Ngritja e shpejtë në pushtet dhe përplasjet me SHBA: Kush është Nicolas Maduro?

Nicolas Maduro, 63 vjeç, ka qeverisur Venezuelën pa ndërprerje që nga viti 2013. Kundërshtarët e tij e quajnë “shoferi i kamionit”, ndonëse në realitet ai ka qenë shofer autobusi dhe organizator sindikate. Mbështetësit e tij e quajnë “gjeli luftarak”. Për Shtetet e Bashkuara, ai është një nga trafikantët kryesorë të drogës në botë.

I kritikuar nga bashkësia ndërkombëtare dhe i hetuar nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për krime kundër njerëzimit, presidenti i Venezuelës i ka përballuar një krizë të shkatërruese ekonomike, sanksione amerikane, pandeminë dhe skandale. Megjithatë, ai nuk arriti ta përfundojë mandatin e tij të tretë dhe, siç kishte shpresuar, nuk u bë kreu i shtetit jetëgjatë në Venezuelë pas diktatorit Juan Vicente Gómez. Fati i tij, me shumë gjasa, është një qeli burgu në Shtetet e Bashkuara ose, në rastin më të mirë, një mërgim i gjatë.

Ngritja e Maduros në pushtet ishte e shpejtë dhe nën hijen e Hugo Chávez, udhëheqësi që nxiti “revolucionin e ri bolivarian”. Në paraqitjen e tij të fundit televizive, i dobësuar nga kanceri, Chávez i kishte kërkuar votuesve të votonin për Maduro. Kur Chávez vdiq, Maduro mori vendin e tij si udhëheqës i vendit. Disa muaj më vonë, më 14 prill 2013, ai fitoi zgjedhjet presidenciale me një diferencë prej më pak se dy pikë përqindjeje ndaj kandidatit të opozitës, Henrique Capriles. Që atëherë, ai nuk ka treguar shenja se do të heqë dorë nga pushteti.

Në vitin 2014, qeveria Maduro shtypi me dhunë protestat e studentëve, shpërndau Parlamentin në vitin 2017 për të krijuar një Asamble Kushtetuese më të përputhshme me interesat e tij dhe fitoi zgjedhjet presidenciale të vitit 2018, të cilat shumica e bashkësisë ndërkombëtare i konsideroi të paligjshme pasi kundërshtarëve të tij iu ndalua pjesëmarrja.

I paprekur nga kritikat, Maduro i mbijetoi një atentati kur disa dronë të armatosur me eksplozivë e sulmuan gjatë një parade ushtarake. Aleatët e tij më besnikë janë ushtria, e cila kontrollon 12 nga 34 ministritë, përfshirë atë të Naftës, burimin kryesor të të ardhurave të Venezuelës. Shtetet e Bashkuara dhe agjentët e CIA-s deri më tani kanë dështuar të minojnë paktin midis regjimit dhe forcave të armatosura, të cilat në fakt drejtojnë vendin së bashku.

Sipas disa analistëve, “pushtet i fshehur” i vërtetë në krah të Maduros është gruaja e tij, Cilia Flores, e cila u përfshi gjithashtu në akuzat kundër tij. Një avokate dhe ish-kongresmene, ajo preferon të quhet “luftëtarja e parë” në vend të “zonjës së parë”. Ata u bashkuan nën udhëheqjen e Chávez. Djali i tyre, Nicolás Maduro Guerra, i njohur si Nicolasito, një ish-kongresmen, është përmendur shpesh si një trashëgimtar i mundshëm politik i babait të tij. Fati i tij ka ndryshuar gjithashtu në orët e fundit.

Marrëdhënia e trazuar midis Venezuelës, e pasur me naftë, dhe qeverisë së Shteteve të Bashkuara, e cila ka mbështetur prej kohësh disidencën kundër regjimit Chavist, nuk është e re. Megjithatë, konflikti arriti kulmin këtë vit, menjëherë pas fillimit të mandatit të tretë presidencial të Nicolas Maduro-s, fitues i vetëshpallur i zgjedhjeve të korrikut 2024, dhe inaugurimit të mëvonshëm të Donald Trump për mandatin e tij të dytë. Pasi mori detyrën, presidenti amerikan deklaroi se nuk e konsideronte Maduro-n një udhëheqës të zgjedhur në mënyrë demokratike dhe etiketoi bandën Tren de Aragua si një organizatë terroriste transnacionale.