Çfarë mund të bëjë Putin për të ndaluar luftën në Ukrainë?
Aktualisht, Europa po përgatitet për një armëpushim. Nën flamurin e “koalicionit të vullnetarëve”, po krijohet një forcë ushtarake ndërkombëtare për të ndihmuar Ukrainën të pengojë pushtimin e ardhshëm rus, si dhe një përpjekje financiare për të ndihmuar në rindërtimin e vendit të shkatërruar nga lufta. Megjithatë, disa zyrtarë sugjerojnë se Evropa duhet të jetë e përgatitur për një vazhdim të vështirë të luftës.
Vladimir Putin mund të ketë reputacionin e një autokrati të pamëshirshëm dhe një mjeshtër të manipulimit në skenën ndërkombëtare, por ai nuk ka një “fytyrë poker”. Senatorit amerikan të ndjerë, John McCain, i pëlqente të thoshte se kur shikonte në sy të Putinit, shihte tri shkronja: “një K, një G dhe një B”, duke iu referuar të kaluarës së tij si oficer i inteligjencës sovjetike. Analiza e pamjeve të liderit rus ulur përballë dërguarve amerikanë në Kremlin tregon se ai nuk mund t’i fshinte emocionet e tij; ai rrezatonte vetëbesim suprem.
Presidenti Putin mendon se batica diplomatike është kthyer në favor të tij, me një marrëdhënie të përmirësuar me Amerikën dhe fitore në fushën e betejës. Disa analistë thonë se Putin nuk ka asnjë motivim për të hequr dorë nga kërkesat e tij: që Ukraina të dorëzojë 20% të fundit të Donetskut që ende kontrollon, që i gjithë territori i pushtuar të njihet ndërkombëtarisht si rus, që ushtria e Ukrainës të kufizohet në një pikë pafuqie, dhe që anëtarësimi në NATO të përjashtohet përgjithmonë.
Siç qëndrojnë gjërat, ka disa skenarë të mundshëm.
- E para është se presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mund të përpiqet ta detyrojë Ukrainën të nënshkruajë një armëpushim me kushte të padëshiruara për popullin e saj, një armëpushim që lëshon territor dhe nuk ofron garanci të mjaftueshme sigurie për të penguar agresionin e ardhshëm rus. Nëse Ukraina kundërshton ose Rusia vë veton, presidenti Trump ka lënë të kuptohet se mund të heqë dorë nga lufta. Javën e kaluar, ai tha: “ndonjëherë duhet t’i lësh njerëzit të luftojnë”. Ai mund të mos ofrojë inteligjencën jetësore amerikane që i nevojitet Ukrainës për të zbuluar dronët rusë dhe për të synuar objektet energjetike ruse.
- Një mundësi tjetër është që lufta të fillojë me vështirësi, ndërsa forcat ruse vazhdojnë të bëjnë përparime të ngadalta në lindje. Strategjia e re e sigurisë kombëtare e administratës Trump nënkuptonte se Rusia nuk është më një “kërcënim ekzistencial” për SHBA-në dhe i kërkon SHBA-së të “rivendosë stabilitetin strategjik” me Rusinë.
Pra, teksa mbështetja amerikane për Ukrainën vihet në pikëpyetje serioze, çfarë është ajo, nëse ka diçka, që mund ta ndryshojë mendjen e Putinit? Dhe çfarë tjetër mund të bëjnë ndryshe Ukraina, Evropa dhe madje edhe Kina?
A mund të bëjë Evropa më shumë?
Për momentin, kontinenti po përgatitet për një armëpushim. Nën flamurin e “koalicionit të vullnetarëve”, po krijohet një forcë ushtarake ndërkombëtare për të ndihmuar Ukrainën të pengojë pushtimin e ardhshëm rus, si dhe një përpjekje financiare për të ndihmuar në rindërtimin e vendit të shkatërruar nga lufta. Megjithatë, disa zyrtarë sugjerojnë se Evropa duhet të jetë e përgatitur për një vazhdim të vështirë të luftës. Ata duan ta ndihmojnë Ukrainën jo vetëm që “ta fitojë luftën sonte”, me më shumë dronë dhe para, por edhe të ofrojnë mbështetje afatgjatë dhe të përgatiten për një luftë brenda 15 ose 20 vjetëve me Rusinë.
Evropa mund të bëjë gjithashtu më shumë për të ndihmuar në mbrojtjen e qiellit ukrainas nga dronët dhe raketat. Tashmë ekziston një plan, i quajtur Iniciativa Evropiane e Mburojës së Qiellit, i cili mund të zgjerohet për të lejuar mbrojtjen ajrore evropiane të mbrojë Ukrainën perëndimore. Të tjerë argumentojnë se trupat evropiane mund të vendosen në Ukrainën perëndimore për të ndihmuar në patrullimin e kufijve, duke liruar ushtarët ukrainas për të luftuar në vijën e frontit. Shumica e propozimeve të tilla janë refuzuar nga frika e provokimit të Rusisë ose përshkallëzimit të konfliktit.
Keir Giles, bashkëpunëtor i lartë konsulent në programin e Rusisë dhe Euroazisë në grupin e ekspertëve Chatham House, tha se këto frika bazoheshin në “marrëzi”, sepse trupat perëndimore ishin tashmë të pranishme në terren dhe Mburoja e Qiellit mund të vendosej në Ukrainën perëndimore me pak shanse për ndonjë përplasje me avionët rusë. Udhëheqësit evropianë, sipas tij, do të duhej të “futeshin në konflikt në një mënyrë që do të bënte vërtet një ndryshim”.
“E vetmja gjë që do ta ndalojë në mënyrë të padiskutueshme dhe të pamohueshme agresionin rus është prania e forcave perëndimore mjaftueshëm të forta aty ku Rusia dëshiron të sulmojë, dhe vullneti e vendosmëria e demonstruar që ato do të përdoren për t’u mbrojtur”, ka thënë Giles.