“`html
Sistemi bankar i fortë, por skenari i rënduar kërkon rritje kapitali për katër banka
Rezultatet e provave të rezistencës (stress-testeve) të Bankës së Shqipërisë tregojnë se sektori bankar është solid dhe nuk kërkon shtesa kapitali në skenarët më të mundshëm të zhvillimeve ekonomike. Megjithatë, ndjeshmëria e sektorit ndaj zhvillimeve të pafavorshme është rritur krahasuar me një vit më parë.
Qëllimi i këtyre provave është të vlerësohet nëse sektori bankar dhe bankat individuale kanë nivele të mjaftueshme kapitali për të përballuar goditje të supozuara, në kushte të zhvillimeve ekonomike dhe financiare të pafavorshme. Në këtë kuadër, analizohen rreziqet kryesore të bilancit, duke përfshirë:
- Rrezikun e kredisë
- Rrezikun e normës së interesit
- Rrezikun e kursit të këmbimit
- Rreziqet indirekte të kredisë, të cilat burojnë nga kreditimi në valutë, ndryshimet në normat e interesit, rritja e papunësisë dhe rënia e të ardhurave të kredimarrësve, si dhe luhatjet në çmimet e pasurive jofinanciare (pronave).
Ushtrimi bazohet në tre skenarë: bazë, i moderuar dhe i rënduar, duke shtrirë periudhën ushtrimore deri në fund të vitit 2026.
Skenarët e zhvillimit ekonomik:
- Skenari bazë: Parashikon rritje ekonomike pozitive gjatë gjithë periudhës, e krahasueshme me vlerat aktuale. Ky zhvillim shoqërohet me zgjerim të kreditimit, mbiçmim të monedhës vendase, rritje graduale të normave të interesit dhe ulje të papunësisë.
- Skenari i moderuar: Ekonomia vijon të rritet, por me një normë ndjeshëm më të ulët krahasuar me skenarin bazë.
- Skenari i rënduar: Duke filluar nga tremujori i dytë i vitit 2027, norma e rritjes ekonomike projektohet negative. Në dy skenarët më të pafavorshëm, supozohet një nënçmim i kursit të këmbimit, rritje e normave të interesit dhe ngadalësim i kreditimit, i cili në skenarin e rënduar ndërpritet plotësisht.
Këto zhvillime do të çonin në një përkeqësim të cilësisë së portofolit të kredisë, si për individët ashtu edhe për bizneset, me ndikim më të theksuar te bizneset. Gjithashtu, në skenarët më të pafavorshëm parashikohet rënie e çmimeve të banesave dhe rritje e papunësisë deri në fund të periudhës ushtrimore (2027). Këta faktorë ushtrojnë presion mbi nivelin e kapitalizimit të bankave individuale dhe të sektorit në tërësi, veçanërisht gjatë vitit 2027.
Rezultatet sipas skenarëve:
- Skenari bazë: Raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit të sektorit bankar vlerësohet në rreth 24.3% deri në fund të vitit 2027. Asnjë bankë nuk paraqet nevojë për injektim kapitali.
- Skenari i moderuar: Raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit bie në rreth 23.1% në fund të vitit 2027. Ruajtja e kapitalizimit mbështetet nga rritja e të ardhurave neto nga interesat, fitimi i pashpërndarë dhe rivlerësimi i letrave me vlerë. Nuk evidentohet nevojë për kapital shtesë.
- Skenari i rënduar: Pavarësisht përkeqësimit të ndjeshëm të kushteve makroekonomike, sektori mbetet i mirëkapitalizuar me një raport të mjaftueshmërisë së kapitalit prej 20.3% në fund të vitit 2027. Megjithatë, katër banka, që përfaqësojnë rreth 20% të aktiveve të sektorit, paraqesin nevojë për injektim kapitali në një shumë totale prej rreth 8.45 miliardë lekësh, ekuivalente me 0.42% të PBB-së.
Në skenarin më ekstrem, norma e mjaftueshmërisë së kapitalit për bankat me rëndësi sistemike arrin në 23.6%, ndërsa për bankat josistemike në 16.7%. Bankat me kapital të huaj paraqesin një nivel kapitalizimi prej 21.9%, duke mbetur të mirëkapitalizuara, ndërsa bankat me kapital vendas regjistrojnë një nivel kapitalizimi prej 17.6%.
Në përfundim, Banka e Shqipërisë konfirmon qëndrueshmërinë e përgjithshme të sektorit bankar ndaj goditjeve makroekonomike. Megjithatë, në skenarin më ekstrem, katër banka rezultojnë me nevojë për shtim kapitali, kundrejt tre bankave që rezultonin një vit më parë. Si rrjedhojë, nevoja për kapital shtesë është rritur në 0.42% të PBB-së, nga 0.19% që vlerësohej një vit më parë.
“`