Ukrainës po i mbarojnë paratë për luftën, një “humnerë” prej 27 miliardësh që e alarmon Evropën.
Ukraina përballet me një mungesë financiare prej rreth 27 miliardë dollarësh në buxhetin e saj të mbrojtjes deri në fund të vitit 2026. Kjo situatë ka ngritur shqetësim në mesin e aleatëve evropianë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ia paraqiti këtë shifër zyrtarëve evropianë dhe aleatëve në Kiev më 24 gusht, ndërsa më pas ajo u konfirmua zyrtarisht nga autoritetet ukrainase.
Boshllëku financiar vjen në një moment kritik për Kievin, pasi mbështetja nga Shtetet e Bashkuara është ulur ndjeshëm. Për më tepër, administrata Trump po bën thirrje që Evropa të marrë përsipër një pjesë më të madhe të kostos së luftës.
Në të njëjtën kohë, Rusia po intensifikon prodhimin e raketave dhe dronëve, ndërsa Ukraina ka nevojë urgjente për më shumë sisteme mbrojtëse ajrore, municione dhe fonde për ushtrinë.
Vetëm gjatë periudhës janar-korrik 2026, Ukraina shpenzoi rreth 37 miliardë dollarë për sigurinë dhe mbrojtjen, rreth 20% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Shpenzimet për mbrojtjen përbënin mbi 63% të shpenzimeve totale të buxhetit të shtetit.
Në të njëjtën kohë, të ardhurat buxhetore kanë filluar të bien. Sulmet ruse ndaj industrisë, infrastrukturës energjetike dhe korridorit të eksportit në Detin e Zi po dëmtojnë jo vetëm kapacitetet ushtarake dhe ekonomike të Ukrainës, por edhe burimet financiare të luftës.
Evropa nën presion
Bashkimi Evropian ka miratuar një paketë kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën për vitet 2026 dhe 2027. Rreth 60 miliardë euro janë parashikuar për mbrojtjen, ndërsa 30 miliardë për funksionimin e shtetit dhe mbështetjen fiskale.
Zelensky po kërkon që një pjesë e fondeve të parashikuara për vitin 2027 t’u vihet në dispozicion gjatë vitit 2026, për të mbuluar nevojat urgjente. Megjithatë, kjo do të nënkuptonte përdorimin e fondeve të planifikuara për vitin e ardhshëm, ndërsa nuk ka garanci se lufta do të ketë përfunduar deri atëherë.
Për qeveritë evropiane, kërkesa prej 27 miliardë dollarësh paraqet një sfidë politike. Ato duhet të justifikojnë para parlamenteve dhe qytetarëve të tyre rritjen e ndihmës për Ukrainën, në një kohë kur përballen edhe me shpenzime të larta të mbrojtjes dhe inflacion.
Në tryezë asetet ruse
Një tjetër mundësi që po rikthehet në diskutim është përdorimi i rreth 210 miliardë eurove të aseteve ruse të ngrira në Bashkimin Evropian. Deri tani, BE-ja ka përdorur kryesisht fitimet e gjeneruara nga këto asete, ndërsa Ukraina kërkon që fondet të përdoren më drejtpërdrejt për financimin e mbrojtjes.
Megjithatë, ideja për përdorimin e vetë kapitalit rus përballet me pengesa ligjore dhe politike, veçanërisht në Belgjikë, ku ruhet pjesa më e madhe e këtyre rezervave.
Për Ukrainën, problemi financiar po bëhet gjithnjë e më urgjent. Lufta kërkon më shumë raketa interceptuese, dronë, municione dhe pagesa për qindra mijëra ushtarë, ndërkohë që financimi amerikan është zvogëluar dhe Evropa po përballet me një faturë gjithnjë e më të madhe.