Titulli origjinal: Tre muaj pushime, dy javë leje; Sa (shtrenjtë) u kushton prindërve vera e fëmijëve?
Me mbylljen e vitit shkollor më 12 qershor, për nxënësit fillon periudha më e pritur e vitit: gati tre muaj pushime. Megjithatë, për shumë prindër, sidomos ata që punojnë me kohë të plotë, fillon një periudhë sfiduese ku gjetja e kujdesit për fëmijët gjatë verës bëhetPrioriteti kryesor. Për familjet me dy prindër që punojnë, vera po shndërrohet në një sfidë logjistike dhe financiare.
Pushimet vjetore të shumicës së punonjësve në Shqipëri janë rreth dy javë. Ndonëse një pjesë e administratës publike mund të përfitojë periudha më të gjata pushimi gjatë gushtit, për shumicën e familjeve, veçanërisht në sektorin privat, puna vazhdon normalisht gjatë muajve të verës.
Në të kaluarën, gjyshërit luanin rolin e “kujdestarit veror”. Sot, për shkak të migrimit, jetesës larg vendlindjes apo edhe angazhimeve të vetë gjyshërve, kjo zgjidhje nuk është më e mundshme për të gjithë.
Për shumë prindër urbanë, kampet verore janë bërë alternativa kryesore. Ato ofrojnë një kombinim të kujdesit ditor me aktivitete sportive, artistike, edukative dhe argëtuese. Për fëmijët, këto kampe ofrojnë mundësi për socializim dhe kohë të kaluar në mënyrë aktive, ndërsa për prindërit, sigurinë që fëmijët janë në një ambient të sigurt gjatë orarit të punës. Megjithatë, kjo siguri vjen me një kosto.
Kostoja e një vere në kamp
Tarifat e publikuara nga operatorë të ndryshëm në Tiranë tregojnë se një kamp veror kushton mes 15 mijë dhe 20 mijë lekë në javë për një fëmijë. Disa çmime përfshijnë ushqimin, aktivitetet dhe materialet didaktike, ndërsa transporti paguhet veçmas. Një muaj në kamp për një fëmijë mund të arrijë mesatarisht 60 mijë lekë. Për familjet me dy fëmijë, kjo shifër dyfishohet lehtësisht. Nëse prindërit dëshirojnë të mbulojnë një pjesë më të madhe të verës, kostoja bëhet edhe më e rëndë. Dy muaj kamp për një fëmijë mund të kushtojnë mbi 1 milionë lekë, dhe kjo shumë shumëfishohet me numrin e fëmijëve. Kjo do të thotë se për disa familje, organizimi i verës mund të jetë sa një pushim familjar jashtë vendit.
Kostoja bëhet edhe më domethënëse kur krahasohet me të ardhurat. Paga minimale në Shqipëri është 50 mijë lekë në muaj, ndërsa paga mesatare bruto në tremujorin e parë të vitit 2026 ishte rreth 90 mijë lekë (rreth 72 mijë lekë neto). Një muaj kamp veror për një fëmijë mund të kushtojë sa një pagë minimale e plotë. Për dy fëmijë, fatura mujore mund të tejkalojë pagën mesatare të një punonjësi.
Natyrisht, shumica e familjeve nuk i lënë fëmijët në kampe gjatë gjithë verës. Ato kombinojnë pushimet e tyre, ndihmën e familjarëve, kampet verore dhe kujdesin në shtëpi. Megjithatë, vera është kthyer në një zë gjithnjë e më të rëndësishëm në buxhetin familjar.
Një treg në rritje
Kërkesa në rritje ka krijuar një treg të ri shërbimesh. Çdo vit shfaqen programe të reja verore të organizuara nga shkolla private, qendra edukative, akademi sportive, kurse gjuhësh, studio arti dhe kompani të specializuara. Në një treg ku gjithnjë e më shumë prindër punojnë me orar të plotë, kampet po evoluojnë nga aktivitete sezonale në shërbime të mirëfillta kujdesi. Konkurrenca po rritet dhe bashkë me të edhe larmia e ofertave: nga kampet sportive dhe ato të notit, te kampet STEM, robotikës, gjuhëve të huaja apo aktiviteteve në natyrë. Megjithatë, edhe pse oferta është zgjeruar, ajo mbetet e përqendruar kryesisht në Tiranë dhe në disa qytete të mëdha. Në pjesën tjetër të vendit, alternativat janë më të kufizuara dhe shpesh varen nga iniciativa të veçanta private.
Një problem që shkon përtej kampeve
Në thelb, kampet verore po mbushin një boshllëk që krijohet nga mospërputhja mes kalendarit shkollor dhe atij të punës. Fëmijët kanë rreth tre muaj pushime, ndërsa prindërit kanë vetëm disa javë. Ndërsa familjet shqiptare po bëhen më të vogla dhe mbështetja tradicionale nga familja e zgjeruar po zbehet, zgjidhja po blihet në treg. Për këtë arsye, kampi veror nuk shihet më vetëm si aktivitet argëtues apo edukativ. Për shumë familje, ai është bërë një shërbim i domosdoshëm, një lloj “çerdheje verore” për fëmijët e moshës shkollore. Dhe si çdo shërbim tjetër i domosdoshëm, ai ka një kosto që rëndon gjithnjë e më shumë mbi buxhetin e familjeve shqiptare.