Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfidat kryesore për sektorin bankar në vitin 2026
Bledar Shella, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës OTP Albania, diskuton sfidat kryesore që do të përballë sektori bankar në vitin 2026, duke përfshirë rreziqet gjeopolitike dhe nevojën për përshtatje me kuadrin e ri ligjor.
Rreziqet gjeopolitike dhe inflacioni
Rreziku gjeopolitik pritet të jetë një nga sfidat kryesore për sektorin bankar gjatë vitit 2026. Sipas Z. Shella, lufta në Lindjen e Mesme ka sjellë rritje të pasigurive, çmimit të naftës dhe pritshmërive për inflacion. Ai thekson se nëse konflikti zgjat, efektet mbi inflacionin do të jenë të rëndësishme dhe nuk mund të injorohen.
Përshtatja me kuadrin e ri ligjor dhe teknologjia
Një tjetër sfidë e rëndësishme për sektorin bankar është implementimi i ligjeve dhe rregulloreve të reja, të cilat pritet të dalin si pjesë e procesit të përafrimit të sistemit financiar shqiptar me atë të Bashkimit Europian. Përveç kësaj, bankat do të duhet të vazhdojnë investimet e konsiderueshme në teknologji dhe në implementimin e sistemeve moderne, ndërkohë që aktiviteti bankar rritet me ritme të shpejta. Një sfidë tjetër është edhe gjetja e personelit të kualifikuar, të aftë për t’iu përgjigjur kërkesave të kohës.
Konkurrenca dhe konsolidimi i sistemit bankar
Z. Shella vlerëson se hyrja e aktorëve të rinj në treg do të sjellë më shumë larmishmëri produktesh dhe konkurrencë. Megjithatë, ai nuk beson se do të ketë një tendencë të re zgjerimi të sektorit bankar. Sipas tij, investimet e mëdha teknologjike që bankat duhet të bëjnë vazhdimisht kërkojnë madhësi, duke e bërë të domosdoshëm konsolidimin e sistemit bankar.
Performanca e OTP Bank Albania në vitin 2025
OTP Bank Albania shënoi një vit të suksesshëm në vitin 2025, duke arritur objektivat strategjikë në të gjitha fushat. Portofoli i kredidhënies u rrit me 10.4%, me një rritje të jashtëzakonshme prej 16.3% për kreditë individuale dhe rreth 9% për kreditë korporative. Depozitat u rritën me 9%, kryesisht në monedhë vendase. Cilësia e aseteve u përmirësua ndjeshëm, me raportin e kredive me probleme që arriti në 4.2%, një rënie më e larta në sistem. Fitimi Neto arriti në 47 milionë euro, mbështetur nga volumi i kredidhënies, strategjia e marzheve dhe efikasiteti operativ. OTP Bank Albania konsiderohet aktori më eficient në sistemin bankar, me një raport Kosto/Të Ardhura prej 43.8%.
Pozicionimi rregullator dhe likuiditeti
Banka pozicionohet ndjeshëm mbi nivelet minimale të kërkuara nga Banka e Shqipërisë. Raporti i Mjaftueshmërisë së Kapitalit është 23.23%, ndërsa Raporti i Mbulimit me Likuiditet është 219%.
Transformimi teknologjik
Gjatë vitit 2025, OTP Bank Albania ka filluar ekzekutimin e një strategjie transformimi teknologjik, duke u fokusuar në implementimin e sistemeve moderne, automatizimin e proceseve, rritjen e përdorimit të Inteligjencës Artificiale dhe përmirësimin e menaxhimit të të dhënave.
Zhvillimet në sektorin bankar në vitin 2025
Sektori bankar pati dinamika të jashtëzakonshme, duke përforcuar rolin e tij në ekonominë shqiptare. Kredidhënia njohu rritje dyshifrore, duke mbështetur ekonominë. Aderimi në SEPA ka ulur kostot dhe rritur shpejtësinë e transfertave në Euro dhe monedhë vendase. Numri i terminaleve POS u rrit me rreth 28%, duke mbështetur turizmin dhe nismën e qeverisë për “ekonominë pa para fizike”. Digjitalizimi mbetet fokusi kryesor, me investime në TIK për shërbime më të shpejta dhe fleksibile. Integrimi në BE kërkon implementimin e raportimeve të unifikuara si FINREP, duke rritur transparencën.
Kalimi drejt bankingut digjital
Me miratimin e ligjit për kufizimin e pagesave cash, shtimin e pajisjeve POS dhe ligjet për pajisje të detyruara, pritet që qarkullimi i parave fizike të bjerë. Vërehet rritje e veprimeve online dhe e kulturës së përdorimit të mjeteve elektronike. Bankat po investojnë në infrastrukturë dhe shërbime online, duke zgjeruar larminë e tyre. Hapja e marrëdhënieve bankare pritet të bëhet edhe në distancë. Pavarësisht zhvillimeve drejt bankingut digjital, degët dhe punonjësit mbeten të rëndësishëm për këshillimin financiar.
Konsolidimi dhe zgjerimi i sistemit bankar
Hyrja e bankave të reja në sistemin bankar shqiptar është pozitive dhe tregon tërheqshmërinë e tij. Megjithatë, Z. Shella nuk e konsideron këtë si një trend zgjerimi, por më tepër si një fazë përpara konsolidimit. Ai thekson se numri i bankave në Shqipëri është i lartë krahasuar me popullsinë, dhe në afatmesëm pritet një konsolidim i tyre, i cili bëhet i domosdoshëm nga investimet e mëdha teknologjike.
Rreziqet në tregun e pasurive të paluajtshme
Pavarësisht kufizimeve makroprudenciale të Bankës së Shqipërisë, tregu i pasurive të paluajtshme ka vijuar të rritet me ritme të larta, duke rritur ekspozimin e sektorit bankar. Pjesa më e madhe e kredisë është e mbuluar me kolateral, ku pasuritë e paluajtshme mbulojnë rreth 61% të kredive të kolateralizuara. OTP Bank Albania, si një bankë e rëndësishme në kreditë hipotekore, ka adoptuar një qasje të kujdesshme, duke u fokusuar në vlerësime më konservatore dhe menaxhimin e rrezikut. Sektori bankar vlerësohet se mund ta përballojë një krizë të mundshme në këtë treg, falë niveleve solide të kapitalit, likuiditetit të lartë dhe cilësisë së portofolit të kredive.