“`html
662 milionë euro stok në buxhet, shpenzimet në fundvit rrisin presionet mbi çmimet
Buxheti i shtetit ka arritur në gusht nivelin më të lartë të suficitit për këtë muaj që nga viti 1991, duke krijuar një diferencë të konsiderueshme mes të ardhurave të mbledhura dhe shpenzimeve të kryera.
Sipas të dhënave të Ministrisë së Financave, suficiti prej 61.6 miliardë lekësh (ekuivalent me 662 milionë euro) është dukshëm më i lartë se 40.6 miliardë lekësh të regjistruar në të njëjtën periudhë të vitit 2025 dhe tejkalon ndjeshëm nivelin prej 38.5 miliardë lekësh të parashikuar në planin e rishikuar.
Ekspertët paralajmërojnë se kjo hapësirë fiskale e konsiderueshme, nëse shpenzohet me ritme të përshpejtuara në muajt e fundit të vitit, veçanërisht në dhjetor, mund të shtojë kërkesën në ekonomi në një periudhë kur presionet mbi çmimet janë tashmë të rritura.
Të dhënat historike tregojnë se një suficit kaq i lartë deri në gusht nuk është regjistruar më parë në periudhën 1990-2026. Në vitet 2013-2021, balanca e buxhetit në gusht ka qenë herë pas here negative.
Problemi që vihet re në vitet e fundit është grumbullimi i një pjese të konsiderueshme të fondeve buxhetore për t’u shpenzuar në fund të vitit. Viti 2025 është një shembull i fundit: në fund të nëntorit, shpenzimet e përgjithshme ishin vetëm 638.6 miliardë lekë dhe buxheti rezultonte ende me rreth 49 miliardë lekë suficit. Ndërkohë, në fund të dhjetorit, shpenzimet arritën në 801.7 miliardë lekë, duke kthyer bilancin vjetor në një deficit prej rreth 47.1 miliardë lekësh. Kjo do të thotë se vetëm gjatë dhjetorit u kryen më shumë se 160 miliardë lekë shpenzime.
Ky përqendrim i shpenzimeve është veçanërisht i dukshëm te investimet. Shpenzimet kapitale ishin 76.6 miliardë lekë në fund të nëntorit 2025, ndërsa në fund të vitit arritën në 131.6 miliardë lekë. Rreth 55 miliardë lekë investime kapitale u realizuan vetëm në muajin e fundit të vitit.
Nëse ky model përsëritet edhe këtë vit, suficiti rekord prej 61.6 miliardë lekësh në gusht krijon mundësi për një injektim të fuqishëm të shpenzimeve publike në muajt e fundit të 2026-s. Një rritje e tillë e shpejtë e shpenzimeve publike brenda një periudhe të shkurtër rrit kërkesën për mallra dhe shërbime. Kur ekonomia operon pranë kapaciteteve të saj dhe oferta nuk mund të reagojë me të njëjtën shpejtësi, një pjesë e këtij impulsi mund të reflektohet në çmime.
Ky rrezik merr më shumë rëndësi këtë vit, pasi inflacioni vjetor arriti në 3.2% në gusht 2026, sipas të dhënave të INSTAT. Banka e Shqipërisë ka vlerësuar gjithashtu se presionet inflacioniste janë rritur nga zhvillimet e brendshme dhe të jashtme, megjithëse norma e inflacionit mbetet pranë objektivit të saj. Megjithatë, Banka e ka cilësuar politikën fiskale të ndjekur deri tani si të kujdesshme.
Në korrik, Kuvendi miratoi ndryshime në buxhetin e vitit 2026, duke pasur parasysh performancën më të mirë të të ardhurave dhe duke krijuar fonde shtesë për politika sociale dhe sektorë të tjerë prioritarë. Ministria e Financave argumentoi se këto ndryshime u mundësuan pikërisht nga ecuria pozitive e financave publike në muajt e parë të vitit.
Me shpenzimet që deri në gusht mbeten më të ulëta se të ardhurat me mbi 61 miliardë lekë, ritmi me të cilin fondet e mbetura do të hidhen në ekonomi gjatë katër muajve të fundit, dhe sidomos në dhjetor, do të përcaktojë madhësinë e impulsit fiskal në fund të vitit.
“`