“`html
Teherani po përgatitej të përdorte raketa kundër forcave tona
Shtetet e Bashkuara deklaruan më 28 shkurt se kryen sulme ushtarake parandaluese kundër Iranit. Kjo veprim u ndërmor pasi arritën në përfundimin se Teherani po përgatitej të përdorte arsenalin e tij të raketave kundër forcave amerikane dhe aleatëve, dhe nuk kishte ndërmend të pranonte kufizime thelbësore për programin e tij bërthamor.
Zyrtarë të lartë të administratës amerikane shpjeguan për gazetarët se informacionet e inteligjencës mbi një sulm të mundshëm nga Irani si veprim paraprak, të kombinuara me atë që e cilësuan si dështim të negociatave bërthamore, e lanë presidentin amerikan Donald Trump “pa zgjidhje tjetër” përveçse të ndërmerrte veprime.
Vendimi, sipas tyre, u motivua nga një “kërcënim i dyfishtë”: ambicia afatgjatë e Iranit për të prodhuar armë bërthamore dhe kapacitetet e tij aktuale me raketa konvencionale.
Një zyrtar theksoi se administrata besonte se arsenali iranian i raketave balistike, veçanërisht në pjesën jugore të vendit, përbënte një “rrezik të papranueshëm” për forcat amerikane në rajon. Veprimi para se këto raketa të lëshoheshin, sipas tij, do të zvogëlonte ndjeshëm numrin e viktimave të mundshme, në krahasim me pritjen që Irani të sulmonte i pari.
Ai shtoi se inteligjenca amerikane sugjeronte se Irani mund të përdorte raketat e tij në mënyrë parandaluese ose si përgjigje ndaj çdo veprimi kundër tij. Që nga sulmet e 28 shkurtit, zyrtarët thanë se forcat iraniane kanë shënjestruar lokacione civile, duke përfshirë hotele dhe aeroporte në Kuvajt dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe baza amerikane në rajon.
Sipas zyrtarëve, Irani ka refuzuar vazhdimisht të diskutojë kufizime për programin e tij të raketave balistike, një qëndrim që ata e cilësuan të papranueshëm.
Diplomacia u cilësua “e kotë”
Zyrtarët përshkruan gjithashtu muaj negociatash që synonin arritjen e asaj që e quajtën një “marrëveshje të vërtetë” — një marrëveshje që do të adresonte jo vetëm pasurimin bërthamor, por edhe aktivitetet rajonale të Iranit dhe rrjetet e tij përfaqësuese.
Ata thanë se presidenti kishte udhëzuar negociatorët të kërkonin një marrëveshje që do ta pengonte përgjithmonë Iranin nga prodhimi i armëve bërthamore dhe do të trajtonte paqëndrueshmërinë rajonale.
Si pjesë e kësaj përpjekjeje, Uashingtoni ofroi mbështetje për një program civil bërthamor të Iranit, përfshirë furnizim afatgjatë falas me karburant bërthamor. Irani e refuzoi këtë ofertë dhe këmbënguli në ruajtjen e kapaciteteve për pasurimin e uraniumit, gjë që zyrtarët amerikanë e panë si shenjë se Teherani donte të ruante mundësinë për të avancuar drejt materialit për armë në të ardhmen.
Sipas tyre, negociatorët iranianë paraqitën një propozim prej shtatë faqesh që përshkruante nevojat bërthamore të brendshme, por nuk lanë një kopje.
Administrata amerikane tha se plani parashikonte kapacitete pasurimi që do të tejkalonin kufijtë e vendosur nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015, e njohur zyrtarisht si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA).
Zyrtarët shtuan se inteligjenca amerikane tregonte se Irani kishte zhvilluar aftësinë për të prodhuar centrifuga të avancuara IR-6 dhe kishte grumbulluar uranium të pasuruar në nivele 20% dhe 60% — nivele që mund të pasurohen më tej në shkallë për armë brenda një periudhe të shkurtër kohe.
Ata përmendën gjithashtu gjetje, të cilat ia atribuuan Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, sipas të cilave materiale të deklaruara për kërkime nuk ishin përdorur siç ishte pretenduar.
Sipas zyrtarëve, këto përfundime iu paraqitën presidentit Trump, i cili në fund autorizoi sulmet. Ndërsa pranuan se një marrëveshje afatshkurtër mund të kishte qenë e mundur, ata argumentuan se ajo nuk do ta adresonte kërcënimin afatgjatë që, sipas tyre, paraqesin kapacitetet raketore dhe bërthamore të Iranit.
Zyrtarët nuk pranuan pyetje gjatë bisedës informuese me gazetarët. Shtëpia e Bardhë tha se komente të tjera publike do të pasojnë në ditët në vijim.
“`