Përshëndetje! Do të analizoj titullin dhe përmbajtjen e artikullit dhe do të mundohem ta rishkruaj në shqip standard, duke ndjekur udhëzimet tuaja.
—
### Analiza e Titullit dhe Përmbajtjes
**Titulli origjinal:** Bankat “zotërojnë” rreth 4.5 miliardë euro prona; 48% e kredisë bankare me kolateral
**Analiza e titullit:** Titulli sinjalizon një informacion financiar lidhur me bankat, pasuritë e paluajtshme që ato kanë në pronësi dhe përqindjen e kredisë bankare që sigurohet me kolateral. Shprehja “zotërojnë” në thonjëza sugjeron se bëhet fjalë për prona të përfituara nga bankat, ndoshta si rezultat i mosshlyerjes së kredive.
**Analiza e përmbajtjes:** Përmbajtja detajon më tej informacionin e paraqitur në titull. Ajo përqendrohet në:
* **Sasinë e pasurive të paluajtshme:** Bankat kanë rreth 4.5 miliardë euro prona (edhe pse shifra e dhënë në tekst është në lekë, titulli e kthen në euro duke krijuar një çështje për sqarim ose vlerësim).
* **Kredinë e kolateralizuar:** Përqindja e lartë e kredisë bankare të siguruar me kolateral (76% sipas Bankës së Shqipërisë), kryesisht me pasuri të paluajtshme (rreth 60% e kredisë së kolateralizuar ose 48% të totalit).
* **Rritja e kredisë së kolateralizuar me pasuri të paluajtshme:** Vërehet një zgjerim i kredisë së siguruar me pasuri të paluajtshme, sidomos rezidenciale.
* **Ekspozimi i sektorit bankar:** Shkalla e lartë e garantimit ekspozon bankat ndaj tregut të pronave.
* **Kredinë me probleme:** Megjithëse, raporti i kredive me probleme mbetet i ulët dhe në rënie, veçanërisht për blerjen e banesave.
* **Tregu i pronave:** Diskutohet rritja e çmimeve të pronave, dinamika e ndryshme sipas zonave (bregdetare vs. Tiranë) dhe ngadalësimi i ritmeve të rritjes.
* **Financimi i shitjeve:** Një pjesë e konsiderueshme e shitjeve të pronave financohet me hua bankare.
* **Masa të Bankës së Shqipërisë:** Janë vendosur kufizime në standardet e kredidhënies për blerjen e banesave për të frenuar rritjen e huasë.
**Vlerësim i përshtatshmërisë:** Përmbajtja nuk përmban gjuhë urrejtjeje, dhunë, diskriminim, përmbajtje eksplicite ose përmendje të ndjeshme. Të dhënat financiare dhe statistikat janë paraqitur në mënyrë profesionale.
—
### Rishkrimi i Artikullit
**Titulli:** Bankat me Pasuri të Paluajtshme me Vlerë Rreth 4.5 Miliardë Euro; 48% e Kredive Bankare të Siguruara me Kolateral
Sektori bankar mban në pronësi pasuri të paluajtshme me një vlerë të përafërt prej 4.5 miliardë eurosh, ndërsa 48% e totalit të kredisë bankare të dhënë rezulton të jetë e siguruar me kolateral.
Mbulimi i kredisë bankare me kolateral ka vijuar të ruajë nivele të larta edhe gjatë vitit të kaluar. Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, 76% e kredisë së dhënë nga sektori bankar ishte e siguruar me kolateral. Kreditë e kolateralizuara në formën e pasurive të paluajtshme përbëjnë peshën kryesore, duke zënë rreth 60% të kredisë së kolateralizuar, ose 48% të tepricës së përgjithshme të kredisë.
Në fund të vitit 2025, Banka e Shqipërisë raportonte se stoku i të gjitha kredive të kolateralizuara me pasuri të paluajtshme ishte rreth 440 miliardë lekë. Ky stok është zgjeruar me 13% krahasuar me një vit më parë, kryesisht për shkak të rritjes së kredisë së kolateralizuar me pasuri të paluajtshme rezidenciale. Gjithashtu, portofolet e kredive të siguruara me lloje të tjera të kolateralit janë zgjeruar.
Shkalla e lartë e garantimit të kredive të dhëna me pasuri të paluajtshme e ekspozon sektorin bankar ndaj zhvillimeve në tregun e pronave, veçanërisht ndaj luhatjeve të çmimeve.
Megjithatë, të dhënat e vitit 2025 tregojnë se raporti i kredive me probleme, sidomos në kreditë për blerje banesash, mbetet i ulët dhe në rënie të mëtejshme. Në fund të vitit 2025, raporti i kredive me probleme ra lehtë në 1.4%, nga 1.7% që ishte një vit më parë.
Në të njëjtën kohë, çmimet e pronave raportohen ende në rritje, por me një dinamikë të ndryshme sipas zonave kryesore. Indeksi Fischer, i përllogaritur nga Banka e Shqipërisë, tregoi se çmimi mesatar i banesave vazhdoi rritjen edhe në gjysmën e dytë të vitit 2025. Megjithatë, ritmet e rritjes u ngadalësuan, ndërsa kjo rritje ishte përqendruar kryesisht në zonat bregdetare.
Çmimi mesatar i pronave të shitura gjatë gjashtëmujorit të dytë të vitit 2025 u rrit me 11.7% krahasuar me gjashtëmujorin e kaluar dhe me 28% krahasuar me një vit më parë. Sidoqoftë, rritja vjetore e çmimeve u ngadalësua nga niveli prej 41.7% i raportuar në gjashtëmujorin e parë 2025.
Në veçanti për kryeqytetin, tregu shfaqet në një proces ngadalësimi të ndjeshëm. Indeksi i çmimeve për shitjet në Tiranë u raportua i pandryshuar krahasuar me gjashtëmujorin e mëparshëm dhe u rrit me 4.4% krahasuar me një vit më parë. Rritja e çmimeve me bazë vjetore pësoi një rënie drastike nga niveli prej 32.6% i gjashtëmujorit të parë 2025.
Banka e Shqipërisë vlerëson se kontributi kryesor në rritjen e vlerës së indeksit të përgjithshëm të çmimeve është dhënë nga rritja në vlerën e indeksit të llogaritur për zonat bregdetare. Këto të dhëna tregojnë se rritja e çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme në Tiranë është frenuar ndjeshëm.
Financimi nëpërmjet kredisë bankare ka vijuar të shoqërojë një pjesë të mirë të shitjeve të pronave. Sipas agjentëve të pasurive të paluajtshme, rreth 61% e pronave për banim dhe atyre për përdorim tregtar të shitura prej tyre janë blerë me hua bankare.
Duke filluar nga mesi i vitit të kaluar, Banka e Shqipërisë filloi të aplikojë kufizime për standardet e kredidhënies së re për blerjen e banesave, me qëllim frenimin e rritjes së huasë në segmentin e individëve. Raporti tavan i kredisë ndaj vlerës është vendosur në 85% për shtëpinë e parë dhe 80% për shtëpinë e dytë në monedhën Lekë. Në valutë të huaj, kufiri i lejuar është 75% për shtëpinë e parë dhe 70% për shtëpinë e dytë. Për sa i përket raportit të shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave, niveli është 40% për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë në Lekë. Në valutë të huaj, niveli tavan është 35% për shtëpinë e parë dhe 30% për shtëpinë e dytë.