Nëse artikulli origjinal përmban gjuhë urrejtjeje, dhunë, diskriminim, përmbajtje eksplicite ose përmendje të ndjeshme, ato pjesë do të zëvendësohen ose hiqen në mënyrë neutrale dhe profesionale.
Dallimi mes artikullit origjinal dhe rishkrimit do të jetë në qartësinë, rrjedhshmërinë dhe renditjen logjike të fjalive, pa ndryshuar kuptimin, tonin, stilin, ndjenjën apo përmbajtjen.
Përdoren vetëm etiketa HTML të thjeshta si
, , ,
- ,
- .
Nëse artikulli është thelbësisht i papërshtatshëm për publikim, do të jepet vetëm përgjigja: “Përmbajtja është e papërshtatshme për rishkrim.”
—
## Dy projekte, një skemë: Modeli i vjedhjes që bashkon Llogaranë dhe Vlorën
Si tuneli i Llogarasë ashtu edhe aeroporti i Vlorës, dy vepra të mëdha publike të realizuara gjatë qeverisjes së Edi Ramës, shfaqin të njëjtin model abuzimi me fondet publike. Një skemë korrupsioni e pa shumë imagjinatë, e cila transferon qindra milionë euro në duart e klientëve të pushtetit.
* **Tuneli i Llogarasë:** Një aferë ku rreth 50 milionë euro u shtuan fiktivisht përmes një tenderi të përshtatur, ndërsa në aeroportin e Vlorës, skema e korrupsionit degradoi deri në bllokimin e punimeve.
Çfarë i bashkon këto dy projekte? Pse e njëjta metodë vjedhjeje zbatohet në mënyrë të ngjashme? Analiza e procedurave zbulon të njëjtën mënyrë veprimi si në Vlorë, ashtu edhe në Llogara.
### 1. Një firmë e huaj për “dekor”
Në të dyja rastet, për tunelin e Llogarasë dhe aeroportin e Vlorës, u përfshinë kompani të huaja për të eleminuar konkurrencën. Ndërkohë që qeveria prezantohej me krenari për praninë e konsorciumeve të huaja me përvojë, në praktikë, këto kompani shërbyen si mbulesë për qëllime korruptive.
* **Aeroporti i Vlorës:** Kompanitë e Behgjet Pacollit dhe Valon Ademit, të cilat mungonin në fushën e ndërtimit të aeroporteve, bënë që të angazhohej kompania YDA Group. Kjo solli përjashtimin e kompanisë britanike AL-DE Corporation LTD. Ankesat e britanikëve për garë të parregullt u injoruan. Një vit më vonë, YDA Group u tërhoq nga projekti, duke shitur 40% të aksioneve vetëm për 4,450 euro.
* **Tuneli i Llogarasë:** Për të justifikuar shtesën prej rreth 50 milionë eurosh në një tender të ripërtërirë, u zgjodh kompania INTEKAR ASL, e themeluar në Ankara. Tenderi i parë ishte fituar nga kompania shqiptare Gjoka Konstruksion. Edhe pasi INTEKAR YAPI fitoi tenderin, punimet u kryen nga firma shqiptare me kosto të njëjtë, ndërsa firma e huaj u përdor për të përfituar më shumë para.### 2. Gjithmonë kompani nga Turqia në skemë
E çuditshme është se në të dyja rastet, kompanitë e huaja që shërbejnë manovrat e qeverisë janë nga Turqia.
* **Aeroporti i Vlorës:** Fitues i koncesionit ishte konsorciumi turko-kosovar, përbërë nga YDA Group (Turqi), Mabetex Group (Behgjet Pacolli) dhe 2A Group (Valon Ademi). Pas largimit të kompanisë turke, projekti mbeti në duart e Pacollit dhe Ademit, të cilët kanë lidhje politike direkte me kryeministrin.
* **Tuneli i Llogarasë:** Përzgjedhja e kompanisë së huaj, INTEKAR ASL, ishte gjithashtu nga Turqia. Tenderi i parë, në fund të vitit 2020, u fitua nga Gjoka Konstruksion me 140 milionë euro. Pas anulimit të tij dhe një garë të dytë në qershor 2021, bashkimi turk Intekar–ASL fitoi me 170 milionë euro, ofertë e cila më vonë u rrit në 190 milionë. Sipas deklaratave, “Kombinimi turk nuk ka sjellë asnjë makineri, asnjë pajisje. Gjithë punën e ka bërë firma shqiptare. Turqit kanë fituar 32 milionë euro për të mos bërë asgjë.”### 3. Rama projekton, Balluku firmos
Në vitin 2021, Edi Rama e cilësoi Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës si “projekt strategjik të miqësisë shqiptaro-turke”. Edhe pse projekti ishte i tij dhe ai vazhdimisht interesohej për ecurinë e tij, firmat për kontratat dhe vendimet kryesore u morën nga Belinda Balluku.
* **Aeroporti i Vlorës:** Një dokument i fundit implikon drejtpërdrejt Belinda Ballukun për bllokimin e projektit. Ajo firmosi tërheqjen e kompanisë turke YDA Group nga konsorciumi, shitjen e aksioneve dhe lënien e projektit në dorë të kompanive shqiptare, pa eksperiencën e nevojshme.
* **Tuneli i Llogarasë:** Ish-zv.kryeministri Arben Ahmetaj ka deklaruar se përzgjedhja e kompanisë turke INTEKAR ASL ishte një atribut direkt i kryeministrit Edi Rama. Pas një vizite të Ramës dhe Ballukut në Ankara, para tenderit të tunelit, Balluku firmosi vendimin e qeverisë për shtimin e 50 milionë eurove për projektin. Raportet e Kontrollit të Lartë të Shtetit citojnë se pikërisht Zv.Kryeministrja Balluku, me anë të akteve normative të datës 1 dhe 29 dhjetor 2022, miratoi ndryshime në buxhetin e shtetit për t’i shtuar 50 milionë euro ministrisë që drejtonte, për rastin e tunelit të Llogarasë.### 4. SPAK me kokën në rërë si struci
Pavarësisht fakteve të shumta mbi këto afera korrupsioni, SPAK ende nuk ka ndërmarrë veprime për të hetuar procedurat që arrijnë deri në hierarkinë më të lartë qeverisëse. Hetimet fokusohen kryesisht në dëmet periferike.
* Ish-drejtori i ARRSH, Ervis Berberi, u dënua për manovra korrupsioni me disa qindra mijëra euro, ndërkohë që nuk ka asnjë lëvizje për dëmin prej 50 milionë eurosh të shkaktuar shtetit në skemën e tunelit.
* Për rastin e aeroportit të Vlorës, çështja ka përfunduar në prokurorinë e Tiranës, por hetimet janë fokusuar në mosmarrëveshjet mes aksionerëve, duke lënë pa veprim lojërat me kompaninë turke që u tërhoq nga punimet.Në praktikë, drejtësia ndalet tek zyrtarët e mesëm, ndërsa rrjeti i vërtetë i korrupsionit mbetet jashtë çdo përgjegjësie. SPAK, pavarësisht rolit të tij për luftimin e korrupsionit të niveleve të larta, duket se vepron vetëm tek hallkat e vogla, ndërkohë që maja e skemës, ku realizohen manovrat prej dhjetëra milionë eurosh, mbetet e paprekur.