CNN: Kina forcon praninë në Arktik, Rruga Detare Veriore kthehet në korridor strategjik me Rusinë
Rruga Detare Veriore (NSR), e kontrolluar nga Rusia përgjatë bregdetit të Arktikut, po fiton një rëndësi gjithnjë e më të madhe në marrëdhëniet mes Moskës dhe Pekinit. Sipas një analize të CNN, që prej nisjes së pushtimit rus të Ukrainës, trafiku ndërkombëtar në këtë korridor është dominuar gjithnjë e më shumë nga kompanitë kineze.
Rruga, e cila shtrihet rreth 3,500 milje përgjatë brigjeve ruse të Arktikut, është e kalueshme për një periudhë të kufizuar gjatë verës dhe në disa segmente kërkon mbështetjen e akullthyeseve. Megjithatë, shkrirja e akullit po zgjat sezonin e lundrimit dhe po e bën atë më tërheqëse për transportin ndërkombëtar.
Për Moskën, NSR paraqet një projekt strategjik për eksportimin e naftës dhe gazit, si dhe për zhvillimin e porteve të saj arktike. Për Pekinin, ajo ofron një alternativë ndaj rrugëve tradicionale tregtare dhe një mundësi për të siguruar energji ruse, duke përfshirë ngarkesa që janë prekur nga sanksionet perëndimore.
Kompanitë kineze shtojnë udhëtimet
Interesi i Kinës për këtë korridor është rritur ndjeshëm. Sipas të dhënave të Qendrës Norvegjeze për Logjistikën e Lartë Veriore, të paktën gjashtë kompani kineze të transportit pritet të kryejnë më shumë se 50 udhëtime përgjatë NSR gjatë këtij sezoni. Kompania kineze Sea Legend, me seli në Singapor, pritet të nisë një shërbim sezonal të rregullt të transportit të kontejnerëve mes Kinës dhe Evropës, duke reklamuar një kohë tranziti prej rreth 20 ditësh. Ndërkohë, New New Shipping ka hapur një linjë të re mes Tianjin dhe Murmanskut, një prej porteve kryesore të Rusisë në Arktik.
Trafiku përgjatë NSR mbetet shumë më i vogël se ai përmes korridoreve kryesore, si Kanali i Suezit. Megjithatë, rëndësia e tij strategjike po rritet, veçanërisht për shkak të transportit të naftës dhe gazit rus drejt tregut kinez. Të dhënat tregojnë gjithashtu se disa nga anijet që kanë transportuar ngarkesa të sanksionuara drejt Kinës janë futur në listat e zeza të SHBA-së.
Arktiku, pikë e re e rivalitetit
Zgjerimi i bashkëpunimit ekonomik ruso-kinez në Arktik po shihet me shqetësim nga Perëndimi. Ekspertët paralajmërojnë se prania më e madhe tregtare dhe kërkimore e Kinës mund të krijojë me kalimin e kohës edhe mundësi për përdorime të tjera, përfshirë ato me karakter ushtarak. Pekini e kundërshton këtë interpretim dhe deklaron se aktivitetet e tij në Arktik synojnë zhvillimin ekonomik, kërkimin shkencor dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
Megjithatë, vendet perëndimore po rrisin vëmendjen ndaj rajonit. NATO ka paralajmëruar për rritjen e pranisë së Rusisë dhe Kinës në Arktik, ndërsa SHBA-ja po investon në zgjerimin e kapaciteteve të saj të akullthyeseve.
Në sfond qëndron edhe ndryshimi klimatik. Shkrirja e akullit në Arktik mund të krijojë periudha më të gjata lundrimi dhe ta bëjë NSR më të përdorshme në dekadat e ardhshme. Për Rusinë, kjo nënkupton një burim të ri të ardhurash dhe një rrugë alternative për eksportet energjetike. Për Kinën, bëhet fjalë për një korridor që mund të sigurojë furnizime energjetike dhe të shkurtojë disa rrugë tregtare mes Azisë dhe Evropës.
Kështu, Rruga Detare Veriore po shndërrohet gradualisht nga një projekt ekonomik rus në një korridor me rëndësi strategjike për marrëdhëniet Moskë-Pekin dhe për konkurrencën e fuqive të mëdha në Arktik.