BERZH ul parashikimin për rritjen ekonomike të Shqipërisë, efekt pozitiv nga zhvendosja e turizmit
Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) ka ulur lehtë parashikimin e saj për rritjen ekonomike të Shqipërisë për këtë vit. Sipas raportit të qershorit, ekonomia vendase pritet të rritet me 3.4% këtë vit, një ulje prej 0.1 pikë përqindje krahasuar me vlerësimin e muajit shkurt.
Shqipëria përballet me presione inflacioniste, pasi ushqimet dhe energjia zënë një peshë të rëndësishme në shportën e konsumatorit, me ushqimin që përbën rreth 40%. Megjithatë, zhvlerësimi i euros ka ndikuar pozitivisht tek çmimet.
BERZH parashikon se Shqipëria mund të përfitojë nga zhvendosja e turistëve si pasojë e situatës gjeopolitike. Sipas raportit, rritja ekonomike në Shqipëri u ngadalësua nga 4.0% në vitin 2024 në 3.8% në vitin 2025.
Nxitësit kryesorë të rritjes kanë qenë administrata publike, pasuritë e paluajtshme, sektori i Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit (TIK) dhe ndërtimi. Në të kundërt, industria dhe bujqësia u tkurrën, të ndikuara nga forcimi i lekut, kërkesa e dobët nga jashtë dhe rritja e pagave, të cilat kanë ndikuar negativisht mbi konkurrueshmërinë.
Nga ana e kërkesës, rritja u mbështet nga konsumi qeveritar dhe eksportet e shërbimeve, ndërsa eksportet e mallrave patën një rënie. Deficiti i llogarisë korrente u ngushtua ndjeshëm në 0.7% të PBB-së, falë turizmit dhe remitancave të forta. Investimet e huaja direkte mbetën përgjithësisht të pandryshuara dhe të përqendruara në pasuri të paluajtshme dhe ndërmjetësimin financiar.
Turizmi ka vijuar të jetë i fortë edhe në tremujorin e parë të vitit 2026, ndërsa konsumi i familjeve ka përfituar nga rritjet e pagës minimale. Inflacioni, në 2.6% në mars 2026, ka qëndruar brenda objektivit të bankës qendrore, ndërsa goditjet nga çmimet e karburanteve janë zbutur pjesërisht nga ulja e akcizave dhe kufizimet e çmimeve.
Norma bazë e interesit e bankës qendrore ka mbetur e pandryshuar që nga mesi i vitit 2025, në 2.5%. Deficiti fiskal u rrit në 1.8% të PBB-së në vitin 2025, por mbeti nën pritshmëri, ndërsa borxhi publik ra në 53% të PBB-së në fund të vitit.
Rritja ekonomike pritet të arrijë në 3.4% në vitin 2026 dhe 3.5% në vitin 2027, e mbështetur nga investimet dhe reformat në kuadër të negociatave të anëtarësimit në BE.
Megjithatë, presionet mbi konkurrueshmërinë e jashtme, rreziqet klimatike dhe luhatjet e çmimeve të energjisë, të lidhura me konfliktin në Lindjen e Mesme, përbëjnë rreziqe negative. BERZH vlerëson se këto efekte mund të zbuten pjesërisht nga zhvendosja e flukseve turistike nga disa vende më pranë zonave të konfliktit.