Ky artikull trajton fenomenin e rritjes së punësimit të shtetasve të huaj në Shqipëri, duke u fokusuar në arsyet, sfidat dhe implikimet për tregun e punës.
Zëvendësimi i heshtur me punonjës të huaj
Deri në fund të qershorit 2026, në Shqipëri ishin të punësuar 22.6 mijë shtetas të huaj, një shifër kjo në rritje nga 18 mijë në vitin 2025. Të dhënat e Policisë së Shtetit tregojnë se shtetasit filipinas, indianë dhe egjiptianë kryesojnë punësimet e reja. Bizneset shqiptare po mbështeten gjithnjë e më shumë te fuqia punëtore nga jashtë, kryesisht për shkak të emigracionit të brendshëm.
Punonjësit e huaj përbëjnë 3.1% të totalit të të punësuarve në vend, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se kjo prirje pritet të forcohet.
Arsyet e punësimit të të huajve: Paga dhe përvoja ndërkombëtare
Dy të rinj nga India, me profesion inxhinierë, aktualisht punësohen në kompaninë shqiptare “Ital Costruzioni”, e cila prodhon struktura metalike për tregun europian. Ata shprehen se arsyeja kryesore që i ka sjellë në Shqipëri është paga, e cila është deri në 50% më e lartë se në vendin e tyre. Përveç përfitimit ekonomik, punësimi në Shqipëri u ofron atyre mundësinë për të fituar përvojë në tregun europian.
“Në Shqipëri fitoj rreth 50% më shumë të ardhura mujore sesa në Indi dhe me pagën time arrij të mbështes familjen për të përmirësuar cilësinë e jetës,” shprehet Mayur Prajapati, 25 vjeç.
Irfan Ansari, 23 vjeç, i cili punon si inxhinier i sigurisë, shton: “Kam ardhur këtu për mundësi më të mira në karrierë, për të fituar përvojë ndërkombëtare dhe për t’u zhvilluar profesionalisht.”
Të dy nënpunësit indianë pohojnë se, krahas pagave më të larta (30-50% më shumë se në Indi), kompania u ofron edhe akomodim, ushqim, transport dhe sigurim shëndetësor privat. Gjithashtu, ata kanë mundësinë të marrin pjesë në aktivitete sociale të organizuara nga kompania.
Për Irfan Ansarin, Shqipëria ka qenë një mundësi për të ndërtuar një karrierë ndërkombëtare, ndërsa për Mayur Prajapatin, një vend ku mund të fitojë përvojë profesionale në një mjedis të sigurt dhe bashkëpunues.
“Ital Costruzioni”: Një model punësimi i suksesshëm
Në kompaninë “Ital Costruzioni” janë të punësuar 54 punonjës të huaj nga India dhe Bangladeshi, duke përbërë 45% të totalit të stafit. Kompania ka investuar prej pesë vitesh në punësimin e personelit të huaj për të përballuar mungesën e fuqisë punëtore.
Skema e tyre e punësimit përfshin pagat (që variojnë nga 600 deri në 1000 euro në muaj, sipas pozicioneve), akomodimin, ushqimin në mensën e kompanisë, kujdesin shëndetësor privat (me një mjek të përhershëm në fabrikë), transportin, sigurinë në punë dhe trajnimet profesionale.
Ornela Haxhiri, drejtuese e kompanisë, shpjegon se mungesa e punonjësve vendas, veçanërisht të rinjve me arsim profesional, për shkak të emigracionit, i ka shtyrë drejt punësimit të të huajve si një zgjidhje afatgjatë.
“Për ne, punonjësit nuk janë thjesht burime njerëzore, por njerëz që duhet të ndihen të vlerësuar dhe pjesë e kompanisë. Njerëzit nuk qëndrojnë vetëm për arsye ekonomike. Ata qëndrojnë aty ku ndihen të respektuar, të sigurt dhe pjesë e një kompanie që investon te zhvillimi i tyre. Kjo skemë është shndërruar nga një nevojë e tregut në një avantazh konkurrues dhe në një investim të qëndrueshëm në kapitalin njerëzor,” thotë ajo.
Znj. Haxhiri këshillon kompanitë vendase të investojnë në zhvillimin dhe aftësimin profesional të stafit, krahas investimeve në teknologji, për të ruajtur konkurrueshmërinë në tregjet ndërkombëtare.
Statistikat: Rritja e numrit dhe dominimi i vendeve aziatike
Deri në qershor 2026, numri i shtetasve të huaj të punësuar në Shqipëri arriti në 22.6 mijë, nga 18.1 mijë në dhjetor 2025. Numri i tyre u rrit me 43.4% në vitin 2025 krahasuar me vitin 2024. Rreth 90% e tyre kanë leje unike pune si punëmarrës.
Shtetasit nga Filipinet, India dhe Egjipti kryesojnë punësimet, duke zënë rreth 50% të totalit të të huajve të punësuar me leje pune.
- Filipinet: 3,552 të punësuar (16% e totalit të të huajve)
- India: 3,423 të punësuar (15% e totalit)
- Egjipti: 3,283 të punësuar
Pas tyre renditen Turqia (1,503 leje) dhe Italia (1,306 leje). Emërohen gjithashtu SHBA, Indonezia dhe Kina.
Sektorët e shërbimit (bare dhe restorante) dhe të prodhimit po mbështeten gjithnjë e më shumë te punonjësit nga këto vende. Ndërsa shtetasit nga Egjipti po punësohen kryesisht në sektorin e transportit, blegtorisë dhe agroturizmit.
Gjithashtu, shtetas nga Filipinet po punësohen si dado, kujdestarë të moshuarish apo për mirëmbajtjen e shtëpisë.
Tregu i punës: Pjesëmarrje e ulët, por në rritje
Megjithëse numri i shtetasve të huaj të pajisur me leje pune është në rritje, ata ende zënë një pjesë të vogël të tregut të punës shqiptar. Në vitin 2025, punonjësit e huaj përbënë 3.1% të të punësuarve, krahasuar me 2.2% në vitin 2024. Në vitin 2018, kjo përqindje ishte vetëm 0.7%.
Erald Pashaj, ekspert i çështjeve të rekrutimit, vlerëson se pesha e punonjësve të huaj mbetet “e papërfillshme” për tregun shqiptar. Megjithatë, ai thekson se nëse Shqipëria përshpejton rritjen ekonomike mbi 4%, skema e punonjësve të huaj mund të shndërrohet në një investim të përhershëm.
“Nëse ekonomia vazhdon të zhvillohet, do të ketë gjithnjë e më shumë të huaj që do të zgjedhin të jetojnë dhe të punojnë për periudha më të gjata në Shqipëri. Edhe pse në disa raste, kostoja e rekrutimit të tyre është më e lartë sesa punësimi i një punonjësi vendas, edhe kostot e fuqisë punëtore shqiptare janë rritur ndjeshëm. Në këto kushte, punësimi i të huajve nuk është më një alternativë, por domosdoshmëri,” argumenton Pashaj.
Ai rekomandon që Shqipëria të aplikojë një regjim kuotash për punësimin e shtetasve të huaj, siç ndodh në Serbi dhe Maqedoninë e Veriut.
Procedura të lehtësuara për shtetasit e Kosovës dhe Italisë
Shtetasit nga Kosova dhe Italia gëzojnë procedura të lehtësuara për punësimin në Shqipëri. Pas marrëveshjes së vitit 2022 mes dy qeverive, shtetasit e Kosovës mund të pajisen me Leje Qëndrimi biometrike 5-vjeçare, që shërben edhe si Leje Pune, përmes një procedure të thjeshtuar online.
Edhe shtetasit italianë, si pjesëtarë të BE-së, nuk kanë nevojë për miratim punësimi nga AKPA. Ata bëjnë vetëm deklarimin e punësimit dhe kanë të drejtën e punësimit në të njëjtat kushte si shtetasit shqiptarë.
Sektori i hotelerisë dhe restorantit: Luftë për stafin
Sektori i akomodimit dhe shërbimit ushqimor po përballet me një mungesë të theksuar stafi, duke u shtyrë drejt punësimit të të huajve. Në vitin 2024, numri i të punësuarve në këto sektorë arriti rreth 56 mijë, një rënie prej 2% krahasuar me vitin 2023.
Enri Jahja, Kryetar i Shoqatës së Bareve dhe të Restoranteve, thekson se punësimi i të huajve është kthyer në një zgjidhje të detyruar për të plotësuar vendet e lira, pavarësisht kostove shtesë për trajnim profesional.
“Një punonjës i huaj në sektorin e shërbimit paguhet mesatarisht nga 600 deri në 800 euro në muaj, përfshirë akomodimin dhe ushqimin. Megjithatë, shumica kanë mangësi profesionale dhe kanë nevojë për të paktën gjashtë muaj trajnim. Kjo rrit kostot e biznesit deri në nivelin e pagesës së një punonjësi vendas,” shprehet Jahja.
Ai shton se mungojnë ende 10 deri në 20 mijë punonjës, duke e bërë punësimin e stafit të huaj një domosdoshmëri.
Konkurrenca rajonale dhe pagesat jo-konkurruese
Erald Pashaj vëren se Shqipëria ka ende një numër të ulët të punonjësve të huaj krahasuar me vendet e rajonit. Punonjësit e huaj në Shqipëri paguhen mesatarisht 550-630 euro në muaj, ndërsa në vende si Serbia apo Kroacia, pagat janë më të larta (rreth 750-800 euro për punonjës nga Nepali apo Filipinet).
Kjo diferencë pagash, së bashku me kushtet e punës, bën që Shqipëria të mos jetë destinacioni i parë për profesionistët më të kualifikuar nga Azia, të cilët preferojnë vende si Sllovenia dhe Hungaria.
Mungesa e institucioneve me kapacitete të mjaftueshme për monitorim dhe kontroll, si dhe niveli i lartë i informalitetit, e bëjnë Shqipërinë një zgjedhje të fundit për agjencitë ndërkombëtare të rekrutimit.