“`html
Analiza në REL/ Ku po shkon LDK-ja?
Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit të vitit të kaluar sollën rezultatin e dytë më të keq për Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), partinë më të vjetër në Kosovë, që nga paslufta. Megjithatë, përballë këtij momenti vendimtar për të ardhmen e partisë, Radios Evropa e Lirë (REL) nuk morën deklarata nga shumë përfaqësues të LDK-së, si: Lumir Abdixhiku, Lutfi Haziri, Hykmete Bajrami, Jehona Lushaku Sadriu, Avdullah Hoti, Anton Quni, Doarsa Kica Xhelili, Besian Mustafa, Arben Gashi e Agim Veliu.
Për politologun Dritëro Arifi, kjo simbolizon “mbylljen” e LDK-së, që nga momenti kur u morën vesh rezultatet e zgjedhjeve, ku partia mori vetëm 13.23% të votave. Arifi shpreson që, të paktën, kjo periudhë po shfrytëzohet për të menduar për “risitë që duhet t’i sjellë LDK-ja në strukturat e partisë”.
Për njohësen e zhvillimeve politike, Donika Emini, risia kryesore që i duhet LDK-së është largimi nga një lloj “gjumi letargjik”. “Prej vitit 2021 deri më 2025, partia nuk ka qenë aktive në mënyrë të qëndrueshme, dhe kjo ka pasur pasoja të dukshme në perceptimin e saj si forcë politike”, thotë Emini për REL-in.
Megjithatë, mbrëmjen e së mërkurës u shfaqën në Facebook disa mosmarrëveshje nga debati i brendshëm në LDK. Nënkryetarja e partisë, Hykmete Bajrami, deklaroi se ka dhënë dorëheqje nga posti i saj dhe kërkoi që të njëjtën gjë ta bënte edhe kryetari Abdixhiku. Ky i fundit, duke kërkuar që të tjerët “të sillen pa dramë e pa protagonizëm”, përsëriti se e ka ofruar dorëheqjen, por se vendimin për pranimin ose jo të saj do ta marrë Kuvendi i partisë.
LDK-ja përballë dy testeve të para
Një test i parë për të ardhmen e LDK-së pritet të jetë reformimi ose jo i udhëheqjes së saj. “Derisa e kemi një kryetar, që thotë: ‘Unë po shkoj; por, nëse ju më besoni, unë mund të vazhdoj’… Kjo tregon që këtu nuk ka qasje [për të ardhmen e partisë]. Këtu ka më shumë interesa personale sesa partiake”, thotë Arifi për REL-in.
Një tjetër moment kyç që mund ta formësojë LDK-në është edhe bashkëpunimi ose jo me partinë fituese të zgjedhjeve, Lëvizjen Vetëvendosje (LVV), për mandatin e ri pesëvjeçar të presidentit, që duhet të zgjidhet më 4 mars. “Hapi më i mençur për LDK-në do të ishte ta pranonte rezultatin e zgjedhjeve dhe të mos e bllokonte procesin e zgjedhjes së presidentit”, thotë Emini. Ajo beson se nëse LDK-ja nuk tregon bashkëpunim, asaj mund t’i largohen deputetë drejt LVV-së, ose të pësojë rënie edhe më të madhe në zgjedhjet e ardhshme.
Ku gaboi LDK-ja dhe si mund ta rikthejë besimin e elektoratit?
Rezultatet e veta më të mira, LDK-ja i pati në vitet e para të pasluftës, nën udhëheqjen e Ibrahim Rugovës. Atëherë, kjo parti fitonte rreth 45%, por tani ka rënë në rreth 13%. Për Arifin, sinjale për rënien e LDK-së ka pasur mjaft. “Këto janë gjëra që partitë nuk duan t’i pranojnë, jo që nuk i dinë”, thotë ai, duke shtuar se rënia e tillë tregon se ka dështuar e gjithë struktura e LDK-së në nivel vendi.
Një nga arsyet pse LDK-ja ka humbur besimin e shumë qytetarëve, thotë Arifi, është se ardhjet e fundit në parti e kanë përmirësuar listën për deputetë, por s’kanë sjellë shumë vota, pasi nuk janë integruar në udhëheqje të partisë.
Për Eminin, gabimi i LDK-së qëndron te “ngrirja në kohë” dhe insistimi në “frymën rugoviane”, ndërkohë që “votuesit kërkojnë zgjidhje të reja dhe përfaqësim të gjeneratave të reja”. Por, ajo thekson edhe disa përçarje brenda partisë.
“Heqja e Agim Veliut nga lista ishte e kushtueshme politikisht. Veliu përfaqësonte një pjesë më tradicionale të LDK-së, dhe mungesa e tij ndikoi në rezultatin e partisë”, thotë Emini, duke shtuar se, nga ana tjetër, njerëzit e rinj nuk tërhoqën votat e të rinjve që kërkonin ide të reja.
Ajo shton se me sfida të ngjashme përballet edhe Partia Demokratike e Kosovës (PDK). Si dy partitë kryesore në vitet e para të pasluftës dhe pas pavarësisë së Kosovës, tani këto dy parti po e kanë të vështirë të shfaqen si alternativë serioze qeverisëse ndaj LVV-së.
Si mund të ndryshojë kjo? Duke u reformuar, thotë Emini. Si hap i parë, shton ajo, është pranimi i realitetit: LDK-ja radhitet si partia e tretë më e madhe në vend, me vetëm 15 vende të fituara në Kuvend nga gjithsej 120.
Hapat e radhës i theksojnë po aq fuqishëm edhe Emini, edhe Arifi: LDK-ja duhet të bëjë matje e analiza se pse ka humbur, e pastaj të pozicionohet si opozitë sa aktive, po aq edhe konstruktive. Duke qenë aktive në Kuvend, në raport me mediat, me shoqërinë civile, me pozitën dhe opozitën, Emini thotë se LDK-ja mund të paraqitet si forcë e madhe politike edhe me numër të vogël deputetësh.
“`