Strategjia për Diasporën: Lehtësi Fiskale dhe Sportel për Investitorët
Qeveria ka nxjerrë për konsultim publik Strategjinë Kombëtare për Diasporën 2026-2030. Ky dokument synon të forcojë lidhjet me shqiptarët që jetojnë jashtë vendit dhe të rrisë kontributin e tyre në zhvillimin ekonomik, social dhe institucional të Shqipërisë.
Strategjia e trajton diasporën si një partner strategjik, duke synuar që përfshirja e saj të mos kufizohet vetëm te dërgimi i remitancave, por të shtrihet edhe në fusha si investimet, sipërmarrja, transferimi i njohurive dhe ekspertizës, si dhe pjesëmarrja më aktive në jetën publike.
Një nga prioritetet kryesore të këtij dokumenti është krijimi i një mjedisi më të favorshëm për investimet e diasporës. Kjo do të arrihet nëpërmjet:
- Lehtësive fiskale
- Partneriteteve publik-privat
- Mekanizmave të rinj mbështetës
Sipas planit të veprimit, Ministria e Financave, në bashkëpunim me Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme dhe institucionet e tjera të ngarkuara, do të përgatisë një paketë fiskale të posaçme për diasporën. Kjo paketë do të përfshijë ulje tatimore dhe stimuj për investimet në sektorët kyç të ekonomisë. Për investimet në sektorë strategjikë, parashikohet edhe aplikimi i normave të favorshme të tatimit mbi fitimin.
Dokumenti gjithashtu parashikon ngritjen e një “one-stop-shop”, pra një sportel të vetëm për investitorët nga diaspora. Në këtë sportel, ata do të marrin informacion dhe asistencë për procedurat administrative, siç janë regjistrimi i biznesit, aplikimi për leje dhe licenca, si dhe çështjet fiskale.
Në fokus të strategjisë është edhe nxitja e sipërmarrjes dhe inovacionit. Kjo do të bëhet nëpërmjet skemave të granteve për startup-et e themeluara nga diaspora, si dhe mbështetjes për inkubatorët dhe akseleratorët e biznesit.
Dokumenti synon gjithashtu të forcojë bashkëpunimin mes institucioneve publike, universiteteve, sektorit privat dhe organizatave të diasporës. Qëllimi është të mundësohet transferimi i njohurive, teknologjisë dhe ekspertizës profesionale.
Një element tjetër i rëndësishëm është krijimi dhe përditësimi i Regjistrit të Diasporës. Gjithashtu, do të krijohen databaza me profesionistë, sipërmarrës dhe organizata shqiptare jashtë vendit. Këto nisma kanë për qëllim ndërtimin e një rrjeti të strukturuar bashkëpunimi me institucionet shtetërore.
Për zbatimin e Planit të Veprimit 2026–2028, është parashikuar një fond prej rreth 1,853 miliardë lekësh (ose 19,3 milionë euro). Ky financim do të mbulohet nga buxheti i shtetit, partnerët ndërkombëtarë dhe burime të tjera financiare.
Zbatimi i strategjisë do të monitorohet nëpërmjet treguesve të performancës dhe raporteve periodike nga institucionet përgjegjëse.