Ky artikull ka përshkrimin e mëposhtëm, bazuar në udhëzimet e dhëna:
**BIRN: Si u paracaktua fituesi i tenderit për tunelin e Llogarasë nga ministrja Balluku**
Artikulli i BIRN trajton dyshimet e ngritura nga Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) lidhur me procedurën e tenderimit për ndërtimin e tunelit të Llogarasë, duke implikuar zv.kryeministren dhe ish-ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku.
**Akuzat dhe implikimet:**
SPAK ka ngritur akuzën e “shkeljes së barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike” ndaj Belinda Ballukut, për të cilën Kodi Penal parashikon dënim deri në tre vjet burg. Përveç saj, të pandehur janë edhe zyrtarë të lartë të Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH) dhe anëtarë të Komisionit të Vlerësimit të Ofertave (KVO).
**Dëshmitë nga dosja hetimore:**
Hetimet e SPAK, të bazuar në biseda të zbardhura nga aplikacioni Signal, zbulojnë komunikime të detajuara mes Belinda Ballukut dhe Evis Berberit, ish-drejtor i ARRSH-së, si dhe me anëtarë të KVO-së. Këto komunikime sugjerojnë një përfshirje të drejtpërdrejtë të Ballukut në procesin e paracaktimit të fituesit të tenderit, i cili vlerësohet rreth 18 miliardë lekë.
**Tenderi i parë dhe anulimi:**
Në maj 2021, pak para emërimit të Berberit si drejtor i ARRSH-së, Balluku i dërgon atij një mesazh ku thekson rëndësinë e çështjes dhe kërkon “një pakt besnikërie”. Nga bisedat rezulton se Balluku ka kërkuar anulimin e një tenderi të mëparshëm për tunelin, duke urdhëruar “Skualifikoji të gjithë”. Ky vendim duket se ka qenë i bazuar në “ndjesi” të ministres, dhe Berberi e ka përkrahur plotësisht, duke shprehur gatishmëri për të çuar procedurën “ku duhet”.
**Tenderi i dytë dhe paracaktimi i fituesit:**
Në qershor 2021, pas anulimit të tenderit të parë, fillon procedura e dytë. Sipas SPAK, Balluku ka luajtur një rol aktiv në koordinimin dhe paracaktimin e fituesit, duke komunikuar direkt me kompaninë turke fituese dhe duke u informuar për statusin e ofertës së tyre. Komunikimet e përcjellura nga Balluku te Berberi, ku flitet për negociata me stafin e ministrisë, konsiderohen prova të paracaktimit të fituesit.
**Anashkalimi i kritereve dhe mungesa e dokumenteve:**
SPAK ka gjetur se bashkimi i kompanive turke fituese nuk plotësonte të gjitha kriteret e kërkuara nga tenderi, duke u munguar disa dokumente dhe certifikata. Megjithatë, këto mungesa janë anashkaluar.
**Reagimet:**
As Belinda Balluku dhe as mbrojtja e saj nuk kanë reaguar ndaj pyetjeve të BIRN lidhur me bisedat dhe implikimin e saj në manipulimin e tenderit. Po ashtu, Kryeministri nuk iu përgjigj pyetjeve nëse do të mbante qëndrim në këtë rast.
**Projekti dhe kontroversiteti:**
Tuneli i Llogarasë është një nga projektet më të mëdha dhe më të kushtueshme të infrastrukturës në Shqipëri, por edhe një ndër më kontroversët për shkak të funksionit të tij të kufizuar.