Me parullën e “paqes fiskale”, qeveria Rama ringjall projektin e diskutueshëm të amnistisë
Personat që disponojnë fonde të padeklaruara pranë autoriteteve, pavarësisht nëse këto fonde janë fituar përmes evazionit fiskal, kontrabandës apo aktiviteteve të tjera kriminale, do të kenë mundësinë t’i deklarojnë ato pranë administratës tatimore kundrejt një takse minimale prej 5%. Askush nuk do të kryejë inspektime për të zbuluar origjinën e këtyre fondeve dhe as nuk do të shtrojë pyetje. Ky është thelbi i të ashtuquajturës “paqe fiskale”, një projektligj i qeverisë “Rama”.
Ky projektligj, duke u bazuar në idenë e fshirjes së detyrimeve tatimore të paarkëtueshme, krijon një kanal të gjerë përmes të cilit çdo pronar i një kompanie të regjistruar do të mund të deklarojë asetet që aktualisht i mban jashtë bilancit, pa pasur nevojën të japë llogari për origjinën e tyre.
Detyrimi i vetëm financiar është pagesa e një takse prej 15% nëse fitimi i rideklaruar është 18% më i lartë se ai i deklaruar në tre vitet e fundit, dhe 5% për fitime më të larta se kaq.
Ideja fillestare për një amnisti fiskale iu kishte lindur qeverisë “Rama” në vitin 2020. Pas protestave të shumta, planet për miratimin e saj pa shumë vëmendje në parlament dështuan. Projektligji kaloi në një “proces rishikimi”, por sërish dështoi. Projektligji i ri, i cili është miratuar paraprakisht në parlament para se të shqyrtohet nen për nen, është në thelb i njëjti me atë të mëparshmin, me përjashtim të titullit. Tani nuk quhet më “amnisti fiskale”, por është maskuar nën emrin “paqe fiskale”.
Të përbashkëtat mes “paqes fiskale” dhe “amnistisë” janë:
- Masa e tatimit: 5% parashikohej të paguanin individët dhe bizneset që do të përfitonin nga procesi i amnistisë fiskale, dhe 5% kërkohet edhe sot nga “paqja fiskale”.
- Subjektet përfituese të “paqes fiskale”, ashtu si në rastin e amnistisë, do të kenë një vit kohë për të deklaruar paratë e padeklaruara apo asetet e tjera fizike.
Për shembull, një biznes që ka deklaruar, le të themi, 10 mijë euro fitime neto për tre vitet e fundit, do të ketë mundësinë të deklarojë 100 mijë, 200 mijë, apo praktikisht sa të dëshirojë fitime të padeklaruara, për të cilat do të paguajë vetëm 5%.
Ashtu si në rastin e amnistisë, thelbi i projektligjit të ri është që administratat tatimore, pasi marrin kërkesën për marrëveshje, humbasin të drejtën për të kryer kontrolle, ndërsa procesi mbetet rreptësisht konfidencial. Nuk ekziston asnjë klauzolë për të verifikuar nëse paratë shtesë të vetëdeklaruara kanë ardhur nga evazioni i zakonshëm fiskal, apo janë siguruar nga trafiku i drogës, korrupsioni apo aktivitete të tjera të paligjshme.
Një ndryshim nga projektligji i amnistisë është se në këtë rast, Personat e Ekspozuar Politikisht (“PEP”) janë përfitues të papërjashtuar.