“`html
Vera 2026 rriti numrin e turistëve, por shtoi pikëpyetjet
Sezoni veror i vitit 2026 po sjell një numër më të madh turistësh, por operatorët turistikë shprehin shqetësime se kjo rritje nuk do të përkthehet domosdoshmërisht në të ardhura më të larta. Turistët po bëjnë rezervime në momentin e fundit, qëndrojnë më pak kohë dhe janë më të kujdesshëm me shpenzimet. Në të njëjtën kohë, sfidat si shërbimi më i dobët, mungesa e stafit të kualifikuar, problemet me trafikun dhe infrastruktura vijojnë të jenë të dukshme gjatë sezonit.
Çmimet dhe raporti cilësi-çmim po ndikojnë gjithashtu në sjelljen e turistëve, veçanërisht në zonat jugore të vendit. Ndërkohë, vonesa në hapjen e Aeroportit të Vlorës ka lënë në pritje plane dhe kontrata për turizmin e organizuar.
Ndryshe nga fillimi i tij, sezoni veror i këtij viti po mbyllet me një bilanc pozitiv për turizmin. Pas një qershori më të zbehtë, flukset e turistëve të huaj në korrik dhe gusht, dhe me gjasë edhe në shtator, kanë treguar një rritje të qëndrueshme. Zgjatja e sezonit deri në dhjetëditëshin e parë të tetorit, siç konfirmohet nga operatorët turistikë, është një tjetër tregues se Shqipëria po vijon të mbetet në vëmendjen e vizitorëve.
Kontratat me garanci për turizmin e organizuar të vitit 2027 janë mbyllur me rritje si në volum ashtu edhe në çmim. Megjithatë, pas rritjes së numrave, industria po ngre pikëpyetje mbi problemet që këtë vit janë shfaqur më hapur se më parë.
Rritja e numrave, por çfarë vlere sjell?
Rrahman Kasa, kreu i Unionit Turistik Shqiptar, konfirmon se ecuria e sezonit është e mirë përsa i përket numrave. Megjithatë, ai thekson se vetëm në fund të sezonit do të mund të vlerësohet se çfarë vlera ekonomike ka sjellë kjo rritje, duke pyetur nëse të ardhurat do të jenë më të larta se viti i kaluar.
Elvis Kotherja, themelues i “Elite Travel Group & Elite Hospitality”, e konsideron sezonin të suksesshëm nëse shihet vetëm në sipërfaqe. Ai vihet në dukje ndryshimi në sjelljen e klientëve, i cili shfaqet në disa tendenca të reja:
- Rezervime në momentin e fundit: Një pjesë e tregjeve po rezervojnë gjithnjë e më vonë. Kjo tendencë vërehet qartë në tregjet perëndimore si Çekia dhe Gjermania, ndërsa Franca rezulton më e organizuar dhe rezervon më herët.
- Kujdes më të madh me shpenzimet: Klientët hezitojnë të shpenzojnë, duke qenë më të kufizuar krahasuar me vitet e mëparshme.
Z. Kasa shtron se shumica e turistëve që vizitojnë Shqipërinë vijojnë të jenë të kategorive me fuqi të mesme ose të ulët shpenzuese. Ai vlerëson se rreth 60% e turistëve janë “low cost”, duke kërkuar destinacione të reja me kosto të ulët për eksplorim.
Tendenca për të kontrolluar shpenzimet shihet edhe në mënyrën e qëndrimit. Z. Kotherja vëren rritjen e akomodimit në apartamente dhe shtëpi private, si dhe përdorimin më të madh të formulës “self-catering” (gatimi në shtëpi me produkte të blera në supermarket). Ai thekson se kjo sjellje lidhet drejtpërdrejt me raportin çmim-cilësi, pasi në disa raste çmimet nuk përputhen me cilësinë e ofruar.
Shërbimi, pika e dobët e sezonit
Nëse rritja e numrit të turistëve është pozitive, cilësia e shërbimit mbetet një nga shqetësimet kryesore, e cila konfirmohet si nga vlerësimet në rrjetet sociale dhe platformat e pavarura, ashtu edhe nga përfaqësuesit e sektorit.
Z. Kasa rendit shërbimin ndër problemet kryesore që raportohen nga turistët dhe agjencitë e huaja, duke theksuar se kjo ka ndikuar negativisht në vlerësimet e marra. Ai veçon mungesën e stafit të kualifikuar si një problematikë thelbësore që penalizon sektorin.
Z. Kotherja është po aq i drejtpërdrejtë, duke pohuar se shërbimi ka “çalua” këtë vit. Ai e lidh këtë me presionin e kostove mbi bizneset, të cilët detyrohen të kursejnë ose te produkti ose te stafi. Ai gjithashtu ngre shqetësimin për produktivitetin dhe raportin mes aftësisë dhe pagës, duke treguar se mungesa e fuqisë punëtore ka rritur pagat edhe për punonjës pa kualifikim, duke futur sektorin në një rreth vicioz.
Për industrinë turistike, ku kontakti me klientin është pjesë e produktit, problemet e stafit reflektohen menjëherë tek eksperienca e turistit. Z. Kotherja përmend disiplinën, përgjegjësinë dhe organizimin e punës. Ai parashikon se në të ardhmen, punonjësit e huaj mund të dominojnë fuqinë punëtore në hotele, pasi disa struktura preferojnë punonjësit e huaj për shkak të disiplinës dhe përgjegjësisë. Një mundësi për të zbutur mungesën e punonjësve shihet te marrëveshjet me vendet e Azisë, të cilat mund të sjellin fuqi punëtore të kualifikuar.
Z. Kotherja ngre gjithashtu problematikën e mungesës së profesionalizimit në industri, veçanërisht përdorimin e teknologjisë. Ai thekson nevojën për digjitalizim, ndërsa një pjesë e menaxherëve e shohin teknologjinë më shumë si barrë sesa si mjet për rritjen e produktivitetit.
Z. Kasa thekson se dobësitë në shërbim reflektohen në vlerësimet e turistëve, veçanërisht në zonat bregdetare ku presioni i flukseve është më i madh.
Trafiku, infrastruktura dhe çmimet
Infrastruktura dhe trafiku zënë një vend të rëndësishëm në listën e problemeve të sezonit. Z. Kasa i rendit ato mes dy shqetësimeve kryesore të përcjella nga agjencitë e huaja, duke përmendur vonesa të konsiderueshme në rrugë, siç janë transfertat nga Aeroporti i Tiranës në Golem, që kanë zgjatur katër orë ose më shumë.
Z. Kotherja i konsideron këto probleme më të përqendruara në disa segmente, si aksi Tiranë-Elbasan dhe segmenti Milot-Lezhë. Ai shton se në pjesën tjetër të rrugëve situata nuk ka qenë shumë e keqe, duke vënë në dukje se problemet kryesore lidhen me trafikun në pika të caktuara, jo me infrastrukturën në vetvete.
Në zonat jugore, problemet e aksesit përkojnë me presionin e ndërtimeve dhe çmimeve. Z. Kasa thekson se bregdeti i Jugut merr vlerësime më të dobëta krahasuar me Durrësin, duke përmendur edhe mënyrën se si infrastruktura në Jug është më e rënduar. Ai gjithashtu përmend kantieret dhe vinçat në zonat turistike si një problematikë që nuk sjell pikë pozitive.
Z. Kotherja e sheh rritjen e çmimeve si një faktor që mund të ndikojë më shumë te konkurrueshmëria, duke e lidhur atë me zhvlerësimin e euros dhe rritjen e kostove të biznesit. Ai argumenton se kjo po i bën turistët më të kujdesshëm dhe po i shtyn drejt destinacioneve alternative, pasi Shqipëria nuk është më aq e lirë.
Nga ana tjetër, Z. Kasa e konsideron rritjen mesatare të çmimeve të moderuar dhe të lidhur me kostot, duke theksuar se nuk i referohet rasteve individuale të abuzimeve. Megjithatë, në zona të veçanta të Jugut, si Dhërmi, Z. Kotherja vëren çmime shumë të larta që kufizojnë praninë e klientëve të huaj.
Një sezon me rritje por edhe me pikëpyetje
Përtej problemeve të sezonit, pritshmëritë për vijimësinë e sektorit të turizmit mbeten relativisht pozitive. Z. Kasa raporton se kontratat e turizmit të organizuar për vitin e ardhshëm janë mbyllur me rreth 10% rritje si në volum, ashtu edhe në çmim. Ai përmend Poloninë, Çekinë dhe Francën si tregje me rritje të interesit.
Rezervimet për vjeshtën paraqiten gjithashtu mirë. Z. Kotherja konfirmon rritjen për vjeshtën, por thekson se presioni i kostove vazhdon. Ai vëren gjithashtu një ndryshim të interesit të turistëve drejt eksperiencave dhe destinacioneve jashtë modelit tradicional të detit dhe rërës. Berati, Gjirokastra dhe Veriu po marrin vlerësime të mira, ndërsa edhe bregdeti i Veriut ka shënuar rritje të numrit të turistëve, pavarësisht se sezoni atje është më i shkurtër.
Shqipëria, sipas tyre, vazhdon të përfitojë nga elementë që turistët i vlerësojnë pozitivisht: kulinaria, mikpritja dhe natyra.
“`