturave ose impianteve të posaçme.
Lava do të mund të formohej përmes printimit 3D, rrjedhjeve të kontrolluara dhe sistemeve të avancuara të ftohjes, duke krijuar potencialisht elementë të ndryshëm ndërtimorë.
Koncepti ka marrë vëmendje edhe për shkak të potencialit për të reduktuar varësinë nga çimentoja dhe betoni, prodhimi i të cilëve lidhet me emetime të konsiderueshme të CO₂. Për një vend si Islanda, ku aktiviteti vullkanik prodhon vazhdimisht sasi të mëdha bazalti, ideja merr një dimension të veçantë.
Megjithatë, qytetet e ndërtuara me lavë nuk janë një realitet i afërt. Sipas autorëve, teknologjia mund të bëhet e zbatueshme rreth vitit 2150. Projekti përfaqësoi Islandën edhe në Bienalen e Arkitekturës në Venecia në vitin 2025.
Nëse një teknologji e tillë do të realizohej, shpërthimet vullkanike mund të shiheshin jo vetëm si një kërcënim për njerëzit dhe infrastrukturën, por edhe si një burim gjigant i materialeve për ndërtimin e qyteteve të së ardhmes.
“`