Avioni Top-Secret Amerikan që Neutralizoi Sistemet Elektronike të Venezuelës
Midis më shumë se 150 avionëve luftarakë amerikanë që operuan mbi Venezuelë fundjavën e kaluar, shquhet edhe EA-18G Growler. Ky mjet luftarak është specializuar në goditjen e sinjaleve elektronike, duke mos synuar njerëzit.
Boeing EA-18G Growler konsiderohet një mjet kyç i luftës elektronike. Sipas Wall Street Journal, Growler, i pseudonimizuar “Zappers” nga Marina Amerikane, besohet se ka luajtur një rol përcaktues në Venezuelë, ku sistemet e mbrojtjes ajrore u neutralizuan shpejt. Lufta elektronike fokusohet në komunikimet, radarët dhe sinjalet elektromagnetike të armikut.
Ky avion bazohet në modelin F/A-18F Super Hornet të Boeing dhe përbën një shtyllë thelbësore të aftësive amerikane në fushën e luftës elektronike. Analistët shpjegojnë se Growler ka aftësinë të zbulojë radarët e armikut, t’i bllokojë ato dhe të ndërpresë komunikimet ushtarake.
Informacione të mëtejshme sugjerojnë se gjatë operacionit në Venezuelë, Shtetet e Bashkuara përdorën gjithashtu avionë luftarakë F-22, F-35 dhe F-18, bombardues B-1 dhe dronë. Qëllimi i këtij operacioni të gjerë ishte neutralizimi i mbrojtjes ajrore dhe komunikimeve, duke paraprirë arrestimin e presidentit të vendit, Nicolas Maduro, nga forcat speciale.
Ekspertët vlerësojnë se suksesi i këtyre operacioneve është ndikuar edhe nga fakti se Venezuela disponon sisteme të vjetruara dhe të kufizuara të mbrojtjes ajrore, kryesisht me origjinë sovjetike dhe ruse. Këto sisteme nuk kanë qenë në gjendje të përballen me teknologjitë moderne të luftës elektronike. Venezuela kishte, ndër të tjera, sisteme S-300, të cilat janë anashkaluar dhe neutralizuar edhe në konflikte të tjera më parë.
Lufta elektronike, megjithëse jo një koncept i ri, ka fituar një rëndësi të veçantë vitet e fundit. Lufta në Ukrainë, për shembull, ka nxjerrë në pah mundësitë e ndërhyrjes dhe mashtrimit të sinjaleve, veçanërisht me përdorimin masiv të dronëve. Rusia konsiderohet një vend veçanërisht i përparuar në këtë fushë.
Avioni Growler është i pajisur me sisteme të specializuara për luftën elektronike, raketa për zbulimin dhe shkatërrimin e radarëve, si dhe një ekuipazh prej dy personash, ku njëri prej tyre është përgjegjës ekskluzivisht për operacionet elektronike. Kostoja e avionit u vlerësua në vitin 2021 rreth 67 milionë dollarë.
Paralelisht, lufta elektronike po evoluon në një nga sektorët më fitimprurës të industrisë së mbrojtjes. Teknologji të reja, si përdorimi i lazerëve në komunikime dhe inteligjenca artificiale, po formësojnë të ardhmen. Megjithatë, analistët shprehin shqetësimin se Shtetet e Bashkuara dhe Evropa mund të mbeten prapa Kinës, për shkak të ritmit të ngadaltë të programeve të përmirësimit, siç është ai i Growler.