“`html
53% e vdekjeve nga zemra, por u shtuan ato nga dëmtimet dhe sëmundjet endokrine në vitin 2025
Numri i përgjithshëm i vdekjeve në Shqipëri ka vazhduar të bjerë edhe gjatë vitit 2025, por kjo prirje nuk është reflektuar në të gjitha shkaqet e vdekshmërisë. Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se, ndërsa vdekjet totale janë ulur me 3.2% krahasuar me vitin 2024, disa grupe sëmundjesh dhe shkaqesh kanë shënuar rritje të ndjeshme.
Në total, gjatë vitit 2025 u regjistruan 21,394 vdekje, 708 më pak se një vit më parë. Sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut mbeten shkaku kryesor i vdekjeve në vend, megjithatë ato kanë shënuar një rënie prej 3.2%, duke arritur në 11,321 raste. Në rënie ishin gjithashtu vdekjet nga:
- Tumoret (-2.7%)
- Simptomat dhe sëmundjet e papërcaktuara mirë (-6.1%)
- Sëmundjet e aparatit të frymëmarrjes (-13.3%)
Megjithatë, disa kategori kanë regjistruar rritje:
- Dëmtimet traumatike dhe helmimet: u shtuan me 46 raste, duke arritur në 711 vdekje, ose 6.9% më shumë se në vitin 2024. Kjo kategori shënoi rritjen më të madhe në numër.
- Sëmundjet e sistemit nervor qendror dhe të organeve të shqisave: u rritën me 45 raste, ose 13.8%.
- Sëmundjet endokrine dhe të të ushqyerit: u rritën me 15.3%, duke shkuar në 241 raste.
- Sëmundjet e organeve urogjenitale: (+6.6%)
- Sëmundjet mendore: (+7.1%)
- Sëmundjet infektive dhe parazitare: (+29.4%) – këto kategori përfaqësojnë një numër relativisht të vogël rastesh.
Përqindjen më të lartë të rritjes e shënuan ndërlikimet në barrë, gjatë lindjes dhe periudhës së paslindjes, të cilat u rritën nga 2 në 10 raste, ose me 400%. Megjithatë, ekspertët zakonisht e interpretojnë këtë si efekt të një baze krahasuese shumë të ulët dhe jo si një ndryshim të gjerë të prirjes.
Nga ana tjetër, rënia më e fortë u regjistrua tek vdekjet nga sëmundjet që shfaqen në periudhën rreth lindjes (-30.3%), ndërsa anomalitë e bashkëlindura u ulën me 54.5%. Vdekjet nga sëmundjet e lëkurës dhe të indit qelizor zbritën në zero raste në vitin 2025.
Në përgjithësi, të dhënat tregojnë se profili i vdekshmërisë në Shqipëri vijon të dominohet nga sëmundjet kronike, veçanërisht ato kardiovaskulare dhe tumoret. Megjithatë, rritja e vdekjeve nga dëmtimet traumatike, sëmundjet neurologjike dhe ato endokrine sinjalizon një ndryshim të pjesshëm në strukturën e shkaqeve të vdekshmërisë, pavarësisht prirjes së përgjithshme në rënie të numrit total të vdekjeve.
“`