Portugalia i jep SHBA-së leje për të përdorur bazën ajrore, por me kushte
Qeveria e Portugalisë i ka dhënë Shteteve të Bashkuara të Amerikës leje për të përdorur një bazë ajrore në Azore për operacione kundër Iranit, por kjo leje vlen “me kushte”, njoftoi Kryeministri portugez Luis Montenegro të martën para parlamentit.
Kryeministri i krahut të djathtë shpjegoi se leja është dhënë me kusht që këto operacione të kenë “natyrë mbrojtëse ose hakmarrëse, të jenë të nevojshme dhe proporcionale, dhe të synojnë ekskluzivisht objektiva ushtarake”.
“Këto tre kushte janë në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”, theksoi ai. Përballë kërkesave për sqarime nga opozita socialiste, Montenegro refuzoi të bënte të ditur nëse i mbështet ose i kundërshton sulmet kundër Iranit. Kryeministri tha se “Portugalia nuk mori pjesë, nuk u pajtua apo nuk ishte e përfshirë në këtë veprim ushtarak”. Megjithatë, ai shtoi se “nuk ka dyshim se Portugalia mban një marrëdhënie shumë më të ngushtë me partnerin tonë, Shtetet e Bashkuara”, sesa me Iranin.
Montenegro shmangu gjithashtu marrjen e një qëndrimi të qartë lidhur me qeverinë socialiste spanjolle, të cilën Presidenti i SHBA-së Donald Trump e kishte kërcënuar me hakmarrje për refuzimin e lejimit të përdorimit të bazave në Spanjë, njësoj si Presidenti francez Emmanuel Macron ose Presidenti i Këshillit Europian.
Autoritetet portugeze kishin pranuar më parë se SHBA-të kishin rritur përdorimin e bazës në Lajes, në Azore, në javët para sulmit të së shtunës ndaj Iranit. Këto operacione ishin kryer në bazë të një autorizimi të përgjithshëm që rinovohet çdo vit. Vetëm të shtunën, pas sulmeve të para, SHBA-të njoftuan Portugalinë për sulmin ndaj Iranit dhe morën këtë “autorizim të kushtëzuar”, shpjegoi mbrëmë Ministri i Jashtëm Portugez Paulo Rangel.
Për shkak të vendndodhjes së saj strategjike në Oqeanin Atlantik, baza e Lajes filloi të përdorej nga Aleatët drejt fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe një marrëveshje që rregullonte përdorimin e saj nga SHBA-të u nënshkrua në vitin 1951.