## BE Vë në dispozicion 922 Milionë Euro, por Investimet me Financim të Huaj Bien 20% në 8 Muaj
Shqipëria po i afrohet një periudhe me mundësi shumë më të mëdha financimi nga Bashkimi Europian. Megjithatë, ndërkohë, përdorimi i fondeve të huaja për investimet publike ka shënuar një rënie krahasuar me vitin e kaluar.
Të dhënat zyrtare të buxhetit për 8-mujorin e vitit 2026 tregojnë se shpenzimet kapitale me financim të huaj kanë arritur në 10 miliardë lekë. Ky shifër është më e ulët se 12.5 miliardë lekë të shpenzuara në të njëjtën periudhë të vitit paraprak. Në krahasim me 8-mujorin e vitit 2025, investimet e realizuara me financim të huaj janë ulur me 2.5 miliardë lekë, ose 20%.
Gjithashtu, realizimi i investimeve ka mbetur dukshëm nën planifikimin fillestar. Për periudhën janar-gusht 2026, ishin parashikuar 13.6 miliardë lekë, ndërsa faktikisht janë shpenzuar vetëm 10 miliardë lekë. Kjo përfaqëson një realizim prej rreth 73.5% të planit, me një diferencë prej 3.6 miliardë lekësh.
Kjo rënie e investimeve të financuara nga burime të huaja vjen në një moment kyç, kur Shqipëria pritet të ketë në dispozicion një volum më të madh financimesh nga Bashkimi Europian. Në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, Shqipërisë i është caktuar një portofol prej 922.1 milionë eurosh. Ky financim, për periudhën e zbatimit të Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes, përfshin si grante ashtu edhe kredi me kushte të favorshme. Fokusi kryesor i këtyre fondeve është lidhur me realizimin e reformave të përcaktuara në Agjendën e Reformave.
Sipas të dhënave zyrtare shqiptare, portofoli prej 922.1 milionë eurosh ndahet si më poshtë:
- Rreth 429 milionë euro mbështetje direkte për buxhetin.
- 265 milionë euro grante për investime përmes Western Balkans Investment Framework (WBIF).
- 228 milionë euro kredi të favorshme për projekte infrastrukturore.
Deri më 20 maj 2026, Shqipërisë i ishin çliruar gjithsej 212.8 milionë euro, ose rreth 23.1% e shumës së përgjithshme të parashikuar. Kjo shumë përfshin 64.5 milionë euro parafinancim, 99.3 milionë euro të çliruara në tetor 2025 dhe një këst tjetër prej 49 milionë eurosh në maj 2026. Nga kësti prej 99.3 milionë eurosh, 46.2 milionë euro u caktuan për t’u transferuar drejtpërdrejt në buxhetin e shtetit, ndërsa pjesa tjetër i dedikohej projekteve infrastrukturore përmes WBIF.
Duhet theksuar se pagesat nga Plani i Rritjes nuk janë automatike. Ato lidhen drejtpërdrejt me përmbushjen e hapave të reformave. Gjithashtu, një pjesë e financimeve për investime kërkon përgatitjen dhe miratimin e projekteve në kuadër të WBIF. Kjo situatë nxjerr në pah rëndësinë gjithnjë e më të madhe të kapacitetit të institucioneve për të përgatitur, kontraktuar dhe zbatuar projektet në mënyrë efikase.
Burimi: Ministria e Financave