“`html
Kredia për shtëpi arrin nivel rekord në vitin 2025
Kredia për blerjen e banesave shënoi rritjen për të shtatin vit radhazi në vitin 2025. Të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë tregojnë se kredia e re për blerje banesash arriti një rekord të ri historik prej 64.4 miliardë lekësh, ose rreth 658 milionë euro, duke u llogaritur me kursin mesatar të vitit të kaluar.
Kjo shumë përfaqëson një rritje prej 17.3% krahasuar me vitin 2024. Rritja ishte më e ndjeshme se ajo e vitit 2024, ku shifra u rrit me 13%.
Detaje mbi portofolin aktiv dhe tendencat e kredisë:
- Vlera e portofolit aktiv të kredisë për shtëpi në fund të vitit 2025 arriti në 243.6 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 16.7%. Ky ritëm rritjeje është më i lartë se ai prej 15.5% i vitit të mëparshëm.
- Normat e ulëta të interesit kanë favorizuar dominimin e monedhës vendase në kreditë për shtëpi gjatë dy viteve të fundit, një tendencë që vijoi edhe në vitin 2025.
- Kredia e re për shtëpi në lekë arriti në 48.5 miliardë lekë në vitin 2025, duke u rritur me 18.6% krahasuar me një vit më parë. Kredia në monedhë vendase përbëri më shumë se 75% të vlerës së re të disbursuar.
- Kredia në euro, pas një frenimi të përkohshëm në vitin 2024, u kthye në rritje, duke arritur vlerën e barazvlefshme të 16 miliardë lekëve, me një rritje prej 14.3% krahasuar me një vit më parë.
Rritja e kredisë pas pandemisë dhe ndikimi në tregun imobiliar:
Kredia për shtëpi ka shënuar një rritje të fortë në periudhën pas pandemisë. Në vitet 2021-2025, sektori bankar ka dhënë rreth 254 miliardë lekë kredi të reja për blerjen e banesave, një shifër 115% më e lartë krahasuar me pesëvjeçarin 2016-2020. Kjo rritje mbështetjeje nga sektori bankar duket se ka pasur një peshë të konsiderueshme në kërkesën për pasuri të paluajtshme dhe në rritjen e çmimeve të tyre.
Normat e ulëta të interesit e kanë bërë kredinë për shtëpi tërheqëse, ndërsa paralelisht, cikli i rritjes së çmimeve të pasurive të paluajtshme ka shtuar kërkesën për kredi, duke krijuar perceptimin se blerja e një prone është një investim i mirë.
Masat e Bankës së Shqipërisë për frenimin e rritjes së kredisë:
Rritja e shpejtë e kredisë për pasuri të paluajtshme ka ngritur shqetësime te Banka e Shqipërisë. Si pasojë, janë aplikuar masa për ngadalësimin e rritjes së kredisë. Në vitin 2024 u aplikua një shtesë kundërciklike e raportit të mjaftueshmërisë së kapitalit. Më pas, në mesin e vitit 2025, u vendosën kufizime direkte në kriteret e huadhënies:
- Raporti Kredi ndaj Vlerë (LTV): Ky raport përcakton përqindjen e çmimit të blerjes së banesës që banka financon. Kufijtë janë 85% për shtëpinë e parë në lekë (80% për të dytën) dhe 75% në valutë të huaj (70% për të dytën).
- Raporti Shërbim Borxhi ndaj të Ardhura (DSTI): Ky raport mat raportin mes këstit të kredisë dhe të ardhurave të huamarrësit. Kufijtë janë 40% për shtëpinë e parë në lekë (35% për të dytën) dhe 35% në valutë të huaj (30% për të dytën).
Megjithatë, të dhënat tregojnë se aplikimi i këtyre masave të reja nuk ka arritur të frenojë në mënyrë të konsiderueshme rritjen e kredisë për shtëpi.
“`