“`html
Taksa e re, shkalla 0.2% dyfishon detyrimin për apartamentet; Llogaritjet për 32 zonat në Tiranë
Rritja e taksës së ndërtesës pritet të sjellë ndryshime të ndjeshme në barrën fiskale për pronarët e apartamenteve, veçanërisht në zonat me çmime të larta reference në Tiranë. Sipas analizës së botuar nga “Monitor”, bazuar në çmimet zyrtare të referencës dhe formulën e re të propozuar, janë përllogaritur detyrimet e reja vjetore nga aplikimi i dy niveleve të propozuara të taksës: 0.1% dhe 0.2% për ndërtesat e banimit.
Llogaritjet, duke marrë parasysh vlerën e një apartamenti me sipërfaqe 90 m², përfshirë edhe zbritjet e propozuara në formulën e re, tregojnë se nëse taksa e ndërtesës do të miratohet në nivelin prej 0.2% të propozuar nga Ministria e Financave, detyrimi vjetor do të dyfishohet për të gjitha zonat kadastrale në Tiranë.
Nëse shkalla e taksës do të miratohet 0.1%, detyrimi do të rritet vetëm për disa zona kadastrale, si zona e ish Bllokut, zona pranë Piramidës dhe zona pranë rrugës Myslym Shyri. Në këto zona, rritja e detyrimit do të jetë midis 3% dhe 18%. Për zonat e tjera kadastrale në Tiranë, detyrimi nuk do të ndryshojë, nëse vlera e apartamentit do të llogaritet me çmimet e referencës dhe shkalla e taksës do të miratohet 0.1%.
Shembull konkret në zonën e Ish Bllokut:
- Aktualisht, për një apartament 90 m² në zonën e Ish Bllokut, me nivelin aktual të taksës prej 0.05%, paguhet një detyrim vjetor prej 10,278 lekë (rreth 856 lekë në muaj). Kjo llogaritje mbështetet në çmimin e referencës prej 228,400 lekë/m², duke përfituar zbritjen përkatëse.
- Me shkallën e re të propozuar 0.1%, duke përfshirë edhe zbritjen e pragut të patatueshëm prej 8.4 milionë lekë, detyrimi arrin 12,156 lekë në vit (rreth 1,013 lekë në muaj). Kjo përfaqëson një rritje prej 18.2%. Në këtë rast, nuk aplikohet zbritja 50% e vlerës, pasi vlera e pronës (20,556,000 lekë) tejkalon dyfishin e pragut të patatueshëm (16,800,000 lekë). Vetëm zbritja e pragut të patatueshëm (8,400,000 lekë) aplikohet.
- Në rast se shkalla e taksës do të miratohet 0.2%, detyrimi do të dyfishohet për të gjitha zonat kadastrale. Pavarësisht formulës që parashikon zbritje deri në 50% të vlerës së pronës, shkalla e re e taksës prej 0.2% rrit detyrimin me 300% krahasuar me nivelin aktual prej 0.05%. Për apartamentin në zonën e Ish Bllokut, detyrimi do të kalojë nga 10,278 lekë në 20,556 lekë në vit.
Dyfishim detyrimi edhe në zona të tjera:
Për një apartament në zonën kadastrale 1/1 (ku përfshihen zona si Kinema “Ali Demi”, Fusha e Sportit, fshati Shkozë etj.), detyrimi vjetor aktualisht është 4,626 lekë. Me shkallën e propozuar prej 0.2%, detyrimi arrin 9,252 lekë në vit, duke u dyfishuar.
Si llogaritet aktualisht taksa për apartamentet:
Që nga gushti 2023, detyrimet e familjeve në Tiranë për taksën e ndërtesës janë shtrenjtuar deri në 76% krahasuar me periudhën e mëparshme. Kjo rritje erdhi pas hyrjes në fuqi, në fund të korrikut 2023, të vendimit të Ministrisë së Financave për shtrenjtimin e çmimeve të referencës së apartamenteve.
Formula në fuqi, miratuar që në vitin 2018, mbështet llogaritjen e taksës mbi vlerën e shtëpisë, e cila përcaktohet sipas çmimeve të referencës. Rritja e çmimeve fiskale solli automatikisht rritje të pagesës vjetore të taksës së apartamenteve, pasi taksa llogaritet mbi këtë vlerë. Për ndërtesat banimi, niveli i taksës është 0.05% e vlerës, ndërsa për njësitë tregtare është 0.2%. Taksa e ndërtesës për familjarët paguhet përmes faturave të ujit të pijshëm.
Për një familje në zonën e Freskut, detyrimi mujor për taksën e ndërtesës nga gushti 2023 është rritur me 198 lekë në muaj (41%), duke arritur në 2,376 lekë në vit nga 1,680 lekë që paguante më parë. Nëse shkalla e taksës miratohet 0.2%, detyrimi për këtë familje do të dyfishohet, duke arritur në 4,681 lekë.
Si do të jetë formula e re e llogaritjes së taksës:
Projektligji i ri për taksimin e pasurive të paluajtshme propozon rritjen e shkallëve të taksimit dhe një metodologji të re për llogaritjen e detyrimit. Për ndërtesat për banim, shkallët e taksimit janë propozuar nga 0.1% deri në 0.2%, nga 0.05% aktualisht. Shkalla përfundimtare do të miratohet nga Këshilli Bashkiak.
Paralelisht, propozohet një metodologji e re ku për banesën e parë do të zbritet 50% e vlerës së shtëpisë si të patatueshme. Kjo zbritje përfiton nëse vlera nuk tejkalon dyfishin e pragut të patatueshëm, i cili për Bashkinë e Tiranës është propozuar në 8.4 milionë lekë.
Nëse vlera e shtëpisë është më e ulët se dyfishi i pragut të zbritjes, taksa do të llogaritet për 50% të vlerës. Në rast se vlera e shtëpisë tejkalon dyfishin e këtij pragu, qytetari përfiton vetëm zbritjen e përcaktuar në draft, pra jo 50% të vlerës së shtëpisë si të patatueshme.
Pragu i patatueshëm maksimal për Bashkinë e Tiranës është vendosur në 8.4 milionë lekë.
Zonat kadastrale:
- ZONA 1: 1/1 Kinema “Ali Demi”, Fusha e Sportit, fshati Shkozë, Depo e Ujit; 1/2 Poligrafiku, Shkoza, Autotraktorët, fshati Shkozë, LanaBregas, Linzë, Sauk
- ZONA 2: 2/1 Piramida, stadiumi “Qemal Stafa”; 2/2 Pazari i Ri, 9-katëshet, shkolla “Avni Rustemi”; 2/3 Ministria e Jashtme, Ambulanca nr.1, Bërryli; 2/4 Shkolla e Baletit, Ambasada Amerikane; 2/5 Qyteti “Studenti”, Fakulteti Ekonomik, Varrezat e Dëshmorëve, Sauk, Selitë
- ZONA 3: 3/1 Xhamllëku, Profarma, rruga “Bardhyl”, rruga “Kongresi i Manastirit”, Bulevardi “Zhan D’Ark”; 3/2 Porcelani, IK V, Kinostudio, rruga “Hoxha Tahsim”, Lana e vjetër, fshati Linzë
- ZONA 4: 4/1 Kompleksi i spitaleve, SHIK, Oxhaku, Allias i ri, fshati Tufinë; 4/2 Allias, rruga “Njazi Meka”, Bregu i Lumit, Alliasi i Ri, rruga “Myslym Keta” “5 Maji”
- ZONA 5: 5/1 Ish–Blloku, Libri Universitar, Vodafone; 5/2 Stadiumi “Selman Stermasi”, Shushica, Liqeni Artificial; 5/3 Kopshti Botanik, rruga “Komuna e Parisit” Liqeni artificial; 5/4 Hotel “Diplomat”, blloku “Vasil Shanto”, Selitë e Vogël
- ZONA 6: Shkolla Teknologjike, Kombinati, Vaqar, Selitë, Yzberisht, Sharrë
- ZONA 7: 7/1 Rr. Gjykata e rrethit, Ish-Ekspozita “Shqipëria Sot”; 7/2 Blloku i Ambasadave, Fakulteti i Inxhinierisë së Ndërtimit; 7/3 NSHRAK, parku i Ministrisë së Brendshme, Fabrika e bukës; 7/4 Unaza e Re, Fabrika e Miellit, ish-Fusha e Aviacionit, Yzberisht
- ZONA 8: 8/1 Selvia, gjimnazi “Partizani” rruga “Tafajt”; 8/2 Medreseja, farmacia nr.10, Tregu Industrial; 8/3 Tregu Industrial, fabrika “Ajka”, uzina “Dinamo”, Bregu i Lumit
- ZONA 9: 9/1 Bar Piazza, Blloku përgjatë “Zogu I”, Rruga e Barrikadave, rruga “Fortuzi”, “Sulejman Pasha” deri te “Mine Peza”; 9/2 Stacioni i trenit, Arkiva e Përgjithshme, Hipoteka, Politeknikumi; 9/3 “Don Bosko”, Fabrika e Këpucëve, Bregu i Lumit, Politeknikumi, rruga “Siri Kodra”
- ZONA 10: 10/1 PTT, Telekomi, ish-Lidhja e Shkrimtarëve; 10/2 Rruga “Myslym Shyri”, Drejtoria e Policisë, Kisha katolike; 10/3 Blloku i Ambasadave, Prokuroria, Rruga e Durrësit
- ZONA 11: 11/1 Zogu i Zi, ish-Shkolla e Partisë; 11/2 Ferluti, ish-Uzina Tirana, FIAT, Zbritja drejt Laprakës; 11/3 Laprakë, Drejtoria e Doganave, Spitali Ushtarak, Bregu i lumit, Fushë Mëzes, Don Bosko.
“`