“`html
Lidhjet e grupeve kriminale nga Ballkani me Venezuelën
Grupet e organizuara kriminale nga Ballkani kanë shtrirë veprimtarinë e tyre edhe në Venezuelë, siç dëshmohet nga rastet e sekuestrimeve të kokainës, arrestimet dhe procedurat gjyqësore të kryera ose në zhvillim.
Organizata ndërkombëtare si EUROPOL dhe INTERPOL kanë identifikuar këto grupe si aktorë kryesorë në trafikimin e kokainës nga Amerika Latine drejt Evropës. Venezuela ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare si një vend transit për këtë trafik, veçanërisht pas arrestimit të ish-presidentit Nicolas Maduro nga forcat e Shteteve të Bashkuara në fillim të janarit. Maduro përballet me akuza në SHBA për mbikëqyrjen e një rrjeti tregtar kokaine, i cili ka bashkëpunuar me grupe të dhunshme, duke përfshirë kartelin meksikan Sinaloa, grupin Zetas, rebelët kolumbianë të FARC-ut dhe bandën venezuelase Tren de Aragua.
Maduro ka mohuar akuzat në seancën e parë dëgjimore në Nju Jork. Megjithatë, sipas analistit Gjorgjeviq, arrestimi i tij dhe veprimet e SHBA-së kundër grupeve kriminale që merren me trafikimin e kokainës nuk pritet të kenë një ndikim të konsiderueshëm te këto grupe me origjinë nga Ballkani. Ai vlerëson se këto grupe, duke qenë fleksibile, do të gjejnë rrugë alternative, pasi sipas tij, ekzistojnë baza shumë më të rëndësishme në vende të tjera.
Kush janë aktorët kryesorë?
Lidhjet e grupeve kriminale nga Ballkani me Venezuelën u zbuluan pas sekuestrimit të 5 tonëve kokainë pranë bregut të Arubës, pranë Venezuelës, në shkurt 2020. Gjatë operacionit të Marinës Holandeze, u ndalua anija “Aressa”, e cila kishte ankoruar më parë në portin venezuelas të Guaranos. U arrestuan 11 shtetas të Malit të Zi, anëtarë të ekuipazhit. Sipas Drejtorisë së Policisë së Malit të Zi, ky sekuestrim ishte rezultat i bashkëpunimit mes Malit të Zi, Mbretërisë së Bashkuar, Serbisë dhe Holandës. Në mars 2021, shtetasit malazezë u dënuan në Arubë me burgime nga nëntë deri në 15 vjet.
EUROPOL e lidhi kokainën e sekuestruar në Arubë me shtetasin serb Mirosllav Starçeviq, i arrestuar në maj 2023 bashkë me 12 persona të tjerë. Ata akuzohen në Serbi për trafik ndërkombëtar droge. Procesi gjyqësor kundër këtij grupi është drejt përfundimit, sipas informacioneve nga Gjykata e Lartë në Beograd. Policia serbe e ka cilësuar Starçeviqin si udhëheqësin kryesor të “organizatës më të madhe kriminale për trafikim droge nga Ballkani”, zbuluar me ndihmën e EUROPOL-it. Sipas policisë serbe, karteli i Starçeviqit qëndron pas dërgesave me tonë kokainë drejt Evropës nga Kolumbia, Brazili, Ekuadori, si dhe përmes Afrikës Perëndimore.
Grupi i Starçeviqit lidhet gjithashtu me klanin Kavaç, një klan kriminal me origjinë nga Mali i Zi, sipas raporteve të GI-TOC. Klanet Kavaç dhe Shkalar, të dy nga Mali i Zi, janë grupe të armatosura, dhe përplasjet mes tyre që nga viti 2014 kanë rezultuar në më shumë se 60 viktima.
Pa përgjigje nga ministritë e Brendshme të Serbisë dhe Malit të Zi
Nuk ka të dhëna të qarta për shkallën e përfshirjes së grupeve kriminale me origjinë nga Serbia dhe Mali i Zi në trafikun e kokainës të lidhur me Venezuelën. Ministritë e Brendshme të Serbisë dhe Malit të Zi nuk iu përgjigjën kërkesave për informacion deri në publikimin e këtij artikulli. EUROPOL ka deklaruar se nuk ka bashkëpunim të drejtpërdrejtë me Venezuelën, duke marrë të dhënat për përfshirjen e grupeve nga Ballkani në mënyrë indirekte, nga policitë e shteteve përkatëse.
Grupet kriminale nga Ballkani Perëndimor konsiderohen nga agjencitë ndërkombëtare si EUROPOL dhe INTERPOL, si aktorë të rëndësishëm në trafikun e kokainës nga Amerika Latine drejt Evropës Perëndimore. Ky pozicion, sipas raporteve të GI-TOC, është ndërtuar për dekada, kryesisht përmes lidhjeve të drejtpërdrejta me vendet prodhuese dhe distributorët e kokainës.
Pse është e veçantë Venezuela?
Venezuela është interesante për shkak të përdorimit të transportit detar dhe ajror për kokainën që dërgohet prej andej. Sipas Gjorgjeviq nga GI-TOC, përdoren avionë të vegjël, të cilët monitorohen më pak se fluturimet komerciale.
Venezuela nuk prodhon kokainë, por cilësohet si një shtet kryesor transit për kokainën e prodhuar në Kolumbi, e cila më pas shpërndahet drejt SHBA-së dhe Evropës, sipas raporteve të Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNODC).
Indikacionet e forta për përfshirjen e pjesëve të aparatit shtetëror venezuelian në aktivitete kriminale vijnë nga Indeksi për Krim Global, i cili rendit Venezuelën në dhjetë për qindëshin më të lartë të vendeve në botë për sa i përket ndikimit të aktorëve kriminalë brenda vendit. Raportet vjetore të këtij indeksi, botuar nga GI-TOC, tregojnë se grupet guerile kolumbiane “menaxhojnë zinxhirët e furnizimit në bashkëpunim me zyrtarë të korruptuar venezuelas”. Grupet janë integruar në komunitetet lokale, duke manipuluar të rinjtë nën pretekstin e punësimit ligjor dhe duke marrë nën kontroll sistemet lokale të drejtësisë dhe strukturat e qeverisjes. Raporti thekson se marrëdhënia simbiotike mes grupeve guerile kolumbiane dhe zyrtarëve shtetërorë venezuelas ka lehtësuar operacionet e tyre, duke rezultuar në dhunë minimale, por kontroll të konsiderueshëm mbi rajonet kufitare.
“`