“`html
Investimet e bankave në shoqëri të kontrolluara: rreth 62 milionë euro
Sektori bankar shqiptar ka investuar rreth 14.9 miliardë lekë, që përkthehet në afërsisht 62 milionë euro, në filiale dhe shoqëri të kontrolluara.
Të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë tregojnë se në fund të korrikut të këtij viti, vlera e aksioneve dhe instrumenteve të tjera të kapitalit të zotëruara nga sektori bankar ka shënuar një rritje vjetore prej 14%. Megjithatë, niveli aktual i këtyre investimeve është më i ulët krahasuar me periudhën fillimvit 2022, ku arriti rreth 18 miliardë lekë.
Investimet në filiale dhe kompani të kontrolluara zënë një peshë të vogël në strukturën e përgjithshme të aktiveve të bankave. Në fund të korrikut, ato përbënin vetëm 0.6% të totalit të aktiveve të sektorit bankar shqiptar.
Investimet e sektorit bankar në filiale janë të shpërndara në mënyrë të ekuilibruar mes kompanive brenda vendit dhe atyre jashtë shtetit.
Pjesa më e madhe e këtyre investimeve, rreth 51% e totalit për sektorin bankar shqiptar në fund të korrikut, për një vlerë prej 7.6 miliardë lekësh, janë të alokuara në bizneset jorezidente. Investimet e sektorit bankar shqiptar në ndërmarrje jorezidente lidhen kryesisht me degët dhe filialet e bankave shqiptare në Kosovë.
Që prej vitit 2008, Banka Kombëtare Tregtare (BKT) operon me një degë në Kosovë, e cila në vitin 2019 u shndërrua në një njësi të veçantë, të pavarur nga banka mëmë në Shqipëri. BKT Kosovë ka shënuar një zhvillim të shpejtë vitet e fundit, duke kontribuuar ndjeshëm në shumicën e instrumenteve jorezidente të kapitalit.
Gjithashtu, në fund të vitit 2020, Credins Bank nisi aktivitetin në Kosovë, duke u bërë banka e dytë me kapital shqiptar që operon atje.
Megjithatë, investimet në njësi të kontrolluara jashtë vendit, pasi kryhen në valutë të huaj, ndikohen negativisht nga kursi i këmbimit kur raportohen në lekë. Euroja ka pësuar një rënie të vazhdueshme ndaj lekut në vitet e fundit. Gjatë pesë viteve të fundit, kursi i këmbimit Euro-Lek ka rënë me 25%, ndërsa në dekadën e fundit, kjo rënie ka arritur në 33%.
Investimet në kompani rezidente, megjithëse përbëjnë rreth 49% të totalit, janë më të shumta në numër dhe janë kryesisht të alokuara në institucione financiare jo-bankare.
Në Shqipëri, investimet e bankave në filiale janë kryesisht në institucione financiare jo-bankare, ku përfshihen ato që operojnë në fushën e qirasë financiare, shoqëri administrimi të fondeve të pensionit dhe të investimit, tregje dhe depozitarë të letrave me vlerë, si dhe, kohët e fundit, institucione të parasë elektronike.
Pavarësisht kësaj, për shkak të zhvillimit jo shumë të avancuar të tregut financiar jo-bankar në Shqipëri, vlera totale e kapitalit të investuar në këto shoqëri mbetet e konsiderueshme e ulët, duke arritur gjithsej 7.3 miliardë lekë.
“`