“`html
Trump bën paralajmërim të fortë: Do të shpall Hormuzin territor të SHBA pasi të përfundojë lufta me Iranin
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se planifikon ta shpallë Ngushticën e Hormuzit territor amerikan pasi SHBA-ja të përfundojë luftën me Iranin.
Trump e bëri këtë deklaratë gjatë një tubimi në Long Island, ku po mbështeste kandidatët republikanë në zgjedhjet për guvernator dhe Kongres. “Pasi të përfundojmë mposhtjen e Iranit, i cili po pëson një disfatë shumë të rëndë, shumë shpejt do ta shpall Ngushticën e Hormuzit territor të Shteteve të Bashkuara”, tha Trump, sipas New York Post.
Presidenti amerikan nuk dha hollësi se si administrata e tij do të synonte ta realizonte një hap të tillë dhe as se çfarë statusi juridik do të kërkonte t’i jepte ngushticës. Deklarata e tij megjithatë, e vendos sërish në qendër të vëmendjes kontrollin mbi një prej korridoreve detare më të rëndësishme për furnizimin botëror me energji.
Marrëveshja paraprake paqeje mes Trumpit dhe Iranit, e nënshkruar më 17 qershor, u prish muajin e kaluar pasi Irani u përpoq të vendoste kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit. Sipas New York Post, forcat iraniane hapën zjarr ndaj anijeve tregtare që përdornin një korridor detar të preferuar nga Shtetet e Bashkuara.
Përplasja për kontrollin e ngushticës ka marrë një rëndësi të veçantë në konfliktin mes Uashingtonit dhe Teheranit. SHBA-ja kërkon të garantojë lëvizjen e anijeve tregtare dhe vazhdimësinë e transportit të energjisë përmes kësaj zone, ndërsa Irani e konsideron ngushticën një element kyç të sigurisë dhe ndikimit të tij rajonal.
Deklarata e së premtes nuk është hera e parë që Trump propozon ndryshime të lidhura me statusin ose emërtimin e Ngushticës së Hormuzit. Sipas New York Post, në mars presidenti amerikan hodhi idenë që kjo rrugë ujore të riemërtohej “Ngushtica e Amerikës”. Ai e paraqiti këtë propozim pasi disa aleatë të SHBA-së shfaqën rezerva ndaj një përpjekjeje ndërkombëtare për të dobësuar kontrollin e Teheranit mbi korridorin strategjik të transportit të naftës dhe gazit.
Deklarata e fundit shkon më tej se propozimi për ndryshimin e emrit, pasi Trump këtë herë foli për shpalljen e ngushticës si territor të Shteteve të Bashkuara. Megjithatë, në materialin e publikuar nga New York Post, presidenti nuk shpjegoi mekanizmin juridik ose diplomatik përmes të cilit Uashingtoni do të mund të pretendonte sovranitet territorial mbi këtë rrugë ujore.
Pse Ngushtica e Hormuzit ka rëndësi strategjike
Ngushtica e Hormuzit ndodhet mes Iranit dhe Gadishullit Arabik dhe lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe, më tej, me Detin Arabik. Pozicioni i saj e bën atë një nga rrugët detare më të rëndësishme për eksportet e energjisë nga vendet e Gjirit. Një pjesë e konsiderueshme e naftës dhe gazit që prodhohet në rajon transportohet përmes kësaj rruge drejt tregjeve ndërkombëtare.
Për këtë arsye, çdo konflikt ushtarak, kufizim i lundrimit ose përpjekje për të ndryshuar kontrollin mbi ngushticën mund të ketë pasoja që shkojnë përtej marrëdhënieve mes SHBA-së dhe Iranit. Zhvillimet në këtë zonë ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë e transportit detar dhe mund të prekin tregjet ndërkombëtare të energjisë.
“`