“`html
Prapaskenat: Pse Italia po interesohet për Korridorin VIII që kalon nga Shqipëria
Një shtyllë kurrizore që fillon në Puglia dhe arrin në brigjet e Detit të Zi, duke kaluar nëpër Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Bullgarinë. Kryeministrja Giorgia Meloni sapo është larguar nga Palazzo Stucchi. Në Villa Doria Pamphilj, ajo u takua me Kryeministrin Edi Rama dhe ministrat shqiptarë në samitin e parë ndërqeveritar mes dy vendeve.
Nga Roma, kryeministrja rilançoi një zgjidhje infrastrukturore dhe strategjike, të mbështetur fuqimisht nga Italia, veçanërisht në kontekstin e marrëdhënieve me Rusinë. Takimi rezultoi në 16 marrëveshje, disa çështje teknike, si dhe premtimin politik për të lehtësuar hyrjen e Tiranës në Bashkimin Evropian dhe protokolli për emigrantët, i cili ende nuk është finalizuar.
Ekspertët në Palazzo Chigi megjithatë po nxjerrin në pah një çështje tjetër që u diskutua në bisedimet e Romës. Bëhet fjalë për Korridorin VIII, një nga dhjetë rrugët pan-evropiane, i cili ka një histori më shumë se 30-vjeçare dhe tani ka rifituar rëndësi urgjente. Ky korridor do të lidhë portin e Barit me portin e Durrësit në Shqipëri. Prej andej, përgjatë 1300 kilometrave hekurudhë dhe 960 kilometrash asfalt, do të arrinte në Maqedoninë e Veriut, Shkup dhe më pas në Bullgari, duke lidhur portet e Burgasit dhe Varnës me Detin e Zi.
Ky korridor energjetik dhe tregtar është shtyrë prej kohësh nga Italia për të lehtësuar kostot shtesë të shkaktuara si pasojë e luftës në Ukrainë, sidomos në faturat e shërbimeve. Shumë projekte kanë mbetur të bllokuara mes studimeve të fizibilitetit dhe ndërlikimeve teknike, duke e bërë të vështirë përmbushjen e afateve, të cilat janë shtyrë vazhdimisht nga qeveritë.
Ideja për t’i dhënë statusin e një korridori multimodal infrastrukturës në bregdetin e Adriatikut filloi me ndryshimin në Planin e Përgjithshëm të Transportit (PGT) në vitin 1991. Pavarësisht se afati përfundimtar mbetet i paqartë, qeveria italiane e ka përfshirë këtë projekt mes temave kryesore të takimit me Kryeministrin Rama. Meloni e theksoi gjithashtu në konferencën për shtyp, duke deklaruar se korridori “do të sigurojë zhvillim më të madh, prosperitet më të madh dhe siguri më të madhe jo vetëm për Italinë dhe Shqipërinë, por për Evropën në tërësi”.
Në takimin e sotëm, kryeministrja shtoi se “i kushtuam një pjesë të konsiderueshme të punës sonë bashkëpunimit në fushat e energjisë, lëvizshmërisë, infrastrukturës dhe transportit”. Fokusi “i veçantë” ishte në “krijimin e Korridorit VIII”. Kjo shtyllë strategjike “do t’i afrojë gjithnjë e më shumë brigjet e Adriatikut dhe do ta bëjë atë një korridor strategjik, duke e bërë infrastrukturën ekonomike, logjistike dhe energjetike, veçanërisht në Italinë Jugore, të disponueshme për të gjithë”.
Kjo nuk është hera e parë që qeveria italiane shprehet me entuziazëm për qendrën e ardhshme që do të ndërtohet në Italinë Jugore, një qendër logjistike dhe energjetike, ose më saktë, “strategjike” siç e quan qeveria italiane. Qeveria Meloni po zgjeron, me një afat kohor afatgjatë, disa qendra tregtare.
Gjithashtu në sektorin e energjisë, në muajt e fundit u nënshkrua një marrëveshje trepalëshe me Tiranën mes Italisë, Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, e cila do të mundësojë transportin e energjisë së rinovueshme nga Shqipëria në Itali. Tirana po përqendrohet në këtë sektor dhe Roma do të jetë ndër blerësit e parë.
Më futurist është IMEC (Korridori Evropian Indo-Mesdhetar), një korridor që shtrihet nga Mumbai në Trieste, duke kaluar Mesdheun dhe Gadishullin Arabik, përfshirë Izraelin. Kjo është një rrugë me sfida, në të cilën qeveria Meloni po investon shumë. Kryeministrja është në dijeni të interesimit të vazhdueshëm amerikan për këtë çështje. Zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance e ka diskutuar atë me Melonin dhe Presidentin Indian Modi, ndërsa Ministri i Jashtëm Antonio Tajani ka emëruar ish-këshilltarin diplomatik Francesco Maria Talò si të dërguar special për IMEC.
Ashtu si “Korridori 8”, edhe IMEC pengohet nga pasiguritë që rrjedhin nga konflikti në Lindjen e Mesme. Por në rastin e aksesit të tij në Detin e Zi, vështirësia është edhe më urgjente: qendra italiane dhe dalja bullgare janë një përgjigje ndaj krizës energjetike dhe tregtare të shkaktuar nga pushtimi rus i Ukrainës. Kjo shihet si një përgjigje gjeopolitike dhe, në të ardhmen, një shkëputje nga varësia ruse.
Kryeministri Rama falënderoi Ministrin e Jashtëm italian Tajani, duke theksuar se “nëse sot korridori, strategjik për Evropën dhe NATO-n, për tregtinë dhe mbrojtjen, ka filluar me ritëm të shpejtë, kjo është falë Ministrit të Jashtëm Italian, i cili po mbikëqyr personalisht projektin”.
Megjithëse afati mbetet i pasigurt, Tajani e ka konsideruar projektin një “urë drejt Ballkanit”, me Italinë në ballë. Ai theksoi se ky bosht strategjik “do të mundësojë një fazë rritjeje dhe zhvillimi ekonomik”, si dhe “veprime më të mira për të luftuar trafikimin e qenieve njerëzore përgjatë rrugës ballkanike”.
Diplomacia hekurudhore dhe tregtare i shërben interesave italiane, por gjithashtu synon të mbajë Ballkanin Perëndimor pranë familjes evropiane, duke i parandaluar ata të izolohen ose të vazhdojnë të shikojnë drejt Moskës. Pranimi i Ballkanit Perëndimor në BE është një objektiv i deklaruar i qeverisë italiane, një “ribashkim i Evropës” siç e quan Meloni.
Kryeministri Rama shprehu gatishmërinë për të qenë të përfaqësuar nga Komisioneri Evropian italian, duke thënë: “Do të ishte shumë e vështirë të kishim dy komisionerë për të njëjtin vend, sepse jemi i njëjti vend”. Ai siguroi se Shqipëria dëshiron Evropën dhe është “fanatikë të vlerave evropiane”, duke shtuar se korridori tregtar është gjithashtu një mjet për të arritur këtë qëllim.
“`