Izolimi rajonal: 22% e qytetarëve të Ballkanit nuk udhëtojnë fare drejt vendeve fqinje
Pavarësisht përpjekjeve shumëvjeçare për bashkëpunim rajonal dhe nismave për lëvizje të lirë, qytetarët e Ballkanit Perëndimor vazhdojnë të mbeten gjeografikisht të izoluar nga njëri-tjetri.
Të dhënat nga “Barometri i Ballkanit 2025”, i publikuar nga Këshilli për Bashkëpunim Rajonal, tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e banorëve të rajonit, përkatësisht 22%, nuk kanë vizituar kurrë asnjë nga ekonomitë fqinje, kryesisht për shkak të barrierave politike dhe mungesës së infrastrukturës.
Destinacionet më pak të vizituara dhe më të eksploruara
Rezultatet e anketës tregojnë se:
- Bosnja dhe Hercegovina është vendi më pak i vizituar nga vendet e tjera të rajonit, me 46% të të anketuarve që deklarojnë se nuk kanë shkelur kurrë atje.
- Pas saj vijnë Maqedonia e Veriut (38%), Shqipëria dhe Kosova (37% secila).
- Në kahun tjetër, Mali i Zi rezulton vendi më i eksploruar, me vetëm 21% të qytetarëve të rajonit që nuk e kanë vizituar asnjëherë.
Shqipëria dhe Kosova: Një urë e fortë, por Bosnja dhe Serbia mbeten “tokë e panjohur”
Për qytetarët e Shqipërisë, Kosova mbetet destinacioni më i afërt dhe më i vizituar. Vetëm 20% e shqiptarëve të Shqipërisë thonë se nuk kanë qenë kurrë në Kosovë. Ky raport është edhe më i fortë në drejtimin e kundërt, ku vetëm 4% e qytetarëve të Kosovës nuk e kanë vizituar kurrë Shqipërinë, duke konfirmuar lidhjet e ngushta kulturore, etnike dhe turistike.
Megjithatë, lëvizshmëria e shqiptarëve zbehet ndjeshëm kur bëhet fjalë për pjesën tjetër të rajonit:
- 72% e shqiptarëve të Shqipërisë nuk kanë vizituar kurrë Serbinë.
- 66% e tyre nuk kanë qenë kurrë në Bosnjë dhe Hercegovinë.
Për Kosovën, izolimi me këto dy vende është edhe më ekstrem, kryesisht për shkak të barrierave politike dhe regjimit të vizave me Bosnjën:
- 79% e qytetarëve të Kosovës nuk kanë vizituar kurrë Bosnjën.
- 67% nuk kanë qenë kurrë në Serbi.
Fqinjësi pa komunikim
Të dhënat nxjerrin në dritë edhe hendeqe të tjera të thella ndërmjet vendeve që ndajnë kufij të përbashkët:
- 68% e qytetarëve të Serbisë nuk kanë vizituar kurrë Shqipërinë.
- 60% e qytetarëve të Bosnjë-Hercegovinës nuk kanë shkelur kurrë në Shqipëri apo Kosovë.
Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi shfaqen si vendet më neutrale dhe më të aksesueshme për të gjithë. Mali i Zi është veçanërisht i vizituar nga serbët (vetëm 7% nuk e kanë vizituar) dhe nga boshnjakët (vetëm 8% nuk e kanë vizituar), kryesisht për shkak të turizmit bregdetar dhe lidhjeve historike.
Një e pesta e rajonit nuk lëviz fare
Një tjetër tregues negativ për integrimin rajonal është fakti se 22% e qytetarëve në nivel rajoni deklarojnë se nuk kanë vizituar asnjë nga vendet e Ballkanit Perëndimor. Kjo shifër shkon deri në 36% për qytetarët e Malit të Zi dhe 30% për ata të Maqedonisë së Veriut, duke dëshmuar se për një pjesë të madhe të popullsisë, udhëtimi rajonal nuk është realitet.
Anketa e “Barometrit 2025” tregon se pa heqjen përfundimtare të barrierave politike dhe pa përmirësimin e infrastrukturës rrugore e hekurudhore, integrimi i Ballkanit do të mbetet më shumë një projekt në letër sesa një realitet i jetuar nga qytetarët e tij.