AfD sulmon ikonën e arkitekturës moderne Bauhaus, Auron Dodi: Rreziku i kthimit të retorikës naziste
Auron Dodi, në një analizë për Deutsche Welle, ka shpjeguar situatën në Gjermani lidhur me partinë ultra të djathtë AfD, e cila ka nisur një sulm kundër Bauhaus-it, një nga shkollat më me ndikim në arkitekturën moderne, e cila sivjet kremton 100-vjetorin. Bauhaus është pjesë e Trashëgimisë Kulturore Botërore të UNESCO-s.
Ndërsa temat kryesore të AfD-së zakonisht lidhen me ekonominë dhe migrimin, kjo parti ka vendosur të bëjë kulturën temë qendrore në Saksoni-Anhalt. Sipas Dodi, arsyeja qëndron në faktin se përmes kulturës, historia mund të riinterpretohet. Kjo parti synon të imponojë një imazh tjetër të Gjermanisë, të përqendruar te “identiteti gjerman”, duke përdorur “politikën kulturore patriotike” si mjet.
Zëdhënësi i AfD-së për kulturën në Saksoni-Anhalt, Hans-Thomas Tillschneider, ka deklaruar se Saksoni-Anhalt duhet të bëhet “vendi i ëndërruar për të gjithë patriotët gjermanë” dhe kërkon një “rilindje të kulturës gjermane”. Në të njëjtën kohë, AfD-ja vendos nën presion ata që i konsideron “të larmishëm”, duke pretenduar se teatrot nxisin “ideologji të larmisë liberale-të majtë”. Përfaqësuesi i AfD-së ka kërcënuar me heqjen e subvencioneve për artistët, duke krijuar shqetësim mes tyre për zgjedhjet e landit në shtator, ku AfD-ja prin në sondazhe dhe mund të fitojë shumicën absolute pikërisht në landin ku Bauhaus ka selinë.
Fondacioni Bauhaus, me seli në Dessau, ka paralajmëruar se AfD-ja po rikthehet te retorika naziste. Dodi konfirmon se ka dëshmi për këtë, megjithëse AfD-ja nuk e pranon akuzën. Vitin e kaluar, një përfaqësues i AfD-së e cilësoi shkollën Bauhaus si një “rrugë të gabuar të modernitetit”, një citat që vjen nga Paul Schultze-Naumburg, ideolog nazist, libri i të cilit “Kunst und Rasse” (Arti dhe Raca) formësoi politikën kulturore naziste. Ky ideolog nazist e kishte quajtur “antigjermane” çatinë e sheshtë, një tipar karakteristik i ndërtesave Bauhaus. Edhe ideologët e Hitlerit e kishin quajtur Bauhaus-in “antigjerman” për shkak të “stilistikës anonime, ndërkombëtare dhe bolshevike”.
Përfaqësuesi i AfD-së, Tillschneider, argumenton në mënyrë tërthorazi se Bauhaus-i mishëron “çrrënjosjen” dhe “zhvendosjen e ndërtimit”, duke ndërtuar për “Anywheres” (ata që ndihen kudo si në shtëpi), ndërkohë që AfD-ja angazhohet për “Somewheres” (të rrënjosurit). Sipas Dodi, urrejtja naziste ndaj Bauhaus-it kishte një themel më të thellë: Bauhaus-i nuk ishte thjesht një stil ndërtimi, por një konceptim i ri, një premtim shoqëror. I themeluar në vitin 1919, pas kryengritjes kundër Perandorisë gjermane, ai u frymëzua nga ideja e çlirimit të individit. Brenda katërmbëdhjetë vitesh, Bauhaus e përmbysi artin dhe arkitekturën, duke synuar të pajtonte estetikën me industrinë e kohës moderne, duke inovuar në krijimin e banesave të përballueshme.
Emri “Bauhaus” rrjedh nga Mesjeta, nga “Bauhütte”-et – punishte ku brez pas brezi ngriheshin katedralet. Atje sundonte një rregull i pazakontë: gurgdhendësi, piktori dhe skulptori punonin si të barabartë në një vepër të vetme, duke theksuar krijimin e përbashkët. Walter Gropius, themeluesi i shkollës, donte ta rikthente këtë frymë, duke krijuar një komunitet jete, mendimi dhe pune mes nxënësve dhe mjeshtrave.
Nazistët mbyllën shkollën në vitin 1933, por ajo mbijetoi falë emigrimit të mësuesve dhe studentëve, sidomos në SHBA. Stili Bauhaus u përhap gjerësisht në vitet 1950, duke lënë gjurmë nga Çikagoja në Moskë e Tel Aviv, duke u bërë një simbol i modernitetit dhe arritjeve njerëzore, siç e ka cilësuar edhe UNESCO. Institucionet kulturore në Saksoni-Anhalt po përgatiten për një situatë të jashtëzakonshme, duke marrë si shembull përvojat nga Hungaria, Polonia dhe Sllovakia, ku qeveritë e djathta kanë vënë kulturën nën kontroll. Ato, përfshirë Fondacionin Bauhaus Dessau, i janë kundërvënë hapur “kthesës patriotike” të paralajmëruar, ndërsa qeveria e landit ka propozuar një ligj që çdo ndryshim në financimin e kulturës të miratohet me shumicë parlamentare.