Ndërtimi do të vijojë me ritme të larta, por ndërtuesit vlerësojnë rënie të çmimeve dhe kërkesës në të ardhmen
Muaji qershor rezulton të jetë pesimist për ndërtuesit, të cilët presin një rënie të porositë nga klientët në të ardhmen, ndërsa numri i atyre që parashikojnë ulje të çmimeve është shtuar.
Sipas Bankës së Shqipërisë, treguesi i besimit në sektorin e ndërtimit (TBN) ka shënuar një ulje prej 0.8 pikë përqindjeje në qershor. Pakësimi i besimit të bizneseve të ndërtimit u shoqërua me vlerësime në rënie për kontratat porositëse, ndërkohë që aktiviteti aktual ndërtues mbeti në nivele të pandryshuara. Pritjet për çmimet në të ardhmen janë gjithashtu të vlerësuara me rënie.
Indeksi, i cili matet në kuadrin e indeksit të besimit të ekonomisë, përfshin pyetje drejtuar ndërtuesve lidhur me:
- Aktivitetin ndërtues gjatë 3 muajve të kaluar.
- Faktorët kryesorë që kufizojnë aktivitetin ndërtues.
- Vlerësimi aktual i porositë (kontratat porositëse).
- Parashikimi i ecurisë së situatës së biznesit në të ardhmen.
- Pritjet për ndryshimin e çmimeve gjatë 3 muajve të ardhshëm.
- Masa në të cilën shfrytëzohet kapaciteti prodhues aktual.
- Gjendja financiare e firmës gjatë 3 muajve të kaluar.
Sipas metodologjisë së Bankës së Shqipërisë, treguesi i balancës merr vlera mes -100 dhe +100. Një tregues mbi 0 tregon një numër më të madh përgjigjesh pozitive se sa negative në një periudhë të caktuar.
Balanca e përgjigjeve për pyetjen e kontratave porositëse ishte negative, me vlerën -26.2, duke treguar se më shumë ndërtues presin një rënie të porosive krahasuar me ata që presin rritje. Ky tregues është përkeqësuar për tre muaj radhazi.
Bizneseve u drejtohet pyetja: “Si i vlerësoni porositë (kontratat porositëse) aktualisht?” me opsionet: 1. Mëse mjaftueshëm (mbi normal); 2. Mjaftueshëm (normal për sezonin); 3. Jo mjaftueshëm (nën normal).
Ndryshe nga muajt e kaluar, ku pavarësisht rënies së porosive, çmimet pritej të ishin në rritje, tashmë gjithnjë e më shumë ndërtues presin që tendenca të jetë në rënie. Balanca e pyetjeve për çmimet vijon të mbetet pozitive, me 14 pikë në qershor, por me një tkurrje të theksuar krahasuar me muajin e kaluar (22 pikë) dhe shumë më poshtë se nivelet rreth 30 pikë të marsit dhe prillit.
Banka e Shqipërisë, në raportin e saj të fundit për ecurinë e çmimeve të banesave, thekson se ritmet e rritjes së çmimeve të banesave janë ngadalësuar, sidomos në kryeqytet.
Indeksi Fischer, i përllogaritur nga Banka e Shqipërisë, tregoi se çmimi mesatar i banesave të shitura gjatë periudhës u rrit me 11.7% krahasuar me gjashtëmujorin e kaluar dhe me 28% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, rritja vjetore e çmimeve u ngadalësua nga niveli prej 41.7% i raportuar në gjashtëmujorin e parë 2025.
Në veçanti për kryeqytetin, tregu shfaqet në një ngadalësim të ndjeshëm. Indeksi i çmimeve për shitjet në Tiranë u raportua i pandryshuar krahasuar me gjashtëmujorin e mëparshëm dhe u rrit me 4.4% krahasuar me nivelin e një viti më parë. Rritja e çmimeve me bazë vjetore pësoi një rënie drastike nga niveli prej 32.6% i gjashtëmujorit të parë 2025.
Banka e Shñipërisë vlerëson se kontributin kryesor në rritjen e vlerës së indeksit të përgjithshëm të çmimeve e ka dhënë rritja në vlerën e indeksit të llogaritur për zonat e bregdetit. Krahasuar me gjashtëmujorin e kaluar dhe me një vit më parë, vihet re se peshat e transaksioneve për të cilat çmimi i blerjes së pronës ka qenë i njëjtë ose deri në 5% më i ulët se çmimi i kërkuar nga shitësi, kanë peshë të ngjashme me gjashtëmujorin e parë.
Kërkesa pritet në rënie, por ndërtimet do vijojnë me ritme të larta
Ndonëse Këshilli Kombëtar i Territorit dhe Ujit (KKTU), i cili jep lejet për ndërtesat mbi 7 kate, ka dhënë vazhdimisht leje ndërtimi për kulla dhe resorte, nuk ka pasur transparencë rreth sipërfaqes së dhënë për ndërtim në vitin 2025 dhe në 5 muajt e parë të 2026-s, pasi INSTAT nuk e raporton këtë të dhënë.
Një tregues indirekt janë të ardhurat e larta që po mblidhen nga taksat lokale, ku 50-60% e tyre vjen nga taksa e ndikimit në infrastrukturë. Nga taksat lokale, për periudhën janar-maj 2026 janë mbledhur rreth 24 miliardë lekë të ardhura, duke u dyfishuar krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025, ose rreth 12.7 miliardë lekë më shumë.
Bazuar në këto të ardhura, revista “Monitor” ka përllogaritur se vetëm në 5 muajt e parë të vitit janë dhënë leje ndërtimi për rreth 2 milionë metra katrorë ndërtime, krahasuar me 2.5 milionë metra katrorë të dhënë për gjithë vitin 2024. Viti 2024 mbante deri tani rekordin e lejeve në dekadën e fundit, duke treguar për një vijim edhe më masiv të ndërtimeve në vend, nëse do të realizohen të gjitha projektet për të cilat tashmë rezulton se është paguar taksa e ndikimit në infrastrukturë.