Raporti i OKB-së: Një grua vritet nga partneri ose i afërmi i saj çdo 10 minuta
Pesëdhjetë mijë gra dhe vajza u vranë nga të afërmit e tyre në vitin 2024, çka do të thotë se një grua humbi jetën çdo dhjetë minuta. Këto shifra, të publikuara nga Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB), denoncojnë mungesën e “progresit të vërtetë” në luftën kundër femicidit.
Vitin e kaluar, 83,000 gra dhe vajza u bënë viktima të vrasjeve të qëllimshme në të gjithë botën. Nga këto, 60% u vranë nga partneri i tyre ose një anëtar i familjes. Ky informacion bëhet i ditur nga një raport i përpiluar nga UN Women dhe Zyra e Kombeve të Bashkuara për Kontrollin e Drogave dhe Parandalimin e Krimit, i cili u publikua në Ditën Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës ndaj Grave.
Rreth 50,000 gra dhe vajza u vranë ose nga partneri i tyre, ose nga një i afërm i ngushtë (babai, xhaxhai, vëllai, madje edhe nëna). Me fjalë të tjera, 137 gra u vranë çdo ditë, ose një çdo dhjetë minuta.
Ky vlerësim, bazuar në analizën e statistikave nga 117 vende, është më i ulët se ai i vitit 2023 (51,100). Megjithatë, raporti thekson se “ndryshimi nuk tregon një rënie të vërtetë”, duke ia atribuuar këtë ndryshim më tepër mënyrave të ndryshme se si vendet mbledhin statistika.
Përkundrazi, dy agjencitë e OKB-së shprehin shqetësim, duke theksuar se shifrat “mbeten të pandryshuara, pavarësisht viteve të angazhimeve globale”. Femicidi vazhdon të marrë jetën e dhjetëra mijëra grave dhe vajzave në mbarë botën çdo vit, “pa asnjë shenjë të vërtetë përmirësimi”.
Raporti nxjerr në pah se “shtëpia mbetet vendi më i rrezikshëm për gratë dhe vajzat” që janë në rrezik. Edhe pse gratë përbënin vetëm 20% të viktimave të vrasjeve në mbarë botën në vitin 2024, 60% u vranë në hapësira private. Krahasimisht, vetëm 11% e vrasjeve të meshkujve u kryen në ambiente të tilla.
Megjithëse asnjë rajon i botës nuk është i lirë nga ky problem, numri më i lartë i viktimave të femicidit nga persona të njohur u regjistrua përsëri në Afrikë, me rreth 22,000 raste.
Sarah Hendrix, drejtoreshë e politikave në UN Women, komenton: “Femicidi nuk ndodh nga askundi. Është pjesë e një cikli dhune që mund të fillojë me kontroll shtrëngues, kërcënime ose ngacmime, përfshirë edhe në botën dixhitale”.
Teksti gjithashtu thekson se zhvillimi i teknologjive të caktuara jo vetëm që ka përkeqësuar dhunën ndaj grave, por ka krijuar edhe lloje të reja të saj. Këto përfshijnë publikimin e imazheve dhe të dhënave pa pëlqimin e tyre, si dhe shpërndarjen e videove të njohura si “deepfakes”, të cilat krijohen me mjete të inteligjencës artificiale.
“Dhuna online nuk kufizohet vetëm në hapësirën kibernetike,” paralajmëron Hendrix. “Ajo mund të ketë dobësim të mashkullorisë jashtë botës dixhitale dhe, në rastet më të këqija, dëme fatale, madje edhe vrasje të grave.”
Në përfundim, ajo këmbëngul: “Për të parandaluar këto vrasje, është e nevojshme të miratohen ligje që do të njohin format e ndryshme të dhunës që vuajnë gratë dhe vajzat, online dhe offline, dhe do t’i mbajnë autorët përgjegjës, përpara se të bëhen vrasës.”