Në vijim është rishkrimi i artikullit, duke ruajtur kuptimin, tonin dhe stilin origjinal, si dhe duke përmirësuar qartësinë dhe rrjedhshmërinë.
Rënia e yield-eve tkurri më tej investimet e reja në bono
Investimet e reja të individëve në titujt e qeverisë shqiptare pësuan rënie për të tretë vit radhazi në vitin 2025. Të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se për vitin e kaluar, blerjet e individëve në tregun primar të bonove dhe obligacioneve ranë në 23.8 miliardë lekë, duke shënuar një ulje prej 16.5% krahasuar me vitin 2024. Numri i transaksioneve gjithashtu u ul, duke zbritur në 7299, me një rënie vjetore prej 24.4%.
Sipas llojit të instrumenteve financiare, investimi në bono thesari vazhdon të mbajë peshën kryesore. Vlera e blerjeve të bonove në tregun primar zbriti në 18.6 miliardë lekë, duke shënuar një rënie vjetore prej 18.1%. Investimi në obligacione u tkurr në 5.2 miliardë lekë, 10.2% më pak krahasuar me vitin 2024.
Të dhënat e mësipërme i referohen transaksioneve të kryera nëpërmjet ndërmjetësve financiarë të licencuar nga AMF, kryesisht bankave tregtare. Megjithatë, investimi në bono thesari mund të kryhet edhe nëpërmjet sporteleve të posaçme të Bankës së Shqipërisë.
Sipas të dhënave më të fundit të Ministrisë së Financave, në fund të vitit 2025 individët zotëronin 18.53% të instrumenteve të borxhit të brendshëm, krahasuar me 19.8% në fund të vitit 2024.
Të dhënat nga AMF-ja tregojnë gjithashtu një rënie të investimeve të individëve në tregun dytësor. Blerjet e tyre nga portofollet e ndërmjetësve financiarë ranë në 1.88 miliardë lekë, duke shënuar një ulje prej 60% krahasuar me një vit më parë. Aktualisht, në Shqipëri veprojnë dhjetë shoqëri komisionere që mundësojnë investimin në titujt e qeverisë shqiptare, prej të cilave nëntë janë banka tregtare.
Rënia e investimit të individëve në bono dhe obligacione vlerësohet të ketë ardhur kryesisht si rezultat i rënies së mëtejshme të yield-eve. Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, yield-i mesatar për të gjitha letrat me vlerë të borxhit të emetuara në tregun e brendshëm në fund të vitit 2025 ra në 4.23%, nga 4.56% në fund të vitit 2024. Rënia ka vazhduar edhe në gjysmën e parë të vitit 2026, ku në fund të qershorit yield-i mesatar ra më tej në 4.18%. Aktualisht, yield-i mesatar i borxhit të brendshëm ka arritur nivelin më të ulët të katër viteve të fundit.
Megjithatë, muajt e fundit tregojnë një tendencë në rritje të yield-eve
Duke filluar nga tremujori i dytë i vitit 2026, yield-et kanë filluar të shfaqin tendenca në rritje, si pasojë e rritjes së inflacionit dhe pritshmërive që Banka e Shqipërisë të rrisë normat e interesit. Ankandet e fundit të obligacioneve afatgjata kanë shfaqur rritje të yield-eve. Në ankandin e fundit të zhvilluar në maj të vitit 2026, obligacionet 20-vjeçare u emetuan me një yield prej 6.5%, nga 6.2% që kishte qenë në ankandin e muajit mars. Megjithëse obligacionet 20-vjeçare qëndrojnë afërsisht në të njëjtin nivel me një vit më parë, tendenca duket të jetë drejt një rritjeje të mëtejshme.
Obligacionet 15-vjeçare në ankandin e fundit të korrikut 2026 kishin një yield uniform të pranuar prej 6.35%, krahasuar me 5.95% një vit më parë. Obligacionet 10-vjeçare, në ankandin e fundit të korrikut 2026, rezultuan me një yield uniform të pranuar prej 5.4%, duke shënuar rritje për të dytin ankand radhazi. Yield-i i këtyre instrumenteve është në rritje në raport me nivelin prej 5.05% të një viti më parë dhe tendenca duket gjithashtu në rritje të mëtejshme.
Tendenca në rritje është e qartë edhe në serinë e yield-it të titujve referencë 5-vjeçarë. Këta tituj, pjesë e projektit të Bankës së Shqipërisë dhe Ministrisë së Financave, lejon pjesëmarrje në ankandet e tregut primar vetëm nëpërmjet bankave zhvilluese të tregut. Këto banka janë të detyruara të publikojnë një yield ditor për tregtimin dytësor të titujve. Mesatarja e yield-it të zhvilluesve të tregut publikohet me bazë ditore nga Banka e Shqipërisë. Të dhënat tregojnë se yield-i po shënon një tendencë në rritje që prej tremujorit të dytë të vitit 2026, ndërsa rritja është theksuar sidomos pas muajit korrik.