Titulli: Pjesa më e madhe e Perëndimit Po Armatoset Kundër Agresionit Rus, DW: Kanadaja i Bashkohet Programit të Mbrojtjes së BE
Kanadaja është lejuar të marrë pjesë në programin e financimit të mbrojtjes të Bashkimit Evropian (BE), SAFE, siç u njoftua nga liderët e të dyja palëve. Ky hap vjen në një moment kur shumica e vendeve perëndimore po intensifikojnë përpjekjet e tyre të armatimit përballë agresionit rus.
BE dhe Kanadaja njoftuan të hënën arritjen e një marrëveshjeje që lejon Otavën të përfshihet në instrumentin e financimit të mbrojtjes evropiane, SAFE, i cili ka një vlerë prej 150 miliardë eurosh (174 miliardë dollarë). Në një deklaratë të përbashkët, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe Kryeministri kanadez, Justin Trudeau, e përshkruan marrëveshjen si “hapin tjetër në bashkëpunimin tonë gjithnjë e më të thellë dhe një simbol të prioriteteve të përbashkëta të Bashkimit Evropian dhe Kanadasë”.
Çfarë thanë udhëheqësit e BE dhe Kanadasë?
“Në këto kohëra trazirash gjeopolitike, SAFE është një mjet për të rritur bashkëpunimin, për të përmbushur objektivat e mbrojtjes dhe për të shpenzuar më me efikasitet, duke adresuar njëkohësisht urgjencat afatshkurtra dhe nevojat afatgjata”, deklaruan Von der Leyen dhe Trudeau. “Së bashku, ne do të krijojmë zinxhirë furnizimi mbrojtës elastikë midis industrive tona në një kohë vendimtare për sigurinë globale”, pohuan ata.
Çfarë synon të bëjë SAFE?
Programi SAFE (Veprimi i Sigurisë për Evropën) ka për qëllim t’u ofrojë kredi anëtarëve të tij me kushte të favorshme për blerjen e përbashkët të armëve me partnerë të tjerë. Këto kredi do të garantohen nga buxheti i BE-së.
Programi u krijua në një periudhë kur BE po kërkon të forcojë industrinë e saj të mbrojtjes si përgjigje ndaj kërcënimit ushtarak në rritje nga Rusia, ndërsa Shtetet e Bashkuara duket se po tërhiqen nga solidariteti i tyre tradicional i mbrojtjes me Evropën.
Vendimi i Kanadasë për t’u bashkuar me projektin vjen në një kohë kur ky vend po përpiqet gjithashtu të zvogëlojë varësinë e tij nga fqinji i tij për mbrojtje, duke pasur parasysh qasjen gjithnjë e më të ftohtë të administratës Trump.
Edhe pse blerjet e përbashkëta të armëve të bëra me ndihmën e SAFE duhet të kenë të paktën 65% të komponentëve të tyre të prodhuar brenda 27 shteteve anëtare të BE-së, shteteve jo-anëtare si Kanadaja, mund t’u lejohen përjashtime.
Britania e Madhe kishte shprehur gjithashtu dëshirën për t’u bashkuar me programin SAFE, por përfundimisht u tërhoq për shkak të tarifës së hyrjes që kërkohej nga vendet pjesëmarrëse.