Kostoja e një foshnje në Shqipëri: 66% e pagës mesatare vjetore, e dyta më e shtrenjtë në Europë
Rritja e një foshnje në Shqipëri është veçanërisht e kushtueshme, si në vlerë absolute ashtu edhe në raport me të ardhurat mesatare. Sipas një analize të Remitly, produktet bazë për vitin e parë të jetës së një fëmije kushtojnë rreth 5,532 euro. Kjo shumë përfaqëson rreth 66% të pagës mesatare vjetore në Shqipëri, sipas të dhënave të publikuara nga Euronews.
Duke marrë parasysh këtë peshë, Shqipëria renditet e dyta më e shtrenjtë në Europë në raport me pagën mesatare, pas Moldavisë, ku kostoja arrin në 88.8% të pagës vjetore. Mesatarja për 36 vende të analizuara në Europë është vetëm 20.9%.
Edhe në vlerë nominale, Shqipëria është ndër vendet më të shtrenjta. Me një kosto prej 5,532 eurosh për produktet bazë, ajo renditet e nënta më e shtrenjtë mes 38 vendeve europiane të analizuara. Para saj janë vende si Spanja, Holanda, Finlanda, Suedia, Zvicra, Luksemburgu, Italia dhe Lituania. Megjithatë, dallimi kryesor është se vendet që e paraprijnë Shqipërinë në këtë renditje kanë nivele pagash dhe të ardhurash dukshëm më të larta. Kjo do të thotë se e njëjta faturë për një foshnjë përbën një pjesë shumë më të vogël të të ardhurave të familjeve në shumicën e këtyre vendeve. Për shembull, në Zvicër, produktet bazë përbëjnë vetëm 8% të pagës mesatare vjetore, në Holandë 9.4%, ndërsa në Shqipëri arrijnë në 66%.
Euronews: Kostoja e të pasurit një fëmijë në Europë: Ku janë më të lira produktet bazë?
Produktet bazë për një foshnjë mund të kushtojnë shumë më tepër në disa vende europiane se në të tjera. Kur krahasohen me pagat mesatare, shpenzimet për pelena, ushqim dhe veshje mund të përbëjnë një barrë të rëndë financiare për prindërit, sipas një analize të Euronews, bazuar në të dhënat e Remitly.
Shumica e prindërve e përshkruajnë ardhjen në jetë të një fëmije si një nga momentet më të lumtura, por ajo shoqërohet edhe me kosto. Nga pelenat dhe ushqimi te karrocat dhe veshjet, lista e produkteve të nevojshme për një foshnjë është e gjatë dhe fatura mund të rezultojë më e lartë nga sa presin shumë prindër.
Kostoja e produkteve bazë për foshnjat ndryshon ndjeshëm në Europë. Remitly ka llogaritur koston vjetore të produkteve bazë gjatë vitit të parë të jetës së një fëmije, bazuar në çmimet e korrikut 2026. Përllogaritja përfshin 14 produkte bazë, të ndara në gjashtë kategori:
- Ndërrimi i pelenave: pelena, peceta të lagura dhe krem kundër irritimit.
- Ushqyerja: shishe për ushqyerjen, së bashku me kapakët, dhe qumësht formule për foshnjat.
- Gjumi: krevat, shportë portative ose krevat tip “Moses”, dyshek, çarçafë me llastik dhe batanije.
- Transporti: ndenjëse makine për foshnja dhe karrocë.
- Veshje: trupa për foshnja, komplete ose pantallona dhe çorape.
Në 38 vende europiane, kostoja e vlerësuar e produkteve bazë gjatë vitit të parë varion nga 2,813 euro në Mbretërinë e Bashkuar në 6,294 euro në Spanjë, ndërsa mesatarja europiane është 4,727 euro. Disa vende si Spanja, Holanda, Finlanda, Suedia dhe Zvicra tejkalojnë 6,000 euro për vitin e parë. Kostot janë midis 5,000 dhe 6,000 eurove në Luksemburg, Itali, Lituani, Shqipëri, Serbi, Mal të Zi, Portugali, Sllovaki, Norvegji dhe Islandë.
Mes pesë ekonomive më të mëdha, Spanja ka kostot më të larta, ndërsa Mbretëria e Bashkuar më të ulëtat. Gjermania dhe Franca janë më pranë mesatares europiane. Prindërit në Çeki, Rumani, Letoni, Kroaci, Bullgari dhe Bosnjë-Hercegovinë përballen me disa nga kostot më të ulëta në vlerë nominale, të gjitha nën 4,000 euro.
Shpenzimet më të mëdha për veshje, qumësht formule dhe pelena
Shpërndarja e kostove mes gjashtë kategorive ndryshon shumë nga një vend europian në tjetrin. Mesatarisht, veshjet përbëjnë 30.3% të totalit, qumështi formulë 25.7% dhe pelenat 24.5%. Së bashku, këto tri kategori zënë 81% të shpenzimeve totale gjatë vitit të parë. Mesatarisht, prindërit shpenzojnë 1,465 euro për veshje, 1,187 euro për qumësht formule dhe 1,152 euro për pelena.
Struktura e shpenzimeve ndryshon ndjeshëm nga vendi në vend. Për shembull, veshjet përbëjnë vetëm 16% të kostos në Danimarkë, kundrejt 52.5% në Suedi. Qumështi formulë përbën 10.8% të shpenzimeve në Suedi, por arrin në 41.3% në Letoni. Pelenat përbëjnë 12.4% të kostos në Turqi, ndërsa në Zvicër dhe Belgjikë zënë më shumë se 36%.
Kostoja e foshnjës në raport me pagën mesatare
Krahasimi i kostove në raport me pagat mesatare ofron një pamje më të qartë të përballueshmërisë. Në 36 vende të përfshira në këtë analizë, produktet bazë për një foshnjë kushtojnë mesatarisht 20.9% të pagës vjetore. Pesha varion nga vetëm 5.4% në Belgjikë deri në 88.8% në Moldavi.
Sipas kësaj përllogaritjeje, prindërit në Shqipëri shpenzojnë për produktet bazë të vitit të parë rreth 66% të pagës mesatare vjetore. Pas Shqipërisë renditen Turqia (45.1%), Mali i Zi (45%), Serbia (41.4%), Bosnjë-Hercegovina (36.1%), Portugalia (35.7%) dhe Hungaria (34.7%). Në të gjitha këto vende, shpenzimet për produktet e foshnjës përbëjnë të paktën një të tretën e pagës mesatare vjetore.
Në anën tjetër, këto shpenzime përbëjnë më pak se 10% të pagës mesatare vjetore në vende si Luksemburgu (6%), Danimarka (6.7%), Mbretëria e Bashkuar (7.5%), Norvegjia (7.6%), Irlanda (8%), Zvicra (8%), Gjermania (8.1%), Austria (8.2%), Franca (8.5%), Malta (8.9%) dhe Holanda (9.4%).
Po çerdhet dhe kujdesi për fëmijët?
Studimi nuk përfshin kostot e çerdheve dhe shërbimeve të tjera të kujdesit për fëmijët, të cilat mund të përbëjnë një barrë të konsiderueshme shtesë për prindërit në Europë. Për shembull, në vitin 2023, tarifat bruto të kujdesit për dy fëmijë arritën në 64,211 euro në Zvicër, ndërsa Holanda kishte nivelin më të lartë në Bashkimin Europian, me 39,229 euro. Këto të dhëna i referohen kujdesit të organizuar në qendra, pra shërbimeve të ofruara jashtë shtëpisë. Megjithatë, mbështetja nga shteti mund t’i ulë ndjeshëm këto kosto në disa vende.