“`html
Projekti për bujqësinë, Banka Botërore: Mund të ristrukturohen ose të anulohen fonde, vetëm 9% i disbursuar
Projekti për zhvillimin e bujqësisë, i financuar nga Banka Botërore, po përballet me vonesa të ndjeshme. Institucioni ka paralajmëruar se nëse zbatimi nuk përshpejtohet, një pjesë e aktiviteteve mund të riorganizohet, të reduktohet ose edhe të anulohet.
Raporti më i fundit i zbatimit, datuar 12 shtator, thekson se projekti ka përjetuar “vonesa të konsiderueshme”, veçanërisht në lidhje me investimet për qendrat e vogla ushqimore, pikat e inspektimit kufitar dhe skemën e ujitjes në Divjakë. Këto investime janë ende “ndjeshëm prapa afateve”.
Banka Botërore paralajmëron se aktivitetet e vonuara paraqesin rrezikun më të madh për mbarëvajtjen e projektit. “Nëse proceset e prokurimit nuk përshpejtohen dhe zbatimi i kontratave nuk ecën pa vonesa të mëtejshme, disa aktivitete mund të kërkojnë ristrukturim, reduktim të objektivave, rialokim fondesh dhe/ose anulim të pjesshëm,” thuhet në raport.
Projekti vlerësohet nga Banka Botërore si “mesatarisht i pakënaqshëm”, si për progresin drejt objektivave të zhvillimit, ashtu edhe për ecurinë e përgjithshme të zbatimit. Ky vlerësim nuk ka ndryshuar nga raporti i mëparshëm.
Vonesat reflektohen edhe në nivelin e ulët të disbursimit. Nga financimi i rishikuar prej 74.88 milionë dollarësh, deri më tani janë disbursuar vetëm 6.73 milionë dollarë, ose 8.99% e totalit. Rreth 68.15 milionë dollarë mbeten të padisbursuara.
Kredia hyri në fuqi në shkurt 2024 dhe afati i mbylljes së projektit është 30 shtatori 2028. Treguesit kryesorë të rezultateve janë gjithashtu në nivele minimale:
- Deri në gusht 2026, shitjet e produkteve bujqësore nga fermerët përmes qendrave të vogla ushqimore ishin zero, kundrejt objektivit prej 6,000 tonësh deri në fund të projektit. Qendrat nuk janë ngritur ende, duke mos gjeneruar shitje.
- Në fushën e ujitjes, pjesa e fermerëve të lidhur me shërbimin publik me presion dhe sipas kërkesës mbetet zero, ndërsa objektivi është 80%. Punimet për rehabilitimin dhe modernizimin e skemave të ujitjes nuk kanë filluar ende.
- Projekti synon të sigurojë shërbime të reja ose të përmirësuara ujitjeje dhe kullimi në 12,300 hektarë, por deri në gusht 2026 sipërfaqja e përfituar ishte zero hektarë. Punimet e mbështetura nga projekti nuk kanë nisur ende dhe progresi varet nga përfundimi në kohë i projektimit, prokurimit dhe nisjes së punimeve.
- Në komponentin e sigurisë ushqimore, nga gjashtë pika inspektimi kufitar që duhet të ngrihen ose modernizohen, deri tani nuk është përfunduar asnjë. Punimet nuk kanë filluar ende.
- Numri i analizave të reja të kryera në laboratorët rajonalë mbështetur nga projekti është zero, kundrejt objektivit prej 1,000 analizash. Asnjë nga 75 punonjësit e laboratorëve të parashikuar për trajnim nuk është trajnuar ende.
- Platforma e inteligjencës së biznesit, që duhet të lidhet me sistemet ekzistuese të të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë, nuk është ngritur ende.
Banka Botërore e klasifikon si “të lartë” rrezikun që lidhet me kapacitetin institucional për zbatimin dhe qëndrueshmërinë e projektit, një nivel ky që është rritur nga “i ulët” në momentin e miratimit të tij në vitin 2023.
“`