“`html
Hekurudhat: Vetëm 1% e fondeve të huaja u shpenzua në janar-prill
Gjatë periudhës janar-prill 2026, vetëm 1% e fondeve të planifikuara me financim të huaj për sektorin hekurudhor arriti të shpenzohej. Ky realizim i ulët vjen në një kohë kur disa nga projektet kryesore për rehabilitimin dhe zgjerimin e rrjetit hekurudhor në vend janë në faza të ndryshme të procesit.
Të dhënat e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë tregojnë se shpenzimet kapitale me financim të huaj arritën në 36.7 milionë lekë, krahasuar me një plan vjetor të rishikuar prej rreth 4.6 miliardë lekësh. Ky tregues është më i ulët se në të njëjtën periudhë të vitit 2025, kur ishin shpenzuar 241.5 milionë lekë, duke shënuar një normë realizimi prej 5%.
Gjatë katër muajve të parë të vitit 2026, shpenzimet me financim të huaj për artikullin 231 ishin 27.9 milionë lekë, ndërsa për artikullin 230 rezultuan 8.8 milionë lekë.
Fondet me financim të huaj, të cilat administrohen nga shoqëria Hekurudha Shqiptare, lidhen me projekte të rëndësishme siç janë:
- Rehabilitimi i linjës Durrës–Terminali i Pasagjerëve Tiranë.
- Ndërtimi i lidhjes hekurudhore Tiranë–Rinas.
- Rehabilitimi i linjës Vorë–Hani i Hotit, një korridor kyç që lidh Shqipërinë me Malin e Zi.
- Projektimi inxhinierik dhe arkitektonik i godinave të stacioneve hekurudhore në aksin Durrës–Tiranë–Aeroporti i Rinasit.
- Zbatimi i punimeve për elektrifikimin e linjës Durrës–Tiranë dhe ndërtimi i linjës së re drejt aeroportit.
Edhe investimet me financim të brendshëm regjistruan një nivel të ulët realizimi. Nga 1.3 miliardë lekë të planifikuara, deri në fund të prillit ishin shpenzuar 38.4 milionë lekë, ose 3% e fondit vjetor. Në krahasim, në të njëjtën periudhë të vitit 2025, shpenzimet kapitale me financim të brendshëm ishin 45.3 milionë lekë, me një normë realizimi prej 8%. Ministria e cilëson realizimin e vitit 2026 më të ulët, si në vlerë nominale ashtu edhe në përqindje.
Financimi i brendshëm përfshin dy projekte studim-projektimi me një buxhet të përbashkët prej 55 milionë lekësh. Gjithashtu, programi përfshin nëntë projekte për mirëmbajtje dhe rinovime të ndryshme të rrjetit hekurudhor, me një buxhet prej 995 milionë lekësh. Për dhjetë projekte të reja, me një vlerë prej 836.5 milionë lekësh, është nisur përgatitja e dokumentacionit për procedurat e prokurimit, duke përbërë 64% të tavanit buxhetor të shpenzimeve kapitale me financim të brendshëm. Programi përfshin gjithashtu 250 milionë lekë për TVSH-në e projekteve me financim të huaj.
Shpenzimet korrente shënuan një ecuri më të lartë se investimet. Nga 538.6 milionë lekë të planifikuara, u realizuan 176.8 milionë lekë, ose 33%. Një vit më parë, shpenzimet korrente për të njëjtën periudhë ishin 166.2 milionë lekë, me një normë realizimi prej 31%.
Pjesa më e madhe e shpenzimeve korrente të vitit 2026, rreth 171.5 milionë lekë, u regjistrua në artikullin 603, i cili përfshin subvencionet. Këto fonde përdoren për aktivitetin operacional të Autoritetit të Sigurisë Hekurudhore, Autoritetit Rregullator Hekurudhor dhe Hekurudhës Shqiptare.
Në total, programi “Transporti Hekurudhor” kishte një plan të rishikuar prej rreth 6.44 miliardë lekësh për vitin 2026, duke përfshirë shpenzimet korrente dhe investimet me financim të brendshëm e të huaj. Realizimi financiar i tri kategorive deri në fund të prillit rezultoi në rreth 252 milionë lekë. Pjesa më e madhe e kësaj shume, rreth 177 milionë lekë, lidhet me shpenzimet korrente, ndërsa investimet kapitale të financuara nga burime të brendshme dhe të huaja arritën së bashku në rreth 75 milionë lekë.
“`