Sulmi me dron rus drejt territorit rumun, Rumania mund të aktivizojë Nenin 4 të NATO-s. Ja çfarë parashikon ky nen.
Rumania ka akuzuar Moskën për një “përshkallëzim të situatës”, pasi një dron rus thuhet se ka goditur një ndërtesë banimi gjatë natës. Ndërkohë, po zhvillohen diskutime mbi reagimin e NATO-s, ku Rumania është anëtare.
Aleanca po përballet me presion për të qartësuar se incidente të tilla janë të papranueshme. Megjithatë, pavarësisht seriozitetit të ngjarjes, nuk pritet që ky incident të konsiderohet mjaftueshëm i rëndë për të aktivizuar klauzolën e mbrojtjes kolektive të NATO-s, të njohur si Neni 5.
Sipas raportimeve, ministri i Jashtëm i Rumanisë po shqyrton mundësinë e aktivizimit të Nenit 4 të aleancës. Por çfarë parashikon ky nen?
Sipas Traktatit të NATO-s, çdo shtet anëtar i aleancës 32-anëtarëshe mund të thërrasë zyrtarisht Nenin 4 për të sjellë një çështje në vëmendjen e Këshillit të Atlantikut të Veriut, organit më të lartë vendimmarrës të NATO-s.
Neni përcakton se: “Palët do të konsultohen sa herë që, sipas vlerësimit të njërës prej tyre, integriteti territorial, pavarësia politike ose siguria e ndonjërës prej palëve vihet në rrezik.”
Pas aktivizimit të Nenit 4, çështja shqyrtohet nga aleanca dhe mund të çojë në marrjen e një vendimi ose në koordinimin e veprimeve të përbashkëta në emër të NATO-s. Ndryshe nga Neni 5, aktivizimi i Nenit 4 nuk nënkupton ndërhyrje ushtarake apo përdorim force.
Ndërsa Neni 5 është aktivizuar vetëm një herë në historinë e NATO-s, Neni 4 është përdorur në disa raste. Mes tyre përfshihen edhe dy incidente të ndodhura në shtator të vitit të kaluar: njëri nga Polonia, pasi dronë rusë shkelën hapësirën ajrore polake, dhe tjetri nga Estonia, pas shkeljes së hapësirës ajrore estoneze nga avionë luftarakë rusë.