Absolutisht! Ja artikulli i rishkruar në shqip standard, me strukturë të përmirësuar dhe ruajtje të kuptimit, tonit dhe stilit origjinal, duke përdorur vetëm etiketa HTML të thjeshta:
Cilat janë kompanitë më të mëdha të ndërtimit në vend, rritja e “Nova Construction”
Tregu i ndërtimit dhe pasurive të paluajtshme në Shqipëri po përjeton një zhvillim të konsiderueshëm, duke u nxitur nga disa faktorë kryesorë:
- Ngrirja e projekteve rezidenciale.
- Investimet publike, veçanërisht në infrastrukturën rrugore.
- Sektori i turizmit, që nxit ndërtimin e hoteleve dhe komplekseve banimi.
- Blerja e pasurive të paluajtshme nga të huajt.
Prodhimi i sektorit të ndërtimit, i cili mat vlerën totale të aktivitetit dhe i afrohet xhiros, arriti 600 miliardë lekë (mbi 6 miliardë euro) në vitin 2024, sipas INSTAT. Që prej vitit 2014, sektori është rikthyer në një cikël zgjerimi, duke arritur nivelin më të lartë historik në vlerë në vitin 2024. Ndërtimi përbën rreth 12% të ekonomisë shqiptare në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto.
Ndërsa SPAK ka ngritur dyshime lidhur me përfshirjen e kompanisë “Nova Construction” në skema pastrimi parash, revista “Monitor” rikthehet me renditjen e kompanive më të mëdha në vend për projekte infrastrukturore dhe rezidenciale.
Nga 200 sipërmarrjet më të mëdha në vend sipas të ardhurave, 39 janë kompani ndërtimi dhe industri mbështetëse. Këto kompani realizuan një qarkullim prej rreth 200 miliardë lekësh (2 miliardë euro) në vitin 2024, duke shënuar një rritje prej 10% krahasuar me vitin paraardhës. Ky zgjerim reflektohet si në projektet e infrastrukturës, ashtu edhe në ato rezidenciale, me një fokus të veçantë te projektet në hoteleri dhe fshatra turistike.
Subjektet e ndërtimit tregojnë luhatje të mëdha në aktivitetin e tyre, në varësi të projekteve inxhinierike apo ciklit të shitjes së apartamenteve.
Kompanitë kryesore dhe performanca e tyre në 2024:
- “Gener 2”: Me aktivitet në ndërtime inxhinierike, rezidenciale dhe menaxhim qendrash tregtare, ka shënuar rritje të ndjeshme, duke u kthyer në sipërmarrjen më të madhe të segmentit. Të ardhurat u rritën me 73% në 16.3 miliardë lekë, e nxitur nga shitjet për të tretë. Kompania është zgjeruar në ndërtime rezidenciale, duke zhvilluar komplekse pranë Liqenit Artificial. Rreth 90% e të ardhurave vijnë nga ndërtimi dhe shitja e objekteve banimi, ndërsa pjesa tjetër nga qiratë dhe shërbimet në qendra biznesi.
- “Gjoka Konstruksion”: Nënkontraktor në koncesionin për Rrugën e Arbrit, u rendit e dyta në segmentin e ndërtimeve civile, industriale e rezidenciale. Raportoi të ardhura prej 10.6 miliardë lekësh, me një tkurrje prej 2%, pas rritjes së fortë një vit më parë. Projekti kryesor vazhdon të jetë Rruga e Arbrit, por ajo është përfshirë edhe në projekte të tjera si tuneli i Llogorasë, ujësjellësi rajonal, godina në zonën Kombinat, Unaza e Tiranës, si dhe projekte rrugore e hidrocentrale.
- “Shijaku”: Mbetet ndër sipërmarrjet më të mëdha, me të ardhura rreth 8.2 miliardë lekë, por me rënie 8.4%. Kompania është zgjeruar në ndërtim, hoteleri, HEC-e dhe përpunim materialesh ndërtimi, duke u fokusuar edhe në eksportin e skrapit hekuri.
- “Salillari”: Raportoi një qarkullim vjetor prej rreth 9 miliardë lekësh (pa dorëzuar bilanc). Aktivitetit kryesor i është ndërtimi i veprave infrastrukturore rrugore dhe prodhimi i materialeve të ndërtimit.
- “Alb-Star”: Deklaroi një qarkullim vjetor prej gati 5 miliardë lekësh, me rritje 10%. Pjesë e grupit holding “Finman”, fokusi kryesor është ndërtimi, import-eksporti, shitja me shumicë uji dhe shërbimet e transportit. Numri i punonjësve ka rënë në 291.
- “2T”: Në ndërtimin e veprave infrastrukturore, ka më se dyfishuar të ardhurat në 4.9 miliardë lekë. Rritja i atribuohet kontratave të reja dhe intensifikimit të punimeve.
- “Gjikuria”: Raportoi të ardhura 4.3 miliardë lekë, me tkurrje 3.5%. Projekti kryesor përfshin investime nga buxheti i shtetit dhe Fondi Shqiptar i Zhvillimit, si dhe projekte hotelerie dhe turizmi.
- “Rafealo 2002”: Deklaroi të ardhura 4.3 miliardë lekë, me tkurrje 1.7%. Aktivitetet përfshijnë ndërtim, transport, hidrocentrale, hoteleri e turizëm.
- “Alb Building”: Deklaroi të ardhura 4 miliardë lekë, me zgjerim 16.2%. Kompania është përfshirë në projekte rrugore dhe ura, duke aktivizuar një numër të konsiderueshëm personeli.
- “Alesio-2014”: Për të pestin vit radhazi, vijon të jetë në listën e më të mëdhave, pavarësisht sekuestrimit të aktivitetit në gusht 2022. Ka rritur qarkullimin me 42%, duke deklaruar të ardhura prej 3.8 miliardë lekësh, kryesisht nga ndërtimi dhe tregtimi i betonit.
- “G.P.G COMPANY”: Kryesisht e fokusuar në fonde publike për ndërtimin e rrugëve, ra me 7.3% në 3.45 miliardë lekë, duke treguar një performancë më të ulët krahasuar me vitin 2023.
- “Shoqëri e Thjeshtë INTEKAR – ASL”: Për të tretin vit radhazi në listë, me të ardhura prej 3.3 miliardë lekësh, por me rënie 54%. Fituese e tenderit për ndërtimin e tunelit të Llogorasë.
- “Fusha sh.p.k.”: Raportoi të ardhura gati 2.9 miliardë lekë, me rënie 22%. Aktivitetet përfshijnë ndërtim, pastrim, shitje dhe dhënie me qira pasurish të paluajtshme. Rënia i atribuohet përfundimit të kontratës së pastrimit të Tiranës.
- “INC S.P.A.”: Kompania italiane, e angazhuar në ndërtimin e hekurudhës Tiranë-Rinas-Durrës, raportoi rënie të të ardhurave me 27% në 2.4 miliardë lekë.
- “Geci”: Deklaroi 2 miliardë lekë qarkullim vjetor, me rënie 14.5%, duke dalë nga lista “Monitor 200”. Hoteleria ka sjellë 741 milionë lekë të ardhura.
- “Bami Holding”: Hyrje e re në listën “Monitor 200” pas rritjes së shpejtë të aktivitetit, duke raportuar 2.64 miliardë lekë të ardhura dhe zgjerim 37.5%. Specializuar në ndërtime rrugore, autostradale, civile dhe industriale.
- “Elmazaj Konstruksion”: Afron listën “Monitor 200” me 2.4 miliardë lekë të ardhura dhe zgjerim 82%. Ka kontrata të shumta për punime inxhinierike në fushën e punëve publike.
Sektori rezidencial: më i suksesshëm në bregdet
Sektori rezidencial ka njohur rritje të vazhdueshme, falë rritjes së lejeve të ndërtimit, kanalizimit të parave informale në pasuri të paluajtshme dhe blerjeve nga të huajt, veçanërisht në zonat turistike. Shtrenjtimi i vazhdueshëm i apartamenteve dhe blerjet nga të huajt janë faktorë kyçë që nxisin segmentin.
Në vitin 2024, kompanitë më të mëdha të këtij segmenti kanë shënuar rritje të fortë, sidomos ato që operojnë në bregdet:
- “Green Coast”: Pjesë e grupit BALFIN, është shoqëria më e madhe për ndërtime rezidenciale, me të ardhura prej 8.1 miliardë lekësh dhe zgjerim 14.6%. Zhvillon projekte elitare në Jug, duke përfshirë fshatra turistike dhe hoteleri.
- “BALFIN Construction” (ish-Mane TCI): Gjithashtu pjesë e grupit BALFIN, raportoi të ardhura rreth 4.6 miliardë lekë, me rënie 9.1%. Specializuar në ndërtime civile dhe industriale, duke përfshirë qendra tregtare, godina rezidenciale dhe qendra infrastrukturore.
- “NOVA Construction 2012”: Një nga subjektet me rritjen më të fortë rezidenciale në tre vitet e fundit. Në 2024, të ardhurat arritën 5.7 miliardë lekë, me zgjerim 59%, duke u renditur e treta më e madhja në segmentin rezidencial. Rreth 40% e të ardhurave vijnë nga ndërtimi dhe gati 60% nga aktiviteti investues. Kompania është përfshirë në projekte të mëdha rezidenciale dhe pritet të fillojë ndërtimin e “Malit të Tiranës”.
- “Kastrati Construction”: Vijoi rritjen e fortë me 57.5%, në 4.2 miliardë lekë. Një nga projektet kryesore është investimi në godinën shumëfunksionale “Down Town One”.
- “Agi Kons”: Raportoi të ardhura prej 3.9 miliardë lekësh, me rritje 16%. Pjesa më e madhe e të ardhurave vijnë nga punimet për të tretë.
- “Concord Investment”: Hyri sërish në listën e më të mëdhenjve pas rritjes së të ardhurave me 374%, në 3.4 miliardë lekë. Është investitore në projekte pasurish të paluajtshme dhe shërbimesh hoteleri-turizëm, duke marrë statusin e veçantë të investitorit në hotele me 5 yje. Ka përfunduar investimin në qendrën rezidenciale “Fiori di Bosco” dhe po investon në komplekse magazinimi.
- “Kontakt sh.p.k.”: Deklaroi një qarkullim vjetor prej 3.2 miliardë lekësh, me rritje prej 6.6%. Ka projekte banesash me markën “Mangalem”, kompleksin e vilave “Abi” dhe projektin “Pyjet e Drilonit”.
- “Park Construction Albania”: Vijoi rritjen për të tretin vit radhazi, me të ardhurat që arritën 3 miliardë lekë, me zgjerim prej 10%. Ka përfunduar një proces privatizimi trualli dhe ka filluar ndërtimin e një objekti të ri. Pritet rritje e përfitueshmërisë në 2025.
- “Arlis Ndërtim”: Raportoi në 2024 të ardhura prej 2.1 miliardë lekësh, me rënie prej 5.2%. Zhvillon projekte në Bashkinë e Tiranës.
- “O R I O N”: Me aktivitet në ndërtime civile e turistike, raportoi të ardhura rreth 1.5 miliardë lekë. Diversifikohet nga projekte rezidenciale në turizëm.
- “Durrës Marina sh.a.”: Shoqëria që menaxhon Marinën e Jahteve në Durrës. Megjithëse me të ardhura zero për vitin 2024 (të ardhurat njihen në dorëzimin e njësive), detyrimet nga kontratat me klientë kanë arritur 4.17 miliardë lekë. Ka statusin e “Investim/Investitor Strategjik” për projektin “Durrës Yachts & Marina”, duke parashikuar ndërtimin e gati 13 mijë apartamenteve, hotele dhe vende për jahte.
Faktorët që ndikojnë industrinë sipas një raporti vjetor përfshijnë:
- Mungesa e fuqisë punëtore dhe produktiviteti i tyre.
- Rreziqet e shëndetit dhe sigurisë në punë.
- Mospërmbushja e kushteve nga nënkontraktorët.
- Ndryshimet e kërkesave të klientëve.
- Rritja e kostos së materialeve të ndërtimit.
- Ekspozimi ndaj luhatjeve të kursit të këmbimit.