Plani i Administratës Trump për Lindjen e Mesme: Axios zbardh paktin e pasluftës me tre shtylla, nga izolimi i Iranit te marrëveshja Izrael-Siri
Administrata Trump ka nisur punën për një strategji pas-luftë në Lindjen e Mesme, me qëllim reformimin e ekuilibrit të pushtetit në rajon. Kjo strategji synon forcimin e presionit ndaj Teherani dhe zgjerimin e normalizimit midis Izraelit dhe vendeve fqinje, sipas raportimeve të Axios, bazuar në burime të njohura me çështjen.
Edhe pse plani është ende në fazat e tij fillestare, ai mund të përcaktojë politikën e Shteteve të Bashkuara për Lindjen e Mesme gjatë pjesës së mbetur të mandatit të Presidentit Donald Trump.
Burimet, të cilat kanë preferuar të mbeten anonime, kanë bërë të ditur për Axios se tre shtylla kryesore po diskutohen si pjesë e këtij plani:
- Krijimi i një “bashkimi rajonal” mes aleatëve të SHBA-së për të penguar dhe kufizuar Iranin.
- Puna për të zbutur pasojat rajonale të sulmeve të 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit.
- Zgjerimi i “Marrëveshjeve të Abrahamit”, duke nxitur normalizimin e marrëdhënieve midis Izraelit dhe Arabisë Saudite.
Diskutimet rreth këtij plani, të cilat pritet të ndikohen nga zgjedhjet e ardhshme të mesit të mandatit në SHBA dhe zgjedhjet legjislative të Izraelit në tetor, po shqyrtojnë gjithashtu mundësinë që SHBA-të të veprojnë si garantuese për një marrëveshje të ashtuquajtur “shtrirje rajonale”. Kjo përfshin punën drejt një marrëveshjeje sigurie mes Izraelit dhe Sirisë, si dhe zbatimin e pjesës tjetër të planit të Trump për Gazën.
Strategjia e “shtrirjes rajonale” nuk përfaqëson një ndryshim radikal nga politika aktuale e SHBA-së, pasi administrata të shumta që nga Revolucioni Iranian i vitit 1979 kanë kërkuar të frenojnë ndikimin rajonal të Teherani. Megjithatë, Uashingtoni mund të synojë të strukturojë këto përpjekje në një kornizë më të qartë, duke përfshirë koordinim më të ngushtë mbrojtës dhe të sigurisë mes aleatëve, në kuadër të asaj që SHBA-të e perceptojnë si një ndryshim në ekuilibrin rajonal të pushtetit pas luftës së Iranit.
Një nxitje për normalizimin e marrëdhënieve mes Arabisë Saudite dhe Izraelit është një qëllim i ndjekur prej vitesh nga Uashingtoni, por që ka hasur vështirësi, pasi Riadi ka lidhur çdo hap në këtë drejtim me përparim konkret drejt zgjidhjes së situatës në Gaza dhe krijimit të një shteti palestinez.
Këto përpjekje mbështeten te “Marrëveshjet e Abrahamit”, të cilat u dakorduan në vitin 2020 gjatë administratës së parë të Trump dhe normalizuan marrëdhëniet mes Izraelit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, Bahreinit, Marokut dhe Sudanit. Që atëherë, Uashingtoni ka punuar për të zgjeruar numrin e vendeve që i bashkohen këtyre marrëveshjeve, duke i parë ato si një mjet për reformimin e marrëdhënieve dhe aleancave në Lindjen e Mesme, si dhe për të zvogëluar ndikimin e Iranit dhe aleatëve të tij.
Një tjetër shtyllë thelbësore, e cila fokusohet në adresimin e pasojave rajonale të sulmit të Hamasit më 7 tetor dhe luftës pasuese në Rripin e Gazës, mund të trajtohet në tre mënyra kryesore:
- Kalimi në fazën tjetër të planit të Trump për Gazën, i cili përfshin marrëveshje për rindërtimin e Rripit, çarmatimin e Hamasit dhe krijimin e një administrate kalimtare.
- Përpjekja për të arritur një marrëveshje sigurie mes Izraelit dhe Sirisë, mes ndryshimeve politike thelbësore në Siri pas rënies së regjimit të Bashar al-Assad në fund të vitit 2024, si dhe përpjekjeve të autoriteteve të reja për të riformuluar marrëdhëniet rajonale dhe ndërkombëtare të vendit.
- Zbatimi i një marrëveshjeje mes Izraelit dhe Libanit për të kufizuar aftësitë ushtarake të Hezbollahut. Kjo lidhet me marrëveshjen e armëpushimit të arritur nga Izraeli dhe grupi në vitin 2024, e cila parashikoi tërheqjen e luftëtarëve të Hezbollahut në veri të lumit Litani dhe vendosjen e ushtrisë libaneze në jug. Megjithatë, Izraeli ka akuzuar Hezbollahun për përpjekje për të rindërtuar kapacitetet ushtarake, ndërsa Libani vazhdon të raportojë sulme ajrore izraelite.
Ndërkohë që planifikimi vazhdon, një nga burimet ka theksuar se plåni nuk është ende i finalizuar plotësisht. “Po e përgatisim, por ende nuk është gati,” u shpreh ai, duke shtuar: “Ideja është të lidhim shumë gjëra në rajon së bashku – si të krijojmë një front rajonal pas luftës. Ende nuk është e qartë nëse të gjithë aleatët e SHBA-së në rajon do të pajtohen.”